Giáo viên tương lai cần làm chủ AI

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra những thay đổi sâu sắc trong giáo dục, đặt ra yêu cầu cấp thiết phải đổi mới công tác đào tạo giáo viên. Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT), các trường sư phạm cần đi đầu trong ứng dụng AI, đồng thời tái cấu trúc chương trình đào tạo để chuẩn bị đội ngũ nhà giáo đáp ứng yêu cầu của giai đoạn phát triển mới.

Đó là nội dung được nhấn mạnh tại Hội thảo "Đổi mới đào tạo giáo viên gắn với trí tuệ nhân tạo" do Bộ GD&ĐT tổ chức tại Trường Đại học Sư phạm Hà Nội.

Trường sư phạm phải tiên phong ứng dụng AI

Phát biểu khai mạc hội thảo, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Lê Quân cho biết đây không chỉ là diễn đàn khoa học mà còn là nơi thống nhất nhận thức, tham vấn các giải pháp để đổi mới đào tạo giáo viên trong bối cảnh AI, đặc biệt là AI tạo sinh, đang tác động mạnh mẽ đến hoạt động dạy học.

Theo Thứ trưởng, nếu trước đây chuyển đổi số là trọng tâm thì hiện nay AI đã trở thành động lực mới thúc đẩy sự thay đổi của giáo dục. Vì vậy, khối sư phạm được Bộ GD&ĐT lựa chọn là lĩnh vực đầu tiên trong chuỗi hội thảo chuyên đề bởi đây là "máy cái" của hệ thống giáo dục, giữ vai trò quyết định trong việc chuẩn bị đội ngũ giáo viên.

Thứ trưởng Lê Quân cho rằng các cơ sở đào tạo giáo viên cần tập trung vào ba nhóm nhiệm vụ trọng tâm.

Trước hết là tái cấu trúc chương trình đào tạo theo định hướng AI+, trong đó AI không chỉ là một học phần riêng mà phải được tích hợp xuyên suốt từ chuẩn đầu ra, nội dung đến phương pháp đào tạo.

Bên cạnh đó, các trường cần đổi mới phương pháp sư phạm và môi trường dạy học, chuyển vai trò của giáo viên từ truyền đạt kiến thức sang tổ chức hoạt động học tập, khai thác hiệu quả AI để thiết kế bài giảng, xây dựng học liệu, kiểm tra, đánh giá và hỗ trợ cá thể hóa việc học.

Nhóm nhiệm vụ thứ ba là xây dựng các trung tâm nghiên cứu và ứng dụng AI trong giáo dục, từng bước hình thành hệ sinh thái giáo dục số và nâng cao hiệu quả quản trị nhà trường.

Theo Thứ trưởng, đổi mới công nghệ phải song hành với việc gìn giữ đạo đức nghề giáo, các giá trị văn hóa và tinh thần trách nhiệm của người thầy.

Đề xuất chuẩn đầu ra giáo viên gắn với năng lực AI

Tại hội thảo, Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học Nguyễn Thị Thu Thủy trình bày báo cáo về định hướng đổi mới chương trình đào tạo giáo viên trong bối cảnh AI.

Theo đề xuất, năng lực AI sẽ được tích hợp vào chuẩn nghề nghiệp giáo viên, gắn với năng lực chuyên môn, năng lực sư phạm, kiểm tra đánh giá, quản lý dữ liệu và đạo đức nghề nghiệp.

Người tốt nghiệp ngành sư phạm không chỉ cần biết sử dụng AI mà còn phải có khả năng lựa chọn, kiểm chứng, tích hợp công nghệ vào quá trình dạy học, đồng thời hướng dẫn học sinh sử dụng AI an toàn, có tư duy phản biện và trách nhiệm.

Định hướng xây dựng chuẩn chương trình cũng được thiết kế theo hướng quy định các yêu cầu tối thiểu, tạo điều kiện để các cơ sở đào tạo chủ động phát triển chương trình phù hợp với điều kiện thực tiễn, thay vì áp dụng một mô hình thống nhất.

Xây dựng lộ trình đổi mới đào tạo giáo viên

Các đại biểu tham dự hội thảo đã trao đổi nhiều nội dung liên quan đến kinh nghiệm quốc tế, chuẩn chương trình đào tạo, chuẩn đầu ra, đổi mới thực hành sư phạm, tiêu chí đánh giá năng lực giáo viên và điều kiện triển khai AI trong các trường sư phạm.

Nhiều ý kiến cũng đề xuất xây dựng mô hình thí điểm, bộ chỉ số đánh giá và lộ trình triển khai trước khi áp dụng trên diện rộng.

Kết luận hội thảo, Thứ trưởng Lê Quân đề nghị các trường sư phạm sớm xây dựng kế hoạch đưa AI vào đào tạo, tạo môi trường để giảng viên và sinh viên phát huy năng lực đổi mới sáng tạo, hướng tới hình thành các trung tâm xuất sắc về AI trong giáo dục.

Theo Bộ GD&ĐT, việc đổi mới đào tạo giáo viên sẽ tập trung vào bốn định hướng lớn gồm tái cấu trúc chương trình gắn với AI, đổi mới phương pháp giảng dạy, thúc đẩy nghiên cứu và ứng dụng AI trong giáo dục, đồng thời đổi mới quản trị các cơ sở đào tạo giáo viên nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển giáo dục trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo.