EU thiết lập khung pháp lý bảo vệ thị trường thép

Quy định có hiệu lực từ ngày 1/7, áp dụng hệ thống hạn ngạch thuế quan nghiêm ngặt hơn, đồng thời thu hẹp lượng nhập khẩu và tăng mạnh thuế đối với sản lượng vượt ngưỡng. Đáng chú ý, điều khoản "nấu chảy và đổ khuôn" mới sẽ giúp hải quan châu Âu truy xuất nguồn gốc thực chất của sản phẩm, ngăn chặn tình trạng gian lận xuất xứ qua nước thứ ba. 

Quy định cũng thiết lập cơ chế xem xét định kỳ được tăng cường, cho phép Ủy ban châu Âu đánh giá và đề xuất điều chỉnh khi thị trường thay đổi. Đây là điểm khác biệt quan trọng so với biện pháp tự vệ cũ vốn cứng nhắc. Trong tuyên bố chung đi kèm quy định, Hội đồng EU, Nghị viện châu Âu và Ủy ban châu Âu tái khẳng định cam kết giảm phụ thuộc kinh tế vào Nga, đồng thời thúc đẩy lộ trình loại bỏ dần các sản phẩm thép Nga ra khỏi thị trường EU.

Quyết định ngày 8/6 là một dấu hiệu rõ ràng về hướng đi của chính sách công nghiệp châu Âu. EU đang chọn bảo vệ nền sản xuất thép nội địa như một ưu tiên chiến lược, không chỉ vì việc làm và kinh tế vùng, mà còn vì thép là xương sống của năng lực quốc phòng và chuyển đổi năng lượng.

Theo dự báo, lượng thép dư thừa toàn cầu sẽ đạt 721 triệu tấn vào năm 2027, gấp 5 lần mức tiêu thụ hằng năm của toàn EU. Trong khi đó, châu Âu gần như là thị trường mở duy nhất cho sản lượng thép dư thừa do chính sách thuế quan của Mỹ và Trung Quốc tiếp tục sản xuất với quy mô lớn. Hệ quả là công suất của các lò thép châu Âu chỉ còn đạt 67% vào năm 2024, mức nguy hiểm khiến việc hoàn vốn đầu tư trở nên gần như bất khả thi. Kể từ năm 2007 đến nay, ngành thép EU đã phải giảm khoảng 65 triệu tấn sản lượng và cắt giảm 100.000 việc làm. Ngành này hiện trực tiếp tạo việc làm cho khoảng 300.000 người và duy trì nền kinh tế nhiều vùng trên khắp các quốc gia thành viên.