Gỡ "thẻ vàng" IUU: Từ hành động thực chất đến kết quả thực chất

Năm nay đánh dấu năm thứ 8 Việt Nam nỗ lực gỡ thẻ vàng thủy sản của Ủy ban châu Âu (EC). Với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị từ trung ương đến địa phương, việc gỡ thẻ vàng không phải là đối phó, mà đang hướng tới xây dựng một nghề cá bền vững cả về kinh tế và môi trường. Từ hành động thực chất dẫn đến kết quả thực chất được thể hiện rõ nét trong năm 2025 vừa qua.

Chỉ cần tháo lắp từ 2 thiết bị giám sát hành trình là có thể bị xử lý hình sự. Lũy kế từ năm 2024 đến nay, cả nước đã khởi tố 91 vụ án hình sự vi phạm IUU.

Lần đầu tiên, người dân đã chứng kiến những phiên tòa xét xử lưu động với mức án từ 5-8 năm tù cho các lỗi vi phạm.

Từ con số hàng trăm tàu vi phạm đánh bắt vùng biển nước ngoài vào năm 2017, năm 2025 chỉ còn 20 tàu. Việc triển khai ngăn chặn khai thác IUU từ chỗ không đồng đều, đến nay 22 tỉnh có tàu cá đều chung một quyết tâm.

Bà Phạm Thị Na (Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Hồ Chí Minh) cho biết: "Giao trách nhiệm cho các đồng chí bí thư xã, phường phải chịu trách nhiệm quản lý tàu không đủ điều kiện. Chúng tôi nắm chắc tàu cá đang ở địa phương nào, trên cơ sở đó, chúng tôi phối hợp với các địa phương quản lý tàu".

Kết thúc năm 2025, 80% tàu vi phạm vùng biển nước ngoài đã được xử lý và tiến tới xử lý dứt điểm 100% vào ngay đầu năm tới. 28 phiên họp hàng tuần giữa Chính phủ với các bộ, ngành và địa phương đã giải quyết rốt ráo các khuyến nghị của EC.

"Chúng ta đã duy trì chính sách để không gia tăng quy mô đội tàu, để đảm bảo cân bằng với nguồn lợi thủy sản ở các vùng biển, đây là nội dung EC đánh giá cao. Thứ hai là cơ chế chính sách, quy định pháp luật đáp ứng 100% yêu cầu của EC. Thứ ba là hệ thống truy xuất điện tử đã tương đồng hệ thống truy xuất của châu Âu và trên thế giới. Đó là 3 yếu tố quan trọng để EC quyết định sớm sang kiểm tra lần thứ 5, gỡ thẻ vàng cho chúng ta", ông Vũ Duyên Hải (Phó Cục trưởng Cục Thủy sản và Kiểm ngư, Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho hay.

Hoàn thiện quản lý hơn 18.000 tàu cá xóa đăng ký từ năm 2020, có giải pháp cho hơn 6.000 tàu không đủ điều kiện, từng cấp kiểm điểm hàng tuần về mức độ hoàn thành nhiệm vụ, Việt Nam tiếp tục hướng đến bước tiến thực chất trong phát triển nghề cá trách nhiệm và bền vững.