Giữ nghề dệt truyền thống của người Jarai

Năm 2006, theo chủ trương của Đảng và Nhà nước, gần 300 hộ dân người Jarai rời làng cũ về định cư tại thôn Kà Bầy, xã Sa Bình để bắt đầu một cuộc sống mới. Vượt qua những khó khăn ban đầu, sau 20 năm gắn bó với vùng đất mới, cùng với phát triển kinh tế, những giá trị văn hóa truyền thống cũng được cộng đồng gìn giữ và phát huy.

Đã hơn 60 tuổi nhưng mỗi lần ngồi bên khung dệt, đôi tay của nghệ nhân Y Đan vẫn khéo léo thư thuở đôi mươi. Để dệt thành một tấm thổ cẩm, bà thường dành thời gian cả tuần lễ. Từng nét hoa văn được hình thành trên tấm thổ cẩm là tình yêu của bà đối với truyền thống văn hóa của dân tộc mình. Dù giá bán 1 tấm thổ cẩm có thể chưa xứng đáng với công sức bỏ ra nhưng bà vẫn dành một tình yêu sâu sắc với nghề dệt đã gắn bó với bao đời với phụ nữ Jarai.

Nghệ nhân Y Đan (thôn Kà Bầy, xã Sa Bình, tỉnh Quảng Ngãi) chia sẻ: “Tôi dệt vải từ trẻ tới nay, nếu bán thì không được bao nhiêu nhưng vì tình yêu nghề, yêu bản sắc, tôi vẫn giữ truyền thống dân tộc mình. Tôi cũng mong muốn nếu có điều kiện sẽ dạy lại cho lớp trẻ để không mất đi truyền thống của dân tộc mình”.

Từ niềm tin và tình yêu nghề dệt thổ cẩm của những người lớn tuổi như nghệ nhân Y Đan, nghề dệt thổ cẩm của người Jarai tại thôn Kà Bầy, xã Sa Bình đang được cộng đồng và thế hệ trẻ quan tâm gìn giữ. Thông qua những buổi truyền dạy tại nhà rông thôn hay qua các Lễ hội văn hóa truyền thống, thế hệ trẻ biết trân quý những nét đẹp truyền thống trong từng hoa văn, từng bộ trang phục thổ cẩm.

Học sinh Y Nại (trường THCS Phan Đình Phùng, xã Sa Bình, tỉnh Quảng Ngãi) cho biết: “Ở nhà con thấy bà con dệt. Con muốn học lại truyền thống nghề dệt và phát huy những khả năng của nghề dệt”.

Học sinh Y So (trường THCS Phan Đình Phùng, xã Sa Bình, tỉnh Quảng Ngãi) bày tỏ: “Khi mặc trang phục truyền thống, con thấy rất tự hào vì hiểu được ý nghĩa của việc gìn giữ giá trị văn hóa truyền thống người Jarai của chúng con”.

Thôn Kà Bầy, xã Sa Bình hiện nay có 318 hộ dân, trong đó có 300 hộ người Jarai. Sau tròn 20 năm ổn định cuộc sống nơi vùng đất mới, đời sống của người dân khấm khá hơn nhiều. Bà con vẫn gìn giữ được giá trị truyền thống của dân tộc, nhất là nghề dệt thổ cẩm - một tinh hoa văn hóa đặc sắc đã gắn bó với nhiều thế hệ người Jarai.

Chị Y Bơ (trưởng thôn Kà Bầy, xã Sa Bình, tỉnh Quảng Ngãi) nói: “Dệt thổ cẩm, đánh cồng chiêng hay múa xoang đã ăn sâu vào tâm trí của người dân chúng tôi nên rất dễ để tiếp nối”.

Tròn 20 năm nơi vùng đất mới, cùng với phát triển kinh tế - xã hội, quá trình gìn giữ, tiếp nối nghề dệt truyền thống của người Jarai tại làng Kà Bầy đang được gìn giữ từ trách nhiệm của các nghệ nhân và tinh thần tự hào dân tộc của thế hệ trẻ. Họ ý thức văn hóa là hốt cốt của dân tộc mình, phải lưu truyền để góp phần làm phong phú thêm kho tàng văn hóa đặc sắc của các dân tộc anh em.