Gói Internet 42 tỷ USD của Mỹ bị biến thành “món quà” cho các tỷ phú công nghệ

Chương trình Công bằng, Tiếp cận và Triển khai Băng thông rộng (BEAD) được Mỹ triển khai từ tháng 11/2021 với ngân sách 42,45 tỷ USD, nhằm đưa Internet tốc độ cao đến các vùng nông thôn và cộng đồng chưa được phục vụ đầy đủ.

Theo kế hoạch ban đầu, phần lớn nguồn vốn sẽ được dùng để xây dựng mạng cáp quang. Đây là loại hạ tầng có tốc độ cao, ổn định và có thể sử dụng lâu dài. Chương trình đặt mục tiêu thu hẹp khoảng cách tiếp cận Internet trên toàn nước Mỹ trước năm 2030.

Tuy nhiên, sau khi Tổng thống Donald Trump trở lại Nhà Trắng vào năm 2025, Bộ Thương mại Mỹ đã thay đổi nhiều quy định. Các bang không còn phải ưu tiên cáp quang mà có thể lựa chọn những công nghệ rẻ hơn, trong đó có Internet vệ tinh.

Theo kế hoạch phân bổ mới, Starlink của tỷ phú Elon Musk đã được dành khoảng 738,8 triệu USD, còn dự án Internet vệ tinh Amazon Leo của tỷ phú Jeff Bezos nhận khoảng 311 triệu USD. Hai công ty này có thể tiếp tục nhận thêm hàng tỷ USD.

Việc thay đổi quy định khiến nhiều bang phải làm lại kế hoạch đã chuẩn bị trong nhiều năm, làm tiến độ tiếp tục bị kéo dài.

Tại bang Louisiana, một dự án cáp quang trị giá 6,2 triệu USD ở thị trấn Lake Providence đã bị loại khỏi kế hoạch. Thay vào đó, nguồn tiền được dùng để hỗ trợ người dân sử dụng Starlink, dù dịch vụ này đã có mặt tại địa phương từ trước.

Các tổ chức địa phương cho rằng phương án này không tạo thêm hạ tầng mới, không mang lại việc làm xây dựng và cũng không giúp thúc đẩy kinh tế lâu dài. Chi phí sử dụng Starlink cũng có thể vượt khả năng của nhiều gia đình thu nhập thấp.

Đến cuối năm 2025, 33 trong số 56 bang và vùng lãnh thổ của Mỹ vẫn chưa được xác nhận cấp vốn. Tính đến tháng 6/2026, chương trình mới kết nối Internet cho chưa đến vài trăm hộ gia đình tại Nebraska và Louisiana.

Khoảng 19,94 tỷ USD đã được phê duyệt nhưng phần lớn vẫn chưa được giải ngân. Những người phản đối cho rằng một chương trình từng được kỳ vọng sẽ cải thiện hạ tầng Internet của Mỹ đang bị chậm trễ và ngày càng nghiêng về lợi ích của các tập đoàn công nghệ lớn.