Hà Nội có thêm 2 làng nghề gia nhập mạng lưới thủ công sáng tạo thế giới

Vừa qua, tại Khu di tích Hoàng thành Thăng Long, UBND TP Hà Nội tổ chức Lễ đón nhận làng nghề khảm trai sơn mài Chuyên Mỹ và làng nghề điêu khắc sơn mỹ nghệ Sơn Đồng là thành viên của mạng lưới các Thành phố thủ công sáng tạo thế giới, gắn với chuỗi hoạt động trưng bày, trình diễn và tạo tác sản phẩm thủ công mỹ nghệ làng nghề.

Sự kiện không chỉ mang ý nghĩa tôn vinh hai làng nghề tiêu biểu của Thủ đô, mà còn cho thấy những chuyển động mới trong chiến lược bảo tồn và phát triển văn hóa làng nghề theo hướng gắn với kinh tế sáng tạo, du lịch văn hóa và hội nhập quốc tế.

Hà Nội hiện có 337 làng nghề, làng nghề truyền thống đã được công nhận, được xem là một trong những địa phương sở hữu kho tàng nghề thủ công phong phú bậc nhất cả nước. Trong nhiều năm qua, cùng với việc gìn giữ giá trị truyền thống, thành phố cũng từng bước đưa các làng nghề tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị văn hóa – du lịch – thương mại hiện đại.

Việc Sơn Đồng và Chuyên Mỹ được công nhận lần này diễn ra sau khi gốm sứ Bát Tràng và lụa Vạn Phúc gia nhập mạng lưới vào năm 2024, nâng tổng số làng nghề của Hà Nội tham gia mạng lưới thủ công sáng tạo thế giới lên 4 làng nghề. Đây cũng là dấu mốc đưa Việt Nam trở thành quốc gia đứng thứ hai thế giới về số lượng thành viên tham gia mạng lưới, chỉ sau Iran.

Phía sau sự ghi nhận quốc tế ấy là hành trình bền bỉ gìn giữ nghề truyền thống của nhiều thế hệ nghệ nhân, thợ giỏi.

Làng nghề Sơn Đồng từ lâu được biết đến là một trong những trung tâm điêu khắc tượng, sơn son thếp vàng nổi tiếng miền Bắc. Những pho tượng Phật, tượng thờ, hoành phi, câu đối… mang dấu ấn Sơn Đồng hiện diện ở nhiều đình, chùa, di tích văn hóa trong cả nước. Không chỉ là nghề mưu sinh, nghề điêu khắc ở Sơn Đồng còn gắn với đời sống tín ngưỡng và chiều sâu văn hóa dân tộc.

Trong khi đó, Chuyên Mỹ là vùng đất nổi tiếng với nghề khảm trai sơn mài, nơi những mảnh trai, vỏ ốc qua bàn tay người thợ trở thành các tác phẩm thủ công tinh xảo. Trải qua nhiều biến động của thị trường, nghề truyền thống nơi đây vẫn được duy trì như một phần căn cốt văn hóa của làng quê Bắc Bộ.

Theo Ban tổ chức, việc tổ chức lễ đón nhận và chuỗi hoạt động bên lề nhằm tôn vinh những giá trị văn hóa, nghệ thuật đặc sắc của các làng nghề; ghi nhận đóng góp của đội ngũ nghệ nhân, thợ giỏi; đồng thời quảng bá hình ảnh Hà Nội – "mảnh đất trăm nghề" – với bạn bè quốc tế.

Không dừng ở ý nghĩa danh hiệu, sự kiện còn mở ra cơ hội để các làng nghề Hà Nội tăng cường kết nối giao thương, xúc tiến thương mại, học hỏi kinh nghiệm quốc tế về phát triển sản phẩm, xây dựng thương hiệu và bảo tồn nghề truyền thống trong bối cảnh toàn cầu hóa.

Đáng chú ý, trong khuôn khổ chương trình, lãnh đạo Hội đồng Thủ công Thế giới cùng các nghệ nhân, chuyên gia quốc tế sẽ tham quan làng nghề, di tích lịch sử, di sản văn hóa của Thủ đô; trao đổi kinh nghiệm phát triển làng nghề, cải tiến mẫu mã, bao bì và mở rộng thị trường cho sản phẩm thủ công mỹ nghệ Việt Nam.

Trong bối cảnh nhiều làng nghề truyền thống đang đứng trước áp lực cạnh tranh của sản xuất công nghiệp, biến động thị trường và nguy cơ thiếu hụt lực lượng kế cận, việc được ghi danh vào mạng lưới quốc tế không chỉ là sự ghi nhận về giá trị văn hóa, mà còn tạo thêm động lực để các địa phương tiếp tục giữ nghề, truyền nghề và phát triển nghề theo hướng bền vững.

Thực tế cho thấy, nếu chỉ dừng ở bảo tồn mang tính hoài niệm, nhiều làng nghề khó có thể tồn tại lâu dài. Chỉ khi nghề truyền thống tạo được giá trị kinh tế, gắn với du lịch, sáng tạo và thị trường hiện đại, người dân mới có điều kiện sống được bằng nghề và gắn bó với nghề.

Bởi vậy, việc Hà Nội liên tiếp có thêm các làng nghề được quốc tế công nhận không đơn thuần là câu chuyện thành tích, mà còn phản ánh nỗ lực đưa di sản văn hóa bước vào đời sống đương đại bằng một cách tiếp cận chủ động, thực chất hơn.

Giữa nhịp sống đô thị ngày càng hiện đại, những làng nghề như Sơn Đồng hay Chuyên Mỹ vẫn đang góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa Việt Nam qua từng đường chạm khắc, từng lớp sơn son, từng mảnh trai ánh xà cừ. Và khi những giá trị ấy được thế giới ghi nhận, đó cũng là thêm một cơ hội để văn hóa Việt Nam bước ra rộng hơn trong dòng chảy hội nhập toàn cầu.

Trang thông tin có sự phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội.