Giải nhất khoa học kỹ thuật của học sinh bị nghi “trùng” nghiên cứu của PGS

Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) cho biết đã tiếp nhận thông tin phản ánh liên quan đến dấu hiệu vi phạm liêm chính khoa học tại Cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh THCS và THPT năm học 2025–2026.

Theo Bộ, đây là cuộc thi có tính chất mở, vì vậy công tác rà soát, hậu kiểm sau khi kết thúc đóng vai trò quan trọng nhằm bảo đảm tính khách quan, minh bạch và tuân thủ đúng quy định. Trên cơ sở đó, Bộ GD&ĐT đã chỉ đạo các đơn vị chức năng phối hợp với Ban tổ chức, Ban giám khảo cùng các bên liên quan tiến hành kiểm tra, xác minh, làm rõ các nội dung bị phản ánh.

Động thái này được đưa ra sau khi dư luận trên các diễn đàn mạng xã hội xôn xao về một số dự án đạt giải cao tại cuộc thi năm nay. Đáng chú ý, dự án "phát triển vật liệu Polyurethane Composite đa chức năng chống cháy, cách nhiệt, kháng vi sinh hướng tới ứng dụng trong xây dựng và đời sống" của nhóm học sinh Trường THPT chuyên Lương Văn Tụy (Ninh Bình) bị đặt nghi vấn có nhiều chi tiết tương đồng với một số nghiên cứu khoa học đã công bố trước đó.

Một số ý kiến cho rằng đề tài này có độ phức tạp cao, đòi hỏi quy trình nghiên cứu kéo dài và thiết bị phòng thí nghiệm hiện đại, vượt quá khả năng thực hiện của học sinh phổ thông. Ngoài ra, khối lượng nghiên cứu cũng được nhận định sâu tương đương một luận văn thạc sĩ.

Trước những nghi vấn này, Bộ GD&ĐT khẳng định sẽ tiến hành rà soát toàn diện. Trường hợp phát hiện vi phạm, Bộ và Ban tổ chức cuộc thi sẽ xử lý nghiêm theo quy định tại Thông tư số 24/2025/TT-BGDĐT sửa đổi, bổ sung quy chế cuộc thi, đồng thời tuân thủ các quy định pháp luật liên quan, bảo đảm nguyên tắc công bằng, khách quan và minh bạch.

Bộ GD&ĐT cũng cho biết sẽ tiếp tục cung cấp thông tin chính thức tới các cơ quan báo chí ngay khi có kết luận cuối cùng.

Cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia năm học 2025–2026 diễn ra từ ngày 20 đến 22/3 tại Hà Nội, thu hút 457 học sinh tham gia với 242 dự án, tăng so với năm trước. Kết quả, Ban tổ chức đã trao 145 giải chính thức, gồm 14 giải Nhất, 29 giải Nhì, 44 giải Ba và 58 giải Tư.

Theo quy chế, học sinh đạt giải từ Ba trở lên có thể được xét tuyển thẳng vào đại học theo ngành phù hợp, tuy nhiên hiện nay nhiều trường đại học đã không còn áp dụng chính sách này.

Trước đó, năm 2025, một dự án đạt giải Nhất của học sinh Hưng Yên cũng từng bị phát hiện có dấu hiệu tương đồng với sản phẩm của tác giả nước ngoài. Sau quá trình xác minh, Bộ GD&ĐT đã quyết định thu hồi giải thưởng và giấy chứng nhận liên quan.

Từ thực tế này, việc tăng cường kiểm tra, hậu kiểm các dự án khoa học học sinh được xem là cần thiết nhằm bảo đảm tính trung thực trong nghiên cứu, đồng thời giữ vững uy tín của sân chơi khoa học dành cho học sinh trên toàn quốc.