Hạn chế rác thải nhựa từ mua sắm trực tuyến

Chỉ với vài thao tác trên điện thoại, một món đồ có thể được giao đến tận cửa nhà. Mua sắm trực tuyến mang lại sự nhanh chóng, tiện lợi, nhưng cũng kéo theo lượng lớn bao bì đi cùng mỗi đơn hàng, đặc biệt là bao bì nhựa dùng một lần. Có những lớp bao bì chỉ được sử dụng trong vài phút rồi trở thành rác thải. Khi hàng triệu đơn hàng được giao mỗi ngày, lượng bao bì bị thải bỏ cũng ngày càng lớn, tạo thêm áp lực đối với môi trường.

Hai ngày sau khi đặt mua một số sản phẩm mỹ phẩm, quần áo..., đây là những hộp hàng chị Nguyễn Thị Phương, phường Hồng Hà, thành phố Hà Nội, nhận được. Để lấy sản phẩm bên trong, chị phải lần lượt mở nhiều lớp bao bì. Ngay cả với những món đồ có kích thước nhỏ, sản phẩm cũng được đóng gói bằng túi zip, hộp carton, nhiều vòng băng dính và lớp ni lông chống sốc.

Chị Nguyễn Thị Phương cho biết, một sản phẩm được đóng gói bằng nhiều lớp như vậy nếu mua nhiều sẽ tạo ra lượng rác thải lớn. Với những bìa carton sau khi cắt khá nát, không thể sử dụng lại nên cuối cùng cũng phải bỏ đi.

Đối với những người chuyên bán hàng trực tuyến như chị Bùi Thị Tú Uyên, phường Phú Diễn, thành phố Hà Nội, việc sử dụng nhiều lớp bao bì để đóng gói đơn hàng là cần thiết nhằm bảo vệ sản phẩm, tránh bị móp méo trong quá trình vận chuyển, đồng thời giúp tăng khả năng tiếp cận khách hàng trên các sàn thương mại điện tử. Tuy nhiên, để thay đổi vật liệu đóng gói, người bán vẫn phải cân nhắc nhiều yếu tố.

Theo chị Bùi Thị Tú Uyên, với những cửa hàng bán lẻ, việc chuyển sang bao bì thân thiện với môi trường sẽ làm phát sinh chi phí chuyển đổi lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận, vì vậy chị vẫn sử dụng túi ni-lông để đóng gói hàng hóa.

Theo Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam, với tốc độ tăng trưởng hơn 25% mỗi năm, đến năm 2030, lượng rác thải nhựa từ thương mại điện tử có thể lên tới 800.000 tấn nếu không có chính sách can thiệp kịp thời. Chuyên gia cho rằng, sau khi đơn hàng đến tay người tiêu dùng, phần lớn bao bì bị thải bỏ cùng với rác sinh hoạt. Do đó, các chính sách và pháp luật liên quan rác thải nhựa từ thương mại điện tử cơ bản nằm trong hệ thống chính sách, pháp luật chung về bảo vệ môi trường.

Giảng viên Đỗ Diệu Linh, Trường Du lịch, Đại học Phenikaa, cho rằng vấn đề chế tài đối với các sàn thương mại điện tử cần thuộc trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước. Khi Nhà nước đưa ra những yêu cầu, quy định cụ thể trong luật, các sàn thương mại điện tử sẽ phải áp dụng. Theo đó, việc giảm thiểu rác thải nhựa từ hoạt động mua sắm trực tuyến mới có thể đạt hiệu quả.

Giảm rác thải từ mua sắm trực tuyến không nhất thiết phải bắt đầu bằng việc từ bỏ sự tiện lợi. Từ đóng gói vừa đủ, hạn chế bao bì không cần thiết đến tái sử dụng và phân loại sau khi nhận hàng, mỗi lựa chọn đều có thể góp phần giảm lượng rác phát sinh từ một đơn hàng.