Hà Nội: Xã Đại Thanh ra quân giải phóng mặt bằng các dự án trọng điểm

Xã Đại Thanh được thành lập theo Nghị quyết số 1656/NQ-UBTVQH15, trên cơ sở sáp nhập địa giới và dân cư từ nhiều địa bàn khác nhau. Trong bối cảnh bộ máy chính quyền cơ sở vừa được kiện toàn, địa phương phải đồng thời triển khai công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) cho ba dự án trọng điểm: Khu đô thị thể thao Olympic, tuyến đường vành đai 3,5 và tuyến đường 70 Hà Đông – Văn Điển – nút giao Tứ Hiệp. Cùng với đó là 13 dự án do UBND xã làm chủ đầu tư. Theo báo cáo, riêng năm 2026, tổng diện tích thu hồi liên quan tới khoảng 9.232 hộ dân, với quy mô đất phải GPMB lên tới hơn 7,9 triệu mét vuông. Đây là khối lượng công việc được đánh giá là đặc biệt lớn, phức tạp và nhạy cảm.

Trong số các dự án triển khai trên địa bàn, Khu đô thị thể thao Olympic là dự án có quy mô ảnh hưởng rộng nhất, với diện tích GPMB hơn 738ha, liên quan tới 11/21 thôn. Theo thống kê, có khoảng 14.768 thửa đất cần quy chủ, tương ứng khoảng 6.000 hộ dân, cùng với gần 7.000 ngôi mộ thuộc các nghĩa trang và phần mộ nằm rải rác trên đồng ruộng. Đây là công việc không chỉ mang tính kỹ thuật hành chính mà còn liên quan sâu sắc tới đời sống tinh thần, phong tục, tín ngưỡng của người dân địa phương. Đến cuối tháng 12/2025, xã đã hoàn thành quy chủ hơn 85% tổng số thửa đất nằm trong ranh giới dự án, phấn đấu trong tháng 2/2026 phê duyệt và chi trả phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.

Ra quân đầu năm – thông điệp về trách nhiệm và quyết tâm

Trong những ngày đầu năm 2026, Đại Thanh tổ chức lễ ra quân GPMB các dự án trọng điểm. Đây là sự kiện được xác định có ý nghĩa mở đầu năm công tác, thể hiện tinh thần chủ động, không để dồn việc khó về cuối năm. Phát biểu tại buổi lễ, Bí thư Đảng ủy xã Đại Thanh Đặng Đức Quỳnh nhấn mạnh yêu cầu triển khai nhiệm vụ GPMB với tinh thần quyết liệt, khoa học và đúng pháp luật, coi đây là thước đo năng lực quản trị của hệ thống chính trị cơ sở. Công tác tuyên truyền, đối thoại, tạo sự đồng thuận được đặt song hành với yêu cầu kiên quyết xử lý các trường hợp vi phạm quy định, trên nguyên tắc công khai, minh bạch, đảm bảo an ninh trật tự.

Trao đổi với VTV Times, Chủ tịch UBND xã Đại Thanh Nguyễn Văn Hưng đưa thông điệp hành động rõ ràng: "Chúng tôi không thể chậm trễ, không cầu toàn hình thức, chọn việc khó để làm trước. Các phòng, ban chuyên môn, Ban QLDA, Tổ địa chính và cán bộ thôn được phân công trực tiếp xuống cơ sở để xác định nguồn gốc đất, kê khai kiểm đếm, đặc biệt ưu tiên xử lý hồ sơ liên quan đến phần mộ cần di dời trước Tết Nguyên đán. Bên cạnh đó, MTTQ và các đoàn thể được giao nhiệm vụ "đi từng ngõ, gõ từng nhà", kịp thời vận động, nắm bắt tâm tư, tháo gỡ vướng mắc ngay từ cơ sở, phát huy vai trò nêu gương của cán bộ, đảng viên và gia đình."

Ngay trong ngày phát động lễ xuất quân, sáng 02/1/2026, Tổ địa chính đã bắt tay vào công việc khi bộ phận này được xác định đảm nhiệm một khối lượng công việc rất lớn, đòi hỏi tinh thần làm việc liên tục, bám sát địa bàn, kết hợp chặt chẽ giữa đo đạc kỹ thuật với rà soát hồ sơ địa chính. Việc quy chủ gần như toàn bộ thửa đất bị ảnh hưởng chỉ trong một thời gian ngắn sau lễ khởi công dự án cho thấy sự vào cuộc khẩn trương, nỗ lực của lực lượng chuyên môn. Tuy nhiên, yêu cầu đặt ra không chỉ là nhanh, mà còn phải đảm bảo độ chính xác pháp lý, tránh phát sinh tranh chấp về sau.

Bài toán lòng dân – từ di dời mộ phần đến sinh kế lâu dài

Một trong những điểm đặc thù của công tác GPMB tại Đại Thanh là việc di dời gần 7.000 phần mộ trong phạm vi dự án. Đại diện MTTQ xã ghi nhận, việc di dời mộ không chỉ là thực hiện quy hoạch mà còn liên quan trực tiếp đến đạo lý "uống nước nhớ nguồn", đến đời sống tâm linh và tình cảm của mỗi gia đình. "Vì vậy, việc tuyên truyền, vận động người dân đồng thuận phải đi đôi với tổ chức di dời chu đáo, trang trọng, đảm bảo đúng phong tục và sự tôn trọng với người đã khuất. Việc bố trí quỹ đất tập trung để quy tập mộ cũng là giải pháp nhằm giảm bớt lo lắng của người dân, bảo vệ những giá trị nhân văn trong quá trình phát triển đô thị." – Ông Nguyễn Đình Hiếu - Chủ tịch UB MTTQ xã Đại Thanh cho biết.

Bên cạnh yếu tố tâm linh, một bài toán khác cũng được đặt ra là sinh kế của người dân sau thu hồi đất, nhất là tại những thôn bị thu hồi gần như toàn bộ diện tích canh tác nông nghiệp. Đại diện Chi bộ thôn, bà Ngô Thị Ngà, Bí thư chi bộ thôn Tả Thanh Oai thẳng thắn cho rằng, việc triển khai dự án là chủ trương đúng đắn, mở ra cơ hội phát triển mới, nhưng đi liền với đó là yêu cầu bảo đảm đời sống và việc làm cho người dân bị thu hồi đất. "Là cán bộ gắn bó gần với người dân nhất, chúng tôi mong muốn các chính sách bồi thường, hỗ trợ, chuyển đổi nghề nghiệp phải kịp thời, phù hợp, giúp người dân ổn định cuộc sống, tránh để phát sinh tâm lý bức xúc, khiếu kiện kéo dài."

Trong thực tế, GPMB luôn là lĩnh vực dễ phát sinh vướng mắc. Pháp luật quy định rõ ràng về quyền và nghĩa vụ của người có đất thu hồi, nhưng điều quan trọng hơn là sự minh bạch, nhất quán và tinh thần lắng nghe trong quá trình triển khai. Những con số lớn về diện tích đất bị thu hồi, số hộ dân bị ảnh hưởng hay hàng nghìn phần mộ phải di dời cho thấy quy mô tác động của các dự án đối với cộng đồng. Điều đó đòi hỏi chính quyền cơ sở không chỉ vận dụng đúng pháp luật, mà còn cần sự mềm dẻo, thấu hiểu, đặt lợi ích lâu dài của người dân song hành với mục tiêu phát triển.

Ở chiều ngược lại, việc tạo sự đồng thuận xã hội cũng phụ thuộc rất lớn vào ý thức công dân, tinh thần vì lợi ích chung của người dân địa phương. Khi người dân được cung cấp đầy đủ thông tin, được đối thoại, được đảm bảo quyền lợi hợp pháp và được tôn trọng, quá trình thực hiện GPMB sẽ bớt đi những góc cạnh nhạy cảm, để thay vào đó là tinh thần chung tay vì tương lai phát triển của địa phương.

Trong bối cảnh Hà Nội đang đẩy mạnh đầu tư hạ tầng chiến lược, giải quyết điểm nghẽn không gian phát triển, Đại Thanh trở thành một trong những "điểm nóng" về GPMB trong năm 2026. Cách mà địa phương này tổ chức thực hiện nhiệm vụ lớn ngay từ đầu năm cho thấy tinh thần chủ động, quyết tâm cao. Tuy nhiên, thành công cuối cùng của GPMB không chỉ được đo bằng tiến độ bàn giao mặt bằng, mà còn bằng mức độ hài lòng của người dân, bằng sự ổn định xã hội và niềm tin của cộng đồng vào chính quyền cơ sở.

Theo đánh giá của nhiều người, tập trung GPMT ở quy mô lớn cũng là dịp để đánh giá năng lực, hiệu quả của mô hình chính quyền địa phương hai cấp hướng tới phục vụ, lấy người dân làm trung tâm. Nếu giải quyết hài hòa giữa lợi ích của Nhà nước, nhà đầu tư và người dân, Đại Thanh không chỉ tạo ra không gian phát triển mới, mà còn góp phần củng cố nền tảng đồng thuận xã hội, yếu tố luôn có ý nghĩa quyết định trong mọi tiến trình phát triển.