Gần 20 quốc gia ra tuyên bố lên án Israel thúc đẩy “sáp nhập trên thực tế” tại Bờ Tây

Ngoại trưởng của 19 quốc gia, trong đó có Thổ Nhĩ Kỳ, Qatar, Pháp, Brazil, Saudi Arabia và Ai Cập, cho rằng đây là hành vi "sáp nhập trên thực tế", đe dọa nghiêm trọng triển vọng thành lập Nhà nước Palestine và việc triển khai giải pháp hai nhà nước.

Tuyên bố chung được công bố ngày 23/2 nêu rõ kế hoạch của Israel về việc triển khai đăng ký đất đai tại Khu vực C ở Bờ Tây - chiếm khoảng 60% diện tích vùng lãnh thổ này - có thể dẫn tới việc tịch thu đất của người Palestine không chứng minh được quyền sở hữu. Theo tổ chức giám sát định cư Peace Now, kế hoạch này được ký ngày 15/2 và sẽ áp dụng trên toàn bộ Khu vực C, nơi phần lớn hiện nằm dưới sự kiểm soát quân sự của Israel.

Các nước ký tên nhận định những thay đổi nói trên bao gồm việc tái phân loại đất của người Palestine thành "đất nhà nước" của Israel, thúc đẩy hoạt động định cư bị coi là trái với luật pháp quốc tế và tăng cường quản lý hành chính của Israel tại khu vực. Tuyên bố nhấn mạnh đây là "hành động có chủ ý và trực tiếp nhằm phá hoại tính khả thi của Nhà nước Palestine và việc thực thi giải pháp hai nhà nước".

Văn bản cũng bác bỏ mọi biện pháp làm thay đổi cấu trúc nhân khẩu, tính chất và quy chế của các vùng lãnh thổ Palestine bị chiếm đóng từ năm 1967, bao gồm Đông Jerusalem. Các bên ký kết kêu gọi Israel chấm dứt bạo lực của người định cư nhằm vào người Palestine, đồng thời cam kết thực hiện các bước đi cụ thể phù hợp với luật pháp quốc tế để ngăn chặn việc mở rộng các khu định cư và các chính sách cưỡng ép di dời.

Theo ý kiến tư vấn năm 2024 của Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ), sự hiện diện của Israel tại các vùng lãnh thổ Palestine bị chiếm đóng bị coi là không phù hợp với luật pháp quốc tế. Trước đó, nhiều nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc cũng khẳng định các khu định cư của Israel vi phạm luật pháp quốc tế.

Hiện có khoảng 500.000 người Israel sinh sống tại hơn 300 khu định cư và tiền đồn ở Bờ Tây. Chính phủ Israel đương nhiệm đã đẩy nhanh tiến độ mở rộng định cư, phê duyệt kỷ lục 52 khu định cư mới trong năm 2025.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres gần đây cảnh báo kế hoạch đăng ký đất đai có thể dẫn đến việc tước đoạt tài sản của người Palestine và làm gia tăng quyền kiểm soát đất đai của Israel tại khu vực.

Ngoài ra, các nước ký tuyên bố cũng kêu gọi Israel giải ngân ngay các khoản thuế còn giữ lại của Chính quyền Palestine theo Nghị định thư Paris năm 1994, đồng thời nhấn mạnh cần duy trì nguyên trạng lịch sử và pháp lý tại Jerusalem và các địa điểm linh thiêng, đặc biệt trong tháng lễ Ramadan.