Hàng Việt trước cuộc đua ưu đãi thuế tại EU

Châu Âu là một trong những thị trường xuất khẩu quan trong hàng đầu của Việt Nam. Việt Nam hiện không còn trực tiếp hưởng ưu đãi của GSP, tức Hệ thống ưu đãi thuế quan phổ cập của Liên minh châu Âu nữa. Trong khi Hệ thống này vẫn đang tiếp tục hỗ trợ cho xuất khẩu của nhiều nước đang phát triển khác, trong đó có cả những nước được xem là cạnh tranh với Việt Nam để vào thị trường châu Âu.

Báo cáo mới của Ủy ban châu Âu cũng cho thấy, riêng trong năm 2024, cơ chế này đã giúp các nước thụ hưởng, tiết kiệm được khoảng 5 tỷ euro tiền thuế. Việc những đối thủ cạnh tranh tiếp tục được giảm hoặc miễn thuế, đang tạo thêm sức ép đối với hàng hóa Việt Nam tại thị trường châu Âu

Hệ thống ưu đãi thuế quan phổ cập của Liên minh châu Âu (GSP) hiện áp dụng với 65 nước đang phát triển, cho phép nhiều mặt hàng được hưởng mức thuế nhập khẩu thấp hoặc bằng 0 khi vào thị trường EU.

Bangladesh, Ấn Độ và Pakistan là những nước hưởng lợi lớn nhất. Hàng may mặc chiếm gần 60% tổng kim ngạch thương mại sử dụng ưu đãi này, cho thấy GSP đặc biệt có ý nghĩa đối với các nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu dệt may.

Đổi lại, các nước thụ hưởng phải thực hiện các cam kết về quyền lao động, bảo vệ môi trường, khí hậu, chống tham nhũng và quản trị.

Từ ngày 1/1/2027, EU sẽ áp dụng quy chế GSP mới, với yêu cầu chặt chẽ hơn về phát triển bền vững và minh bạch.

Việt Nam hiện áp dụng ưu đãi theo Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA). Tuy nhiên, việc Bangladesh và Pakistan tiếp tục được hưởng thuế ưu đãi với hàng may mặc, giày dép và một số mặt hàng xuất khẩu chủ lực sẽ làm gia tăng cạnh tranh với hàng hóa Việt Nam tại thị trường châu Âu.

EVFTA vẫn tạo cho hàng hóa Việt Nam một khuôn khổ tiếp cận thị trường ổn định và rộng hơn. Tuy nhiên, để duy trì lợi thế tại châu Âu, doanh nghiệp Việt Nam không chỉ cần tận dụng tốt ưu đãi thuế quan, mà còn phải đáp ứng ngày càng đầy đủ các quy định về xuất xứ, lao động, môi trường và phát triển bền vững.