Fitch Ratings nâng hạng công cụ nợ: Việt Nam rộng cửa đón dòng vốn quốc tế

Nội lực cải thiện rõ nét

Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương, mặc dù việc nâng hạng xếp hạng tín nhiệm của công cụ nợ dài hạn có bảo đảm này là độc lập với xếp hạng tín nhiệm quốc gia, song tác động lan tỏa tích cực đến uy tín chung của Việt Nam là vô cùng rõ nét. Ông cho rằng quyết định của Fitch Ratings phản ánh mức độ rủi ro của nền kinh tế Việt Nam đang được nhìn nhận là giảm xuống rõ rệt, qua đó củng cố niềm tin vững chắc cho các nhà đầu tư nước ngoài trong việc mở rộng quy mô sản xuất và kinh doanh tại Việt Nam.

Giải thích sâu hơn về nguyên nhân dẫn đến sự thay đổi tích cực này, Thứ trưởng Trần Quốc Phương chỉ ra ba yếu tố then chốt. Thứ nhất, Fitch Ratings đã áp dụng bộ tiêu chí mới (ban hành tháng 9/2025) đánh giá khắt khe hơn về xác suất vỡ nợ và khả năng thu hồi nợ; việc Việt Nam vượt qua bộ lọc này chứng tỏ sức khỏe tài chính công đang rất ổn định. Thứ hai, sự tin tưởng vào khả năng trả nợ trung và dài hạn của Việt Nam dựa trên nền tảng kinh tế vĩ mô vững chắc. Thứ ba là uy tín từ việc quản lý các công cụ nợ lịch sử, điển hình là trái phiếu Brady phát hành từ năm 1998, đã tạo dựng lòng tin bền vững với các chủ nợ quốc tế.

Đặc biệt, ông Phương nhấn mạnh tầm quan trọng chiến lược: "Việc chuyển từ nhóm đầu cơ sang nhóm đầu tư sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn cho Chính phủ phát hành công cụ nợ ra thị trường quốc tế, trong bối cảnh nhu cầu vốn cho đầu tư hạ tầng thời gian tới là rất lớn. Khi Chính phủ phát hành thành công, điều này sẽ đóng vai trò mở đường, tạo niềm tin cho các doanh nghiệp lớn của Việt Nam vươn ra thị trường vốn toàn cầu".

Dưới góc nhìn chuyên gia, TS Cấn Văn Lực, Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV nhận định, sự thăng hạng này là kết quả của một quá trình bền bỉ trong việc kiên định mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô. Việt Nam đã thực hiện tốt việc kiểm soát nợ công luôn nằm dưới ngưỡng an toàn và duy trì đà tăng trưởng dương liên tục ngay cả trong những giai đoạn kinh tế thế giới biến động cực đoan.

Cũng theo ông Lực, việc lọt vào nhóm "Hạng đầu tư" không chỉ là danh hiệu, mà nó mang lại lợi ích sát sườn: giảm chi phí vay vốn đáng kể cho cả Chính phủ và doanh nghiệp. Khi phí bảo hiểm rủi ro giảm xuống, dòng vốn rẻ sẽ chảy vào các dự án trọng điểm, từ đó tạo dư địa tài khóa rộng rãi hơn cho các chương trình an sinh xã hội và chuyển đổi số, chuyển đổi xanh.

Ngoài ra, ông Nguyễn Bá Hùng, Chuyên gia kinh tế trưởng tại Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) cũng cho rằng, việc nâng hạng phản ánh sự cải thiện mạnh mẽ trong công tác quản trị nợ công của Bộ Tài chính. Việc duy trì đối thoại định kỳ, minh bạch hóa số liệu với các tổ chức như Fitch, Moody's hay S&P đã giúp xóa bỏ các định kiến về sự thiếu minh bạch của các thị trường mới nổi. Đây là "chìa khóa" để Việt Nam tiếp tục cải thiện xếp hạng quốc gia trong những năm tới.

Lộ trình chiến lược tiến tới mục tiêu quốc gia thu nhập trung bình cao

Để hiện thực hóa mục tiêu đưa xếp hạng tín nhiệm quốc gia chạm mức "Đầu tư" vào năm 2030, Bộ Tài chính hiện đang rốt ráo sơ kết 5 năm thực hiện Đề án cải thiện xếp hạng tín nhiệm quốc gia. Mục tiêu được đặt ra trong giai đoạn mới vô cùng thách thức nhưng cũng đầy triển vọng: Phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng GDP bình quân giai đoạn 2026 - 2030 từ 10%/năm và đưa GDP bình quân đầu người đạt mức khoảng 8.500 USD vào năm 2030.

Theo các chuyên gia kinh tế, để đạt được những con số này, không chỉ dựa vào nỗ lực đơn lẻ của ngành Tài chính mà cần sự hiệp lực của cả hệ thống chính trị. Về vấn đề này, Thứ trưởng Trần Quốc Phương cho biết, Bộ Tài chính đã xây dựng kế hoạch phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành như Ngân hàng Nhà nước, Bộ Công thương, Bộ Kế hoạch và Đầu tư để thực hiện ba nhóm nhiệm vụ lớn. Trọng tâm là điều hành hiệu quả các chỉ tiêu nợ công, nợ Chính phủ và nợ quốc gia sao cho đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe nhất của quốc tế. Đồng thời, việc tham mưu hoàn thiện cơ chế chính sách phải hướng tới việc tạo ra một môi trường kinh doanh minh bạch, ổn định, nơi mà sự tăng trưởng không chỉ nằm ở số lượng mà còn ở chất lượng và tính bền vững.

Đồng quan điểm về lộ trình dài hạn, các chuyên gia từ Ngân hàng Thế giới (WB) tại Việt Nam lưu ý rằng, để duy trì đà nâng hạng và tiến tới mức xếp hạng cao hơn (như A hoặc AA trong tương lai xa), Việt Nam cần quyết liệt hơn nữa trong việc cải cách khu vực ngân hàng, xử lý dứt điểm các điểm nghẽn về nợ xấu và nâng cao hiệu quả quản trị tại các tập đoàn, tổng công ty nhà nước. Sự minh bạch trong chính sách tài khóa và năng lực dự báo, ứng phó trước các cú sốc kinh tế toàn cầu sẽ là những thước đo quan trọng nhất.

Bà Dorsati Madani, Chuyên gia kinh tế cấp cao của WB nhận định, Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để thay đổi vị thế. Việc nâng hạng công cụ nợ là phát súng đầu tiên. Nếu Việt Nam tiếp tục duy trì được kỷ luật tài khóa và đẩy mạnh cải cách thể chế, việc đạt mức xếp hạng đầu tư quốc gia vào trước năm 2030 là hoàn toàn khả thi.

Có thể thấy, tín hiệu tích cực từ Fitch Ratings vào đầu năm 2026 là minh chứng cho sự đúng đắn của các chính sách kinh tế vĩ mô mà Đảng và Nhà nước đã kiên trì theo đuổi. Đây không chỉ là nền tảng để cải thiện xếp hạng tín nhiệm quốc gia, mà còn là bệ phóng để Việt Nam thực hiện thành công hai mục tiêu chiến lược 100 năm: Trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại vào năm 2030 và trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045. Kỷ nguyên mới của Việt Nam đã thực sự bắt đầu với niềm tin mạnh mẽ từ cộng đồng quốc tế./.