Hàng chục triệu người Mỹ oằn mình dưới “vòm nhiệt”

Theo Cơ quan Thời tiết Quốc gia Mỹ (NWS), đợt nắng nóng bắt đầu gia tăng từ đầu tuần và dự kiến kéo dài đến hết kỳ nghỉ Quốc khánh 4/7, với tâm điểm ban đầu tại khu vực Trung Tây và thung lũng sông Mississippi trước khi lan sang thung lũng Ohio và toàn bộ khu vực Bờ Đông.

NWS cảnh báo đây là một trong những đợt nắng nóng nguy hiểm nhất từ đầu mùa Hè năm nay khi nền nhiệt ban ngày dao động từ khoảng 32-40 độ C. Kết hợp với độ ẩm cao, chỉ số nhiệt tại nhiều nơi có thể lên tới khoảng 46 độ C, làm gia tăng đáng kể nguy cơ say nắng, sốc nhiệt và các bệnh liên quan đến tim mạch, hô hấp.

Đáng lo ngại, nhiệt độ ban đêm tại nhiều địa phương chỉ giảm xuống trên 20 độ C, khiến người dân hầu như không có thời gian phục hồi sau những ngày nắng nóng kéo dài. Theo NWS, chính sự kết hợp giữa nền nhiệt cao liên tục trong nhiều ngày và tình trạng không hạ nhiệt về đêm khiến đợt nắng nóng lần này trở nên đặc biệt nguy hiểm.

Cơ quan này nhấn mạnh các đợt nắng nóng kéo dài là một trong những loại hình thiên tai gây nhiều thương vong nhất tại Mỹ do tác động thường diễn ra âm thầm và tích tụ theo thời gian, đặc biệt đối với người cao tuổi, trẻ nhỏ, người mắc bệnh mạn tính và những người lao động ngoài trời.

Theo dự báo, đến cuối tuần này, hơn 175 triệu người Mỹ sẽ nằm trong khu vực có nguy cơ nắng nóng ở mức cao hoặc cực cao, trong khi hàng trăm thành phố có thể ghi nhận mức nhiệt cao kỷ lục đối với thời điểm đầu tháng 7.

Tại khu vực Bờ Đông, khoảng 46 triệu người đang nằm trong vùng cảnh báo nắng nóng khi hiện tượng "vòm nhiệt" dịch chuyển từ khu vực Trung Tây và miền Nam nước Mỹ.

Tại thành phố New York, Thị trưởng Zohran Mamdani cảnh báo đây có thể là đợt nắng nóng nghiêm trọng nhất trong hơn một thập niên qua. Chính quyền thành phố đã mở hàng trăm trung tâm tránh nóng tại các công trình công cộng, kéo dài thời gian hoạt động của các bể bơi, triển khai các điểm làm mát lưu động và huy động lực lượng tình nguyện hỗ trợ những nhóm dân cư dễ bị tổn thương.

Trong khi đó, thủ đô Washington được dự báo sẽ trải qua ba ngày liên tiếp có nhiệt độ vượt 38 độ C, với mức cao nhất có thể đạt khoảng 40 độ C vào ngày 3/7, đe dọa phá vỡ các kỷ lục nhiệt độ trong ngày.

Đợt nắng nóng diễn ra đúng thời điểm người dân Mỹ chuẩn bị các hoạt động kỷ niệm 250 năm Quốc khánh (4/7), khiến giới chức y tế khuyến cáo người dân hạn chế các hoạt động ngoài trời trong thời gian nhiệt độ đạt đỉnh, đồng thời bổ sung đủ nước và theo dõi chặt chẽ sức khỏe của người già và trẻ em.

Các chuyên gia cũng lưu ý việc kết hợp giữa thời tiết nắng nóng và khói từ các màn bắn pháo hoa có thể làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh về đường hô hấp, nhất là đối với người có bệnh nền.

Không chỉ ảnh hưởng tới đời sống dân cư, thời tiết cực đoan còn tác động tới các sự kiện thể thao quốc tế. Mỹ hiện cùng Canada và Mexico đồng đăng cai World Cup 2026. Trước nền nhiệt ngoài trời tại nhiều địa điểm thi đấu có thể vượt 39 độ C, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết đã phối hợp với Liên đoàn Bóng đá thế giới (FIFA) xây dựng các biện pháp bảo vệ cầu thủ, nhân viên phục vụ và người hâm mộ.

Tổng Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus cho biết các bên đang triển khai nhiều giải pháp như xây dựng kế hoạch ứng phó với nắng nóng, tăng cường cảnh báo sớm, bảo đảm nguồn nước uống an toàn, bố trí các khu vực làm mát và điều chỉnh công tác tổ chức nhằm giảm thiểu rủi ro do nhiệt độ cao. Ban tổ chức World Cup cũng đã áp dụng quy định cho phép các đội có thời gian nghỉ giữa mỗi hiệp để cầu thủ bổ sung nước trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt.

Đợt nắng nóng tại Mỹ diễn ra chỉ ít ngày sau khi nhiều quốc gia châu Âu trải qua một đợt nắng nóng lịch sử. Cuối tháng 6 vừa qua, nhiều khu vực tại Pháp, Tây Ban Nha và Đức ghi nhận nhiệt độ vượt 40 độ C, gây áp lực lớn đối với hệ thống y tế và dịch vụ khẩn cấp.

Theo WHO, hơn 1.300 trường hợp tử vong vượt mức dự kiến tại châu Âu trong giai đoạn từ ngày 21-28/6, được cho là có liên quan đến nhiệt độ cao. Ông Tedros Adhanom Ghebreyesus nhận định nắng nóng thường được gọi là "kẻ giết người thầm lặng" do tác động tích tụ và khó nhận biết ngay, trong khi nhiều công trình nhà ở, trường học và nơi làm việc tại châu Âu chưa được thiết kế để thích ứng với mức nhiệt cao kéo dài.