Gia đình làm “lá chắn số”, bảo vệ trẻ trước cám dỗ và rủi ro mạng xã hội

Theo nghiên cứu của Bộ Y tế, 87% trẻ em sử dụng internet hằng ngày, trong đó ngoài thời gian học tập, trung bình mỗi em dành từ 5 đến 7 tiếng mỗi ngày cho mạng xã hội. Những con số này cho thấy các nền tảng như Facebook, TikTok, YouTube đang hiện diện sâu sắc trong đời sống của trẻ em Việt Nam, trở thành một phần quen thuộc trong sinh hoạt hằng ngày.

Chỉ với một thiết bị kết nối internet, trẻ có thể học tập, giải trí, giao lưu và khám phá thế giới rộng lớn ngay trong tầm tay. Tuy nhiên, đi cùng với đó là không ít lo ngại về những nguy cơ ảnh hưởng đến tâm sinh lý và sự an toàn của trẻ khi tiếp cận mạng xã hội một cách dễ dàng.

Những đoạn video ngắn với màu sắc rực rỡ, âm thanh vui nhộn, nội dung gắn với các xu hướng và nhân vật trẻ yêu thích có thể khiến trẻ ở lứa tuổi mầm non, tiểu học say mê theo dõi trong thời gian dài. Em Nguyễn Ngân Hà, 8 tuổi, cho biết việc xem các clip mang lại nhiều niềm vui và là chủ đề để các bạn chia sẻ với nhau ở lớp. Tuy nhiên, theo chị Đinh Thu Dung, dù nội dung các clip không độc hại, việc xem quá nhiều có thể khiến trẻ bị ảnh hưởng đến thị lực, thần kinh và tiềm ẩn nguy cơ tiếp cận các nội dung không phù hợp. Vì vậy, gia đình chỉ cho con sử dụng thiết bị trong thời gian giới hạn và luôn có sự giám sát.

Khi bước vào độ tuổi trung học cơ sở, nhiều trẻ bắt đầu được sử dụng điện thoại riêng phục vụ học tập và liên lạc, đồng thời tham gia mạng xã hội với nhiều mục đích hơn. Em Ngọc Linh, học sinh lớp 8 tại Hà Nội, cho biết đã có tài khoản mạng xã hội từ năm lớp 6. Thay vì áp đặt quy tắc cứng nhắc, gia đình lựa chọn cách đồng hành, chia sẻ để giúp em nhận thức về những nguy cơ trên không gian mạng và tự điều chỉnh thời gian sử dụng.

Trong bối cảnh hiện nay, việc cấm trẻ em sử dụng mạng xã hội là điều khó khả thi. Theo các nghiên cứu, độ tuổi trung bình bắt đầu sử dụng mạng xã hội tại Việt Nam là 9 tuổi, sớm hơn mức trung bình thế giới. Nếu thiếu sự định hướng và giám sát từ người lớn, trẻ dễ bị cuốn vào nội dung độc hại hoặc lệ thuộc vào môi trường mạng.

Các chuyên gia cho rằng, theo quy định, trẻ dưới 16 tuổi khi đăng ký tài khoản mạng xã hội phải sử dụng thông tin của cha mẹ. Do đó, vai trò của gia đình trong việc giám sát, định hướng và trang bị kỹ năng sử dụng mạng xã hội an toàn cho trẻ là rất quan trọng, góp phần tạo nên “lá chắn” bảo vệ trẻ trong không gian số.