Hà Nội: Khai mạc “Tết Việt-Tết Phố” 2026 trong không gian di sản

Chuỗi sự kiện “Tết Việt - Tết Phố” không chỉ là một hoạt động văn hóa thường niên của Hoàn Kiếm mà còn là một tuyên ngôn đầy tự hào về sức sống bền bỉ của di sản trong đời sống văn hóa đương đại. “Tết Việt – Tết Phố 2026” mang ý nghĩa đặc biệt hơn mọi năm khi diễn ra trong bối cảnh phường Hoàn Kiếm lần đầu tiên vận hành theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Đây cũng là sự kiện văn hóa lớn chào mừng các ngày lễ trọng đại của đất nước như Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV và Bầu cử đại biểu HĐND các cấp.

Phát biểu tại buổi lễ khai mạc, bà Nguyễn Hồng Trang (Phó Chủ tịch UBND phường Hoàn Kiếm) cho rằng, mỗi hoạt động văn hóa của Tết Việt - Tết Phố hôm nay chính là một nhịp cầu nối liền quá khứ với hiện tại, kết nối truyền thống với tương lai.

“Chúng tôi tin tưởng rằng, thông qua những trải nghiệm chân thực và giàu cảm xúc này, các giá trị văn hóa dân tộc sẽ tiếp tục được lan tỏa sâu rộng trong cộng đồng, đặc biệt là trong thế hệ trẻ. Đó chính là sức mạnh nội sinh để chúng ta gìn giữ bản sắc, nuôi dưỡng niềm tự hào dân tộc và quảng bá hình ảnh về Việt Nam, về Hà Nội đậm đà bản sắc, giàu lòng hiếu khách và đây khát vọng vươn ra thế giới” - bà Nguyễn Hồng Trang nhấn mạnh.

Chương trình được tổ chức với nhiều hoạt động trưng bày, trải nghiệm hấp dẫn, nhằm tái hiện, gìn giữ và lan tỏa các giá trị văn hóa Tết truyền thống trong không gian di sản đặc biệt của khu vực hồ Hoàn Kiếm và khu phố cổ Hà Nội. Đại diện Ban Quản lý Hồ Hoàn Kiếm và Phố cổ Hà Nội cho biết, ngay từ khâu xây dựng nội dung, Ban Tổ chức đã xác định mỗi di tích không chỉ là nơi diễn ra hoạt động mà còn là một chủ thể văn hóa có câu chuyện, ký ức và giá trị riêng. Trên cơ sở đó, các hoạt động đón Tết được thiết kế phù hợp với lịch sử, chức năng và đặc trưng không gian của từng di tích. Ví dụ, đình Kim Ngân là nơi dâng lễ và dựng cây nêu, 22 Hàng Buồm tái hiện phiên chợ Tết Bắc Bộ, ngôi nhà di sản 87 Mã Mây tái hiện không gian sinh hoạt chuẩn bị Tết của gia đình Hà Nội xưa,... Di tích lúc này không chỉ là bối cảnh mà đã trở thành nơi thực hành văn hóa sống.

Điểm nhấn độc đáo nhất của chương trình “Tết Việt - Tết Phố 2026” chính là sự xuất hiện của đoàn rước 15 chú ngựa từ Câu lạc bộ Kỵ xạ Việt Nam, kết hợp cùng hình ảnh ngựa gỗ của thiếu nhi phường Hoàn Kiếm để tái hiện sinh động biểu trưng con giáp năm Bính Ngọ. Bên cạnh đó, lần đầu tiên Ô Quan Chưởng trở thành một “sân khấu di sản”, là điểm khởi đầu cho tuyến rước lễ trang nghiêm xuyên qua các phố nghề và kết thúc bằng nghi lễ dựng cây Nêu truyền thống tại đình Kim Ngân.

Không gian phố cổ Hà Nội là một không gian di sản đặc biệt, có mật độ dân cư cao, hệ thống di tích dày đặc và luôn gắn liền với các hoạt động sinh hoạt thường nhật của cộng đồng. Do đó, việc tổ chức một chương trình văn hóa quy mô lớn như “Tết Việt – Tết Phố” đặt ra không ít thách thức cho Ban Tổ chức. Chia sẻ về vấn đề này, đại diện Ban Quản lý Hồ Hoàn Kiếm và Phố cổ Hà Nội cho biết: “Thách thức lớn nhất là bài toán hài hòa giữa bảo tồn và phát huy, giữa việc đảm bảo an ninh trật tự và an toàn giao thông cho đoàn rước quy mô lớn đi qua các tuyến phố huyết mạch như Hàng Đường, Hàng Đào đến hồ Hoàn Kiếm. Ban Tổ chức phải phối hợp chặt chẽ các lực lượng để vừa duy trì tính trang nghiêm của nghi lễ, vừa không làm gián đoạn các hoạt động sinh hoạt, kinh doanh của người dân địa phương. Tuy nhiên, chính những thách thức này cũng là động lực để Ban Tổ chức xây dựng phương án tổ chức khoa học, linh hoạt, trên cơ sở phát huy vai trò của các bên liên quan, đặc biệt là sự đồng hành của người dân trong khu phố cổ”.

Thông qua chuỗi các hoạt động được tổ chức, Ban tổ chức kỳ vọng có thể góp phần bảo tồn và lan tỏa các giá trị của Tết cổ truyền Việt Nam đến với công chúng, đặc biệt là các bạn trẻ. “Chúng tôi kỳ vọng đưa Tết truyền thống trở lại đúng vị trí là một không gian văn hóa sống. Thông qua việc trực tiếp tham gia vào đoàn rước hoặc thực hành các phong tục, thế hệ trẻ sẽ nhận thức rõ hơn về giá trị di sản, từ đó hình thành ý thức bảo tồn và phát triển du lịch bền vững, gắn di sản với kinh tế sáng tạo của Thủ đô.

Ban Tổ chức cũng kỳ vọng rằng, từ những trải nghiệm trực tiếp này, Tết cổ truyền sẽ không còn là điều “xa xưa” hay “mang tính hoài niệm”, mà trở thành một phần gần gũi, có ý nghĩa trong đời sống tinh thần của người trẻ hôm nay. Đó chính là cách chúng tôi giữ cho hồn cốt Thăng Long luôn chảy mãi trong lòng Hà Nội đương đại" - Đại diện Ban Quản lý Hồ Hoàn Kiếm và Phố cổ Hà Nội bày tỏ.

Việc tái hiện không gian Tết truyền thống của vùng Đồng bằng Bắc Bộ khẳng định vai trò của Thủ đô Hà Nội như một trung tâm hội tụ, lưu giữ và lan tỏa các giá trị văn hóa dân tộc và Hoàn Kiếm là tâm điểm kết nối giữa di sản vật thể và phi vật thể. Không gian Tết không chỉ gợi lại ký ức văn hóa của nhiều thế hệ người Hà Nội mà còn giúp công chúng và du khách nhận diện rõ hơn những lớp trầm tích văn hóa đã hình thành nên bản sắc Thăng Long - Hà Nội. Qua đó, Tết không chỉ được nhìn nhận như một thời điểm lễ hội, mà còn là một không gian văn hóa sống, phản ánh mối quan hệ bền chặt giữa con người, cộng đồng và di sản.

Một số hình ảnh tại Trung tâm Văn hóa Nghệ thuật 22 Hàng Buồm:

Chuỗi hoạt động “Tết Việt - Tết Phố 2026” diễn ra từ 17/01 đến 17/03 tại các điểm di tích trên địa bàn phường Hoàn Kiếm, hứa hẹn mang đến những trải nghiệm đầy ý nghĩa trong dịp đầu năm mới.