Gia cố tường cổ Hoàng thành Huế trước áp lực thiên tai

Sau hơn hai thế kỷ đứng vững trước biến thiên thời gian, hệ thống tường gạch Hoàng thành Huế hiện đối mặt với tình trạng xuống cấp nghiêm trọng. Dọc theo các bờ thành bao bọc khu vực Đại Nội, mảng tường gạch xuất hiện vô số vết nứt kéo dài, phần mũ tường bị vỡ nát, hư hỏng. Ở nhiều đoạn, cấu trúc thành đã lộ rõ dấu hiệu nghiêng lún, xô lệch và xói lở phần chân móng, hậu quả từ tác động tích tụ của thời tiết khắc nghiệt cùng tình trạng ngập úng ngầm qua nhiều năm.

Công trình này vốn là vòng thành thứ hai trong kiến trúc Kinh thành Huế, có chu vi khoảng 2.456m, được khởi dựng từ năm 1804 dưới thời vua Gia Long. Với cấu tạo từ gạch vồ, vữa truyền thống và nền đất nén gia cố, tuyến tường thành đóng vai trò rào chắn bảo vệ các cung điện, miếu thờ cùng không gian sinh hoạt của vua và hoàng gia triều Nguyễn. 

Tính chất nguy hiểm của tình trạng xuống cấp này đã được chứng minh qua thực tế. Trong đợt mưa lũ dồn dập cuối năm 2025, một đoạn tường dài khoảng 14,5m đi qua đường Đặng Thái Thân (cách cổng Hòa Bình chừng 50m) đã bất ngờ đổ sập hoàn toàn. Công trình sau đó phải triển khai trùng tu khẩn cấp với tổng mức đầu tư hơn 1,88 tỷ đồng, trong đó riêng chi phí xây dựng trực tiếp chiếm hơn 1,25 tỷ đồng.

Để chủ động ngăn ngừa nguy cơ sự cố tái diễn, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế đã triển khai giải pháp kỹ thuật khẩn cấp: dựng hệ thống khung sắt hình khối áp sát thân thành. Những khối khung sắt này đóng vai trò như bộ giàn gánh lực, giúp đỡ bớt lực nghiêng và giảm tải áp lực cho những khu vực bị mất ổn định kết cấu. 

Ông Phùng Văn Hoàng - Giám đốc Ban Quản lý dự án thuộc Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế cho biết, đơn vị đang duy trì chống đỡ tại 12 vị trí tường thành nguy cấp nhất. Cụ thể, mặt Tây được gia cố 5 vị trí; mặt Đông 4 vị trí; mặt Bắc 2 vị trí và mặt Nam 1 vị trí.

Theo ông Hoàng, đây đều là những điểm xung yếu đã bị rạn nứt, nghiêng lún nặng, có thể gây mất an toàn bất cứ lúc nào nếu chịu tác động của bão lũ. Việc dựng khung sắt chỉ là phương án ứng phó kỹ thuật trước mắt để "giữ chân" di sản. Song song đó, trung tâm đang tập trung nghiên cứu, khảo sát thực địa để lập kế hoạch tu bổ toàn diện hệ thống tường Hoàng thành cũng như tuyến kè đá Ngoại kim thủy, hướng tới giải pháp trùng tu triệt để và bền vững trong thời gian tới.