Hạ tầng năng lượng đón sóng đầu tư trung tâm dữ liệu

Hạ tầng năng lượng đón sóng đầu tư trung tâm dữ liệu

Việt Nam đang nhận được sự quan tâm ngày càng lớn từ các nhà đầu tư và vận hành trung tâm dữ liệu. Minh chứng là trong những tháng đầu năm, UBND TP. Hồ Chí Minh đã cấp chứng nhận đầu tư cho hai dự án trung tâm dữ liệu với quy mô vốn gần một tỷ USD. Thành phố hiện đang có 14 trung tâm dữ liệu, với tổng công suất tiêu thụ 33 MW, theo báo cáo Công ty nghiên cứu thị trường Cushman & Wakefield.

Nếu nhìn rộng ra cả khu vực Đông Nam Á, vốn chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng công suất trung tâm dữ liệu đang được xây dựng tại châu Á - Thái Bình Dương, Malaysia dẫn đầu cả về công suất vận hành hiện nay và công suất quy hoạch. Với Việt Nam, cụ thể tại TP. Hồ Chí Minh, quy mô thị trường hiện nay còn khiêm tốn, ở giai đoạn đầu phát triển. Bài toán đặt ra là phải chuẩn bị hạ tầng năng lượng theo một cách khác: không chỉ đủ công suất, mà còn phải ổn định, có khả năng mở rộng và ngày càng xanh hơn.

Theo tính toán của ngành điện TP. Hồ Chí Minh, 4 dự án trung tâm dữ liệu đã có quyết định đầu tư dự kiến cần khoảng 200 MW công suất điện - quy mô phụ tải tương đương một khu công nghiệp lớn. Hệ thống điện thành phố hiện có mức dự phòng nguồn cung khoảng 35%, đủ năng lượng đáp ứng nhu cầu trước mắt của các dự án. Tuy nhiên, theo chuyên gia, thách thức lớn nhất là đảm bảo độ ổn định của nguồn điện. Đòi hỏi hạ tầng năng lượng cho loại hình này gần như phải được tính toán "may đo" theo từng dự án.

Ông Nguyễn Minh Tuấn - Tổng Giám đốc Công ty CyberPower Việt Nam cho biết: "Bài toán không chỉ nằm trong một tòa nhà. Chúng ta sẽ phải tính toán đến quy hoạch điện như Quy hoạch điện VIII ở khu vực đó, cho phép xây dựng bao nhiêu trung tâm dữ liệu với bao nhiêu MW, hệ thống phân phối điện, hệ thống trạm biến áp. Sau đó, chúng ta tính toán đến các hệ thống nguồn điện lưu trữ và hệ thống backup cho trung tâm dữ liệu".

Tín hiệu khai thông chính sách mang tính bước ngoặt đã xuất hiện. Nghị định 243 đã mở rộng cơ chế mua bán điện trực tiếp - DPPA - cho nhóm khách hàng trung tâm dữ liệu và dịch vụ sạc, đổi pin xe điện. Cùng với đó, hành lang chính sách cũng đang mở thêm không gian cho điện mặt trời, điện gió và các giải pháp lưu trữ năng lượng. Hiểu đơn giản, trung tâm dữ liệu có thêm một con đường để tiếp cận điện tái tạo theo cơ chế được pháp luật cho phép.

Ông Trần Quốc Tâm - Phó Chủ tịch Hiệp hội Năng lượng tái tạo TP. Hồ Chí Minh nêu ý kiến: "Vấn đề là chúng ta cần thiết kế chính sách hợp lý và thiết kế thị trường, để cho các doanh nghiệp tham gia vào cơ chế mua bán điện trực tiếp này. Bài toán cung cấp năng lượng cho các data center... trong kỷ nguyên AI sắp tới không thành vấn đề".

TS. Dương Văn Thịnh - Viện trưởng Viện A.I và Trung tâm dữ liệu đưa ra ý kiến: "Với cơ chế DPPA, cung cấp điện cho trung tâm dữ liệu, có hệ thống BESS, hệ thống lưu trữ để cung cấp ngược lại, hệ thống backup… Như vậy, có một số thiết kế trung tâm dữ liệu không dựa vào điện lưới nữa".

Khơi thông chính sách là bước quan trọng trong quá trình chuyển đổi năng lượng. Theo các chuyên gia, để những cơ chế mới thực sự phát huy hiệu quả, vẫn cần đồng thời mở được nguồn vốn, đầu tư hạ tầng, phát triển công nghệ lưu trữ và tạo điều kiện để doanh nghiệp tham gia.

Thống nhất cách tính giá điện cho trung tâm dữ liệu

Bên cạnh bảo đảm nguồn điện ổn định và bền vững, một trong những vấn đề hiện nay là thống nhất cách tính giá điện vận hành trung tâm dữ liệu. Mới đây nhất, hai tập đoàn công nghệ của Việt Nam đã có kiến nghị liên quan. Hai tập đoàn này cho biết đã thực hiện nghĩa vụ thanh toán tiền điện theo giá sản xuất. Trong khi đó, các đơn vị điện lực thuộc Tổng công ty Điện lực TP. Hồ Chí Minh lại áp giá điện kinh doanh.

Theo Cục Điện lực (Bộ Công Thương), trước đây hệ thống pháp luật về giá điện chưa có quy định riêng đối với các trung tâm dữ liệu quy mô lớn. Vì vậy, được áp dụng giá điện theo nhóm sản xuất. Tuy nhiên, khi Thông tư 60 của Bộ Công Thương ban hành, đã yêu cầu làm rõ mục đích sử dụng trung tâm dữ liệu.

Nếu trung tâm dữ liệu của doanh nghiệp viễn thông phục vụ chính hoạt động của doanh nghiệp và không cung cấp dịch vụ cho bên thứ ba thì có thể áp dụng giá theo mục đích sử dụng của doanh nghiệp. Ngược lại, nếu trung tâm dữ liệu cung cấp dịch vụ xử lý, lưu trữ, quản lý dữ liệu cho khách hàng bên ngoài thì áp dụng giá theo mục đích kinh doanh. Trường hợp trung tâm dữ liệu thực hiện đồng thời hai loại hoạt động, giá điện được xác định trên cơ sở tỷ lệ sản lượng điện sử dụng cho từng mục đích.