Hà Nội tăng đầu tư giáo dục, hướng nguồn lực đến học sinh

Năm học 2026-2027, Hà Nội xác định tiếp tục rà soát, đầu tư mạng lưới trường lớp, đồng thời nâng hiệu quả quản lý giáo dục trên nền tảng dữ liệu. Thành phố đặt mục tiêu bảo đảm đủ chỗ học, từng bước thu hẹp chênh lệch giữa các địa bàn và để nguồn lực đầu tư thực sự mang lại lợi ích cho học sinh.

Rà soát mạng lưới trường lớp, ưu tiên nơi có nguy cơ quá tải

Theo Sở GD&ĐT Hà Nội, sau quá trình sắp xếp, thành phố hiện còn 1.093 cơ sở giáo dục, giảm 1.251 đơn vị. Với các trường mầm non, phổ thông thuộc quản lý của UBND cấp xã, phường, sau sắp xếp còn 938 trường, gồm 43 trường chất lượng cao và 895 trường đa cơ sở, trường phổ thông nhiều cấp học với 1.225 phân hiệu.

Năm học này, toàn thành phố có hơn 2,3 triệu học sinh, tăng khoảng 37.800 học sinh và hơn 1.000 lớp so với năm học trước. Trước áp lực gia tăng quy mô học sinh, Hà Nội tiếp tục rà soát mạng lưới trường lớp, ưu tiên các khu vực còn thiếu trường công lập, địa bàn đông dân và những nơi có nguy cơ quá tải.

Thành phố đã xây mới, hoàn thành và đưa vào sử dụng 4 trường THPT công lập; cải tạo, sửa chữa, mở rộng 587 trường học các cấp, bổ sung gần 1.400 phòng học. Tổng số phòng học được đầu tư bổ sung trong năm học này khoảng 1.805 phòng.

Đây cũng là năm đầu tiên Hà Nội vận hành mạng lưới cơ sở giáo dục công lập sau sắp xếp, gắn với mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Từ 2.344 cơ sở giáo dục, sau sắp xếp toàn thành phố còn 1.097 đơn vị, theo hướng giảm đầu mối quản lý, tăng quy mô trường, tổ chức trường đa cơ sở và trường phổ thông nhiều cấp học.

Theo Giám đốc Sở GD&ĐT Hà Nội Nguyễn Văn Hiền, việc sắp xếp không chỉ nhằm giảm số lượng đơn vị mà quan trọng hơn là nâng hiệu quả hoạt động, sử dụng nguồn lực tốt hơn và bảo đảm học sinh được hưởng lợi.

Thành phố đặt nguyên tắc không làm giảm chỗ học, không tăng khoảng cách đến trường và không gây xáo trộn việc đi lại, học tập của học sinh.

Quản lý giáo dục dựa trên dữ liệu

Với hệ thống giáo dục có quy mô hơn 2,3 triệu học sinh, Giám đốc Sở GD&ĐT Hà Nội Nguyễn Văn Hiền cho rằng thành phố không thể quản trị hiệu quả chỉ dựa vào kinh nghiệm, hồ sơ hay những báo cáo tổng hợp vào cuối kỳ.

Dữ liệu cần giúp ngành giáo dục trả lời những vấn đề cụ thể như địa bàn nào đang thiếu trường, thiếu lớp; môn học nào thiếu giáo viên; học sinh nào gặp khó khăn trong học tập hoặc tâm lý; chính sách nào thực sự mang lại hiệu quả cho người học.

Đến nay, 100% trẻ mầm non và học sinh phổ thông của thành phố đã được cấp mã định danh học tập (Learning ID) và xác thực với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Trong phạm vi triển khai, 97,6% học sinh đã được tạo lập hồ sơ học bạ số và ký số.

Trong năm học 2026-2027, ngành Giáo dục Thủ đô tiếp tục chuyển trọng tâm từ số hóa sang khai thác dữ liệu, phục vụ dự báo, điều tiết nguồn lực, giảm nhập liệu trùng lặp, hỗ trợ giáo viên và phục vụ học sinh.

Siết quản lý thu, chi trong trường học

Ngày 22/8, Sở GD&ĐT Hà Nội ban hành hướng dẫn công tác quản lý thu, chi năm học 2026-2027 tại các cơ sở giáo dục thuộc diện quản lý.

Các khoản thu được phân thành 3 nhóm: khoản thu theo quy định của pháp luật; khoản thu dịch vụ phục vụ, hỗ trợ hoạt động giáo dục theo danh mục, mức thu và cơ chế quản lý do cơ quan có thẩm quyền quy định; khoản tài trợ, đóng góp tự nguyện.

Sở GD&ĐT yêu cầu các cơ sở giáo dục rà soát từng khoản thu theo nguyên tắc "6 rõ": rõ căn cứ pháp lý, rõ thẩm quyền quyết định, rõ đối tượng, rõ mức thu, rõ mục đích sử dụng và rõ trách nhiệm công khai, quyết toán.

Khoản nào chưa đủ căn cứ, chưa đúng thẩm quyền hoặc chưa được công khai đầy đủ thì không tổ chức thu.

Trước khi thực hiện, nhà trường phải thông tin đầy đủ về tên khoản thu, căn cứ, mức thu, đối tượng, thời điểm, phương thức thu, nội dung sử dụng và chính sách miễn, giảm hoặc hỗ trợ. Thông tin phải được công khai trên trang điện tử của cơ sở giáo dục, đồng thời thông báo tới cha mẹ học sinh bằng hình thức phù hợp.

Sở GD&ĐT sẽ phối hợp với UBND các xã, phường tăng cường kiểm tra, hậu kiểm; ưu tiên những đơn vị có dấu hiệu rủi ro và kiểm tra đột xuất khi có phản ánh. Các đầu mối tiếp nhận phản ánh về lạm thu, dạy thêm, học thêm trái quy định cũng phải được công khai.

Hơn 30.000 tỷ đồng đầu tư trường học giai đoạn 2021-2025

Nhiều năm qua, Hà Nội dành nguồn lực lớn cho giáo dục, với yêu cầu ngân sách nhà nước đầu tư cho giáo dục và đào tạo tối thiểu 20% tổng chi ngân sách thành phố mỗi năm.

Riêng giai đoạn 2021-2025, thành phố và các quận, huyện, thị xã đã bố trí hơn 30.000 tỷ đồng để triển khai 653 dự án trường học.

Từ năm 2025 đến nay, việc đầu tư tiếp tục được đẩy mạnh trong bối cảnh quy mô học sinh tăng và mạng lưới trường học được sắp xếp lại theo hướng tinh gọn, phù hợp hơn với nhu cầu học tập.

Cùng với cơ sở vật chất, Hà Nội cũng dành nguồn lực thực hiện các chính sách hỗ trợ trực tiếp cho học sinh. Trong đó, chính sách hỗ trợ bữa ăn bán trú cho học sinh tiểu học có kinh phí khoảng 3.600 tỷ đồng mỗi năm.

Tăng đầu tư để học sinh được hưởng lợi

Theo chỉ đạo của Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng, trong điều kiện quy mô học sinh lớn và điều kiện giáo dục giữa các địa bàn còn khác nhau, nhiệm vụ đặt ra không chỉ là bảo đảm đủ chỗ học mà còn phải từng bước thu hẹp chênh lệch, nâng mặt bằng chất lượng và tạo điều kiện để học sinh phát triển toàn diện.

Tinh thần này được cụ thể hóa bằng việc thành phố quan tâm không chỉ đến trường lớp mà cả những điều kiện trực tiếp gắn với việc học và sự phát triển của học sinh.

Năm học 2026-2027 là năm đầu tiên Hà Nội triển khai khám sức khỏe định kỳ miễn phí cho trẻ em mầm non và học sinh phổ thông trên toàn thành phố.

Kết quả khám được cập nhật vào hồ sơ sức khỏe điện tử và học bạ điện tử, giúp nhà trường theo dõi tình trạng sức khỏe, sự phát triển của học sinh trong quá trình học tập, đồng thời phát hiện sớm những vấn đề cần quan tâm để phối hợp với gia đình có hướng hỗ trợ phù hợp.

Đối với đội ngũ cán bộ quản lý, Giám đốc Sở GD&ĐT Hà Nội Nguyễn Văn Hiền nhấn mạnh, mỗi quyết định phải thực sự vì quyền lợi và sự tiến bộ của học sinh, đúng quy định và rõ người chịu trách nhiệm.

Ông đồng thời mong muốn giáo viên tiếp tục giữ vững tình yêu nghề, chuẩn mực nghề nghiệp và tinh thần đổi mới, dành nhiều thời gian hơn cho chuyên môn và học sinh.

"Công nghệ, trí tuệ nhân tạo (AI) có thể hỗ trợ rất nhiều, nhưng không thể thay thế sự tận tâm, khả năng truyền cảm hứng và trách nhiệm của người thầy", Giám đốc Sở GD&ĐT Hà Nội Nguyễn Văn Hiền chia sẻ.

Trong năm học mới, Sở GD&ĐT Hà Nội cho biết sẽ hướng dẫn rõ ràng, hỗ trợ cơ sở kịp thời, giảm những thủ tục và báo cáo không cần thiết; đồng thời công khai đầu mối tiếp nhận phản ánh, tăng cường kiểm tra, hậu kiểm và xử lý nghiêm các vi phạm nếu có.

Mục tiêu xuyên suốt là sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực dành cho giáo dục, từ đầu tư trường lớp, chuyển đổi số đến các chính sách hỗ trợ trực tiếp, qua đó từng bước thu hẹp chênh lệch và tạo môi trường thuận lợi hơn để học sinh Thủ đô học tập, phát triển toàn diện.