Giải ngân vốn đầu tư công đạt hơn 55.000 tỷ đồng

Theo Bộ Tài chính, năm 2026 là năm đầu tiên của giai đoạn trung hạn 2026-2030, ghi nhận lượng vốn đầu tư công lớn nhất từ trước đến nay, khiến áp lực giải ngân vốn đầu tư công gia tăng.

Việc chưa phân bổ một lượng vốn tương đối lớn cũng ảnh hưởng đến tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công nguồn ngân sách nhà nước những tháng đầu năm; các bộ, cơ quan trung ương và địa phương đang tập trung chỉ đạo để sớm hoàn thiện các thủ tục đầu tư, đảm bảo điều kiện sớm bố trí kế hoạch vốn cho các nhiệm vụ, dự án. Ngoài ra, trong 2 tháng đầu năm, tiến độ triển khai thực hiện và giải ngân vốn đầu tư công thường đạt thấp, do các chủ đầu tư chủ yếu tập trung hoàn thiện thủ tục, phân khai kế hoạch vốn chi tiết cho từng dự án và tiếp tục triển khai thi công đối với các dự án chuyển tiếp; trong khi thời gian nghỉ Tết năm 2026 rơi diễn ra muộn hơn so với năm 2025, tạm thời làm chậm công tác thi công xây dựng cho dự án của các chủ đầu tư, nhà thầu.

Một vấn đề khác nằm ở năng lực và trách nhiệm của đội ngũ thực thi. Báo cáo ghi nhận vẫn còn tình trạng một số chủ đầu tư và Ban quản lý dự án chưa thực sự quyết liệt trong việc tổ chức thi công. Đặc biệt, tại một số xã, phường mới hình thành sau khi chuyển đổi mô hình chính quyền hai cấp, tình trạng thiếu hụt cán bộ chuyên trách về đầu tư công đang trở nên phổ biến. Do ảnh hưởng của chủ trương tinh giản biên chế và việc chuyển dịch công tác, nhiều cán bộ hiện nay phải kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ, dẫn đến việc xử lý hồ sơ đầu tư công bị chậm trễ, thiếu sâu sát.

Đối với các dự án sử dụng vốn ODA, quy trình thủ tục điều chỉnh, gia hạn thời gian thực hiện hoặc ký kết các hiệp định vay vẫn còn phức tạp, khiến nhiều dự án dù đã có vốn nhưng chưa đủ điều kiện để giải ngân ngay.

Để khắc phục những tồn tại này, Bộ Tài chính đã chủ động thực hiện các biện pháp kiểm tra và có văn bản nhận xét chi tiết gửi tới từng bộ, ngành và địa phương. Cơ quan quản lý tài chính đã yêu cầu các đơn vị phải rà soát và điều chỉnh ngay những dự án phân bổ vốn không đúng quy định, như dự án chưa phê duyệt dự toán chuẩn bị đầu tư hoặc bố trí vốn vượt tổng mức đầu tư. Việc minh bạch hóa các sai sót và thúc đẩy hoàn thiện thủ tục pháp lý được xem là giải pháp khơi thông dòng vốn.

Nhiệm vụ trọng tâm trong những tháng tới là phải nhanh chóng phân bổ hết số vốn 32,8 nghìn tỷ đồng còn lại và đẩy mạnh thi công thực địa để tạo ra khối lượng công việc có thể thanh toán, từ đó mới có thể kỳ vọng vào sự bứt phá của tỷ lệ giải ngân trong các quý tiếp theo của năm 2026.