EU tìm giải pháp giảm thâm hụt thương mại với Trung Quốc

EU kêu gọi Trung Quốc kiềm chế xuất khẩu

Khoảng 1 tỷ euro mỗi ngày là mức thâm hụt thương mại của Liên minh châu Âu (EU) với Trung Quốc - một con số không hề nhỏ. Đáng chú ý, mức thâm hụt này đã kéo dài hơn một thập kỷ, khi EU liên tục nhập khẩu từ Trung Quốc nhiều hơn lượng hàng hóa xuất sang nước này.

Chính vì vậy, EU đang tìm cách thuyết phục Trung Quốc kiềm chế xuất khẩu sang thị trường châu Âu, trong nỗ lực thu hẹp mức thâm hụt thương mại ngày càng lớn với Bắc Kinh.

Ủy viên Thương mại EU cho biết quan hệ EU - Trung Quốc sẽ hiệu quả hơn nếu vấn đề này được giải quyết từ cả 2 phía: Châu Âu tăng xuất khẩu sang Trung Quốc, đồng thời Bắc Kinh quản lý tốt hơn dòng hàng hóa vào EU.

Các ngành hóa chất và ô tô châu Âu cũng đang chịu sức ép từ hàng nhập khẩu giá rẻ của Trung Quốc. EU đang đàm phán với Bắc Kinh và muốn đạt được các kết quả cụ thể, trong đó có những giải pháp thí điểm nhằm xử lý tình trạng dư thừa nguồn cung của Trung Quốc.

Nếu đàm phán không đạt kết quả, EU cảnh báo sẽ tăng cường sử dụng các biện pháp phòng vệ thương mại và có thể hạn chế hàng hóa Trung Quốc tiếp cận thị trường châu Âu.

Hiện EU đang chịu áp lực phải đưa ra những kết quả cụ thể đến giữa tháng 10.

Thâm hụt thương mại EU và Trung Quốc qua những con số

Năm 2025, EU xuất khẩu hàng hóa trị giá gần 200 tỷ euro sang Trung Quốc, song lại nhập khẩu nhiều gấp gần 3 lần, dẫn đến thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro.

Nếu lùi lại thêm 10 năm, khoảng cách này lại càng nới rộng hơn nữa. So với năm 2015, xuất khẩu của EU sang Trung Quốc tăng 37%, trong khi nhập khẩu tăng tới 89%.

Áp lực cạnh tranh ngày càng lớn tại các ngành công nghiệp chủ chốt, đặc biệt là ô tô, khi xe điện Trung Quốc nhanh chóng mở rộng thị phần tại châu Âu.

EU đã áp dụng mức thuế đối kháng bổ sung đối với xe điện chạy pin nhập khẩu từ Trung Quốc, sau khi kết luận các nhà sản xuất Trung Quốc được hưởng lợi từ trợ cấp, đe dọa gây thiệt hại cho ngành sản xuất xe điện của EU.

Đức ứng phó làn sóng xuất khẩu từ Trung Quốc

Trong nhiều thập kỷ, Made in Germany là biểu tượng cho sức mạnh công nghiệp toàn cầu với những sản phẩm cơ khí chất lượng cao. Tuy nhiên, sự vươn lên mạnh mẽ của ngành sản xuất Trung Quốc cùng chính sách công nghiệp hỗ trợ các ngành sản xuất chủ chốt đang gây sức ép lên nền kinh tế lớn nhất châu Âu.

Đứng trước làn sóng hàng hóa có giá cạnh tranh và chất lượng ngày càng tiệm cận, các doanh nghiệp Đức sẽ linh hoạt thích ứng như thế nào?

Tại nhà máy Moosburg của Jungheinrich - tập đoàn sản xuất xe nâng hàng đầu nước Đức, nhịp độ sản xuất vẫn hối hả. Tuy nhiên, mô hình kinh doanh truyền thống dựa trên các sản phẩm cao cấp đang chịu sức ép ngày càng lớn từ các đối thủ đến từ Trung Quốc.

Bà Nadine Despineau - Giám đốc kinh doanh, Tập đoàn Jungheinrich cho hay: "Sự thay đổi này đang làm biến đổi mạnh mẽ cấu trúc thị trường. Giờ đây, khách hàng có những lựa chọn có mức giá cạnh tranh hơn, yêu cầu sản phẩm phải có sẵn nhanh chóng và họ có thể nhận được ngay. Vì vậy, với tư cách một doanh nghiệp, bạn có thể lựa chọn tham gia vào thị trường đó hoặc không".

Cơn sốt hàng giá rẻ từ Trung Quốc không chỉ giới hạn ở xe nâng mà đang lan rộng ra nhiều ngành công nghiệp quan trọng của Đức, từ ô tô, máy móc nhà máy đến thiết bị y tế. Từ cuối năm ngoái, Đức đã nhập khẩu từ Trung Quốc nhiều hơn lượng xuất khẩu sang nước này trong chính những nhóm hàng từng là thế mạnh của các doanh nghiệp Đức.

Đứng trước tình trạng này, một số doanh nghiệp Đức đã tìm cách tham gia vào chính phân khúc đang tạo sức ép cạnh tranh. Jungheinrich hợp tác với đối tác Trung Quốc EP Equipment để sản xuất dòng xe nâng phổ thông AntOn. Mẫu xe được thiết kế đơn giản hơn, hướng tới nhóm khách hàng không cần đầy đủ tính năng của các dòng cao cấp, với giá niêm yết khoảng 18.000 euro - tương đương khoảng một nửa mẫu cao cấp tương đương.

Ông Brad Setser - Chuyên gia cao cấp, Hội đồng Quan hệ đối ngoại, cho hay: "Trong một thế giới mà xuất khẩu của Trung Quốc đang tăng lên, còn nhập khẩu của nước này thực tế gần như đi ngang trong 5 năm qua, phần còn lại của thế giới sẽ không tiếp tục mở cửa cho một Trung Quốc mà bản thân nước này lại không mở cửa cho hàng hóa nhập khẩu mới. Đó là một sự thay đổi lớn và nó sẽ đi kèm những chi phí nhất định. Người ta mua hàng hóa Trung Quốc vì giá rẻ. Nhưng chúng tôi đang nói rằng, hãy nhìn vào vấn đề này: Chúng ta không chỉ tập trung vào giá rẻ. Chúng ta cũng muốn có sự cân bằng. Nếu các chính sách của bạn không tạo ra sự cân bằng, chúng tôi sẽ hạn chế khả năng tiếp cận thị trường của bạn".

Làn sóng xuất khẩu từ Trung Quốc đang buộc Đức nói riêng và châu Âu nói chung phải nhìn lại mô hình cạnh tranh và chính sách thương mại. Với doanh nghiệp, thích ứng với phân khúc giá cạnh tranh có thể mở ra một hướng đi mới. Nhưng ở cấp độ chính sách, câu hỏi lớn hơn vẫn là làm thế nào để duy trì một thị trường mở, đồng thời tạo ra sự cân bằng hơn trong quan hệ thương mại với Trung Quốc.