EU và Anh đẩy mạnh đàm phán thắt chặt quan hệ 10 năm sau Brexit

Khi thời điểm kỷ niệm 10 năm cuộc trưng cầu dân ý đưa Vương quốc Anh rời khỏi EU (Brexit) đang đến gần và sau nhiều năm tranh cãi gay gắt, sự hòa giải giữa London và Brussels dường như đang diễn ra mạnh mẽ. Các cuộc đàm phán về hội nhập thương mại, hải quan và quốc phòng sâu rộng hơn đang được đẩy nhanh, với một loạt tín hiệu tích cực được đưa ra từ cả EU và Anh trong những ngày gần đây.

Tuy nhiên, nhiều khả năng đây là phản ứng trước áp lực ngày càng tăng đối với đảng Lao động cầm quyền tại Anh, cũng như một môi trường địa chính trị ngày càng thù địch đang làm đảo lộn trật tự toàn cầu. Đảng Lao động liên tục bị tụt vài điểm so với đảng Cải cách Anh cánh hữu do Nigel Farage - người ủng hộ Brexit - lãnh đạo.

Xu hướng EU và Anh đẩy mạnh thắt chặt quan hệ hậu Brexit bắt đầu hình thành vào năm 2024 và tiến triển khi Thủ tướng mới đắc cử Keir Starmer tìm cách tái thiết lập mối quan hệ thương mại và kinh tế của Anh với EU. Gần đây, ông đã thể hiện sự mong muốn được liên kết với Thị trường chung châu Âu, kỳ vọng thúc đẩy nền kinh tế đang suy yếu của Anh và củng cố khả năng ứng phó trước sự biến động của thương mại toàn cầu.

Những cuộc đàm phán về việc cắt giảm các thủ tục kiểm tra và rào cản thương mại dự kiến sẽ được đẩy mạnh sau cuộc gặp giữa Bộ trưởng Bộ Tài chính Anh Rachel Reeves và các lãnh đạo thương mại và kinh tế của EU - Maroš Šefčovič và Valdis Dombrovskis - tại Phố Downing hôm 2/2.

Ông Dombrovskis nói sau cuộc đàm phán rằng EU sẵn sàng tham gia vào các cuộc đàm phán về việc tái hội nhập Anh vào một liên minh thuế quan. Thủ tướng Anh Starmer ban đầu đã bác bỏ ý tưởng này, nhưng hiện đang chịu áp lực ngày càng tăng từ một số thành viên nội các để xem xét lại.

Brussels luôn khẳng định rõ ràng rằng Anh không thể tùy tiện lựa chọn quyền tiếp cận đặc quyền vào Thị trường chung châu Âu mà không chấp nhận "4 quyền tự do" của EU - tự do hoàn toàn về lưu thông hàng hóa, dịch vụ, vốn và con người.

Và việc tái hòa nhập hoàn toàn vào Thị trường chung của khối vẫn là vấn đề nhạy cảm về mặt chính trị đối với Thủ tướng Starmer. Nguyên nhân là bởi việc chấp nhận tự do di chuyển của người dân qua biên giới EU - Anh sẽ phù hợp với cương lĩnh chống nhập cư của đảng Cải cách Anh.

EU được cho là đang đàm phán "điều khoản Farage" để đưa vào một hiệp định EU - Anh trong tương lai, cho phép khối được bồi thường thỏa đáng nếu đảng Cải cách Anh lên nắm quyền và rút khỏi thỏa thuận do đảng Lao động đàm phán.

Mặc dù cuộc tổng tuyển cử ở Anh có thể không được tổ chức cho đến mùa hè năm 2029, đảng Cải cách Anh hiện đang dẫn đầu các cuộc thăm dò dư luận.