Giảm thời gian đóng BHXH tối thiểu xuống 15 năm, lần đầu tiên bổ sung trợ cấp thai sản

Chính sách Bảo hiểm xã hội (BHXH) tự nguyện đang ngày càng khẳng định vai trò là một trong những trụ cột chính của hệ thống an sinh xã hội, mở ra cơ hội bảo đảm tương lai cho nhóm lao động phi chính thức như nông dân, tiểu thương và người làm nghề tự do. 

Theo thông tin từ BHXH Việt Nam, chính sách này liên tục được hoàn thiện theo hướng giảm điều kiện tham gia, mở rộng quyền lợi và tăng mức hỗ trợ từ ngân sách nhà nước. Điểm đột phá lớn nhất trong Luật BHXH năm 2024 là việc giảm số năm đóng BHXH tối thiểu để hưởng lương hưu từ 20 năm xuống còn 15 năm. 

Thay đổi này mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, đặc biệt có lợi cho những người bắt đầu tham gia ở độ tuổi cao hoặc có thu nhập bấp bênh, giúp họ dễ dàng tiếp cận với lương hưu hằng tháng và được cấp thẻ Bảo hiểm y tế miễn phí khi về già thay vì lựa chọn rút BHXH một lần.

Nhờ những cải cách thực chất, số lượng người tham gia BHXH tự nguyện đã có sự tăng trưởng ấn tượng trong những năm qua. Nếu như năm 2018 cả nước mới có hơn 277.000 người tham gia thì đến hết năm 2025, con số này đã vượt mốc 2,6 triệu người, đạt tỷ lệ hơn 5,4% lực lượng lao động trong độ tuổi. Sự gia tăng này không chỉ nhờ vào việc rút ngắn thời gian đóng mà còn bởi sự xuất hiện của các quyền lợi mới mang tính thiết thực cao, tiêu biểu là chế độ trợ cấp thai sản. 

Theo quy định mới, người tham gia BHXH tự nguyện có thời gian đóng từ đủ 6 tháng trở lên trong vòng 12 tháng trước khi sinh con sẽ được hưởng trợ cấp thai sản. Đáng chú ý, quyền lợi này không chỉ dành cho lao động nữ mà cả lao động nam có vợ sinh con cũng được hưởng, tạo nên sự công bằng và hỗ trợ kịp thời cho các gia đình trẻ trong giai đoạn nuôi con nhỏ.

Bên cạnh việc mở rộng quyền lợi, Chính phủ cũng ban hành những chính sách hỗ trợ mức đóng mạnh mẽ hơn nhằm khuyến khích người dân tham gia. 

Căn cứ theo Nghị định 159/2025, Nhà nước hỗ trợ tiền đóng BHXH tự nguyện cho công dân từ đủ 15 tuổi trở lên theo các mức từ 20% đến 50% tùy theo đối tượng như hộ nghèo, hộ cận nghèo, người dân tộc thiểu số hoặc người sinh sống tại các xã đảo, đặc khu. 

Tính đến tháng 3/2026, đã có 28 trên tổng số 34 tỉnh, thành phố chủ động ban hành nghị quyết hỗ trợ thêm từ ngân sách địa phương, giúp giảm bớt gánh nặng tài chính cho người dân. Những câu chuyện thực tế về việc người lao động tự do nhận được trợ cấp thai sản hay tin tưởng vào lương hưu tương lai đã củng cố niềm tin của cộng đồng vào hệ thống an sinh. 

Việc triển khai đồng bộ các giải pháp từ trung ương đến địa phương không chỉ giúp người dân thấy rõ giá trị nhân văn của chính sách mà còn góp phần quan trọng vào mục tiêu bảo hiểm xã hội toàn dân.