Hành vi lãng phí đất đai có thể bị xem xét điều tra

Từ ngày 25/1/2026, Thông tư liên tịch số 11/2025 do 11 Bộ, ngành Trung ương ban hành sẽ chính thức có hiệu lực, đánh dấu bước siết chặt đáng kể trong quản lý, khai thác và sử dụng đất đai, tài nguyên. Điểm đáng chú ý là lần đầu tiên, khái niệm “lãng phí” trong lĩnh vực này được định danh bằng các dấu hiệu cụ thể, đủ căn cứ để xem xét trách nhiệm hình sự theo Bộ luật Hình sự.

Theo giới chuyên môn, Thông tư liên tịch số 11/2025 không chỉ mang tính hướng dẫn nghiệp vụ cho cơ quan tố tụng, mà còn tạo ra khung pháp lý ràng buộc mạnh mẽ đối với chủ đầu tư, doanh nghiệp bất động sản, các tổ chức được giao đất – thuê đất và cả cá nhân sử dụng đất. Việc “lãng phí” đất đai, nếu gây hậu quả nghiêm trọng, sẽ không còn dừng ở xử phạt hành chính mà có thể bị khởi tố, điều tra, truy tố và xét xử hình sự.

Theo Thông tư liên tịch số 11/2025, các trường hợp như đất bỏ hoang, sử dụng sai mục đích, chậm đưa đất vào sử dụng, giao đất không qua đấu giá, không thực hiện nghĩa vụ tài chính hoặc phê duyệt dự án không phù hợp quy hoạch đều được xác định là dấu hiệu lãng phí.

Quy định mới tạo cơ sở pháp lý để các cơ quan tố tụng khởi tố, điều tra, truy tố và xét xử các hành vi gây lãng phí theo Bộ luật Hình sự. Đây là bước siết chặt kỷ cương quản lý đất đai, nhằm ngăn chặn tình trạng dự án treo, đất bỏ hoang và thất thoát nguồn lực phát triển.