Hành trình mang âm nhạc đại ngàn xuất ngoại của nghệ nhân trẻ Rcambus

Xuất hiện trong trang phục truyền thống trên đường băng Cất cánh, nghệ nhân trẻ Jrai Rcambus đã mang đến câu chuyện đưa văn hoá Tây Nguyên đến với công chúng. Từ một cậu bé mồ côi cha, phải sớm nghỉ học vì gia cảnh khó khăn tại làng Pleiku Roh (tỉnh Gia Lai), Rcambus đã vươn lên trở thành một sứ giả văn hóa, đưa những thanh âm hùng tráng của núi rừng Tây Nguyên vươn tầm quốc tế.

Tiếng gọi thôi thúc từ báu vật của đại ngàn

Với Rcambus, Tây Nguyên không chỉ có những ngọn núi vút ngàn hay thác nước hùng vĩ, mà còn sở hữu một báu vật vô giá - âm nhạc cồng chiêng. Âm thanh ấy, vốn được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại, không đơn thuần để giải trí mà là "tiếng lòng của đại ngàn, là nhịp đập tâm hồn của người Tây Nguyên nói chung và người J’rai nói riêng".

Tuổi thơ của Rcambus gắn liền với những lễ hội buôn làng. Ngay từ lúc còn rất nhỏ, sự tò mò đã dẫn cậu bé đến gần các cụ già để gõ những nhịp chiêng đầu tiên. Rcambus hồi tưởng: "Sau khi gõ vài cái, tôi cảm nhận âm thanh đó rất hay, một điều gì đó thôi thúc, bảo tôi là mày phải học cái này đi".

Cuộc sống khó khăn khi Rcambus mất bố từ năm 3 tuổi, mẹ phải một mình gồng gánh nuôi 4 anh em. Dù phải khép lại cánh cửa nhà trường vào năm lớp 10, khát khao học hỏi trong anh chưa bao giờ tắt. "Cánh cửa nhà trường có thể khép lại nhưng tôi không cho phép bản thân mình ngừng học", Rcambus tâm sự. Nhờ sự dìu dắt của người thầy - nghệ nhân Siu Thưm trong suốt hơn 10 năm, cùng khả năng cảm âm thiên phú, Rcambus đã chinh phục thành công hàng loạt nhạc cụ truyền thống phức tạp như cồng chiêng, T'rưng, K'rông Put, K'ní, các loại sáo…

Đưa văn hóa lên mạng xã hội và vươn ra biển lớn

Sớm nhận ra rằng nếu chỉ biểu diễn trong không gian buôn làng hay những sân khấu nhỏ, âm nhạc dân tộc sẽ khó có thể đi xa, nghệ nhân trẻ đã quyết định tìm một hướng đi mới. Với mái tóc dài mộc mạc, vác nhạc cụ vào tận rừng sâu, ngọn thác, nghệ sĩ trẻ quay vlog và đăng tải lên mạng xã hội. Fanpage của anh hiện thu hút hơn 190.000 người theo dõi. Nói về quyết định này, Bus tự hào: "Tôi mong muốn các bạn trẻ J’rai của chính dân tộc mình thấy được ở trên điện thoại đây là văn hóa của mình".

Tầm nhìn của người nghệ sĩ trẻ không chỉ dừng lại ở mảnh đất hình chữ. Tháng 9/2023, Rcambus vinh dự là người trẻ tuổi nhất trong đoàn 14 nghệ nhân Gia Lai mang thanh âm cồng chiêng đại diện cho Việt Nam tham dự Sori Festival. Gần đây nhất, đầu năm 2025, anh tiếp tục mang những giai điệu này đến với khán giả Nhật Bản. Những chuyến xuất ngoại đã giúp Rcambus nhận ra sức hút mãnh liệt của âm nhạc Tây Nguyên trong mắt bạn bè quốc tế, khi họ đều đánh giá những giai điệu này thú vị, đã tai.

Đi thật xa để mang văn hóa quảng bá khắp thế giới, nhưng điều đọng lại lớn nhất trong Rcambus chính là nỗi trăn trở về việc bảo tồn bản sắc quê hương. Nhìn nhận thực tế nhiều bạn trẻ J’rai hiện nay đang chạy theo âm nhạc hiện đại và dần lãng quên truyền thống, anh không giấu được sự buồn bã nhưng kiên quyết: "Tôi sẽ làm mọi cách để các bạn càng ngày càng yêu nó".

Khép lại câu chuyện trên sân khấu Cất cánh, "Tarzan Tây Nguyên" Rcambus đã tự tay tấu lên khúc nhạc Tắc kè tháng năm bằng đàn T'rưng. Giai điệu mộc mạc nhưng réo rắt ấy cũng chứng minh tài năng của Rcambus, đồng thời lan tỏa tinh thần của một người trẻ tâm huyết giữ lửa, những thanh âm của đại ngàn.