Hết thời smartphone giá rẻ?

Theo dữ liệu mới từ International Data Corporation Worldwide (IDC), sự thiếu hụt chip nhớ trên toàn thế giới dự kiến sẽ tác động nghiêm trọng hơn đến doanh số bán điện thoại thông minh vào năm 2026 so với dự báo trước đây. Trong khi chỉ mới tháng 11, IDC ước tính mức giảm từ 0,9% đến 5,2% (kịch bản bi quan nhất), thì giờ đây mức giảm dự báo lên tới 12,9%.

"Những gì chúng ta đang chứng kiến không phải là sự khan hiếm tạm thời, mà là một cú sốc như sóng thần bắt nguồn từ chuỗi cung ứng bộ nhớ, với hiệu ứng lan tỏa khắp toàn bộ ngành công nghiệp điện tử tiêu dùng" - ông Francisco Jeronimo, Phó Chủ tịch phụ trách Thiết bị Khách hàng Toàn cầu tại IDC, cho biết trong một tuyên bố.

Chịu ảnh hưởng nặng nề nhất dự kiến là những công ty cung cấp các thiết bị giá rẻ, phân khúc thấp - những công ty khó có thể hấp thụ chi phí linh kiện cao hơn trong khi vẫn duy trì lợi nhuận. Ông Jeronimo dự báo, nhiều nhà sản xuất sẽ chuyển chi phí phát sinh sang người tiêu dùng.

Điều này cũng bao gồm các thị trường khu vực như Trung Đông và châu Phi, nơi chủ yếu bán điện thoại thông minh giá rẻ, có thể chứng kiến mức giảm mạnh 20,6% so với năm trước.

Ngược lại, IDC dự đoán Apple và Samsung sẽ có khả năng chống chọi với khủng hoảng tốt hơn. "Trong khi các nhà sản xuất smartphone Android nhỏ hơn và ở phân khúc thấp đang phải vật lộn với chi phí tăng cao, Apple và Samsung không chỉ có thể vượt qua cơn bão mà còn có khả năng mở rộng thị phần khi môi trường cạnh tranh trở nên gay gắt hơn", ông Jeronimo nói.

Bộ nhớ đang trở nên khan hiếm do nhu cầu “khát” tài nguyên để nuôi các mô hình AI tạo sinh. Về cơ bản, gần như toàn bộ sản lượng bộ nhớ dự kiến sản xuất trong năm nay đã được phân bổ trước. Từ chỗ chỉ tập trung vào nhu cầu đối với bộ xử lý đồ họa (GPU), làn sóng này nay đã lan sang nhiều linh kiện khác. Chẳng hạn, hãng sản xuất ổ cứng Western Digital cho biết vào đầu tháng 2 rằng họ đã bán hết nguồn cung cho năm 2026.

“Chúng tôi dự báo thị trường sẽ có xu hướng hợp nhất khi các doanh nghiệp nhỏ rời cuộc chơi, còn các nhà cung cấp phân khúc thấp sẽ chứng kiến lượng xuất xưởng sụt giảm mạnh do nguồn cung hạn chế và nhu cầu yếu đi ở các mức giá cao hơn”, bà Nabila Popal, Giám đốc nghiên cứu cấp cao tại IDC nhận định, đồng thời dự báo giá bán trung bình smartphone sẽ tăng 14%, lên mức 523 USD.

Theo bà Popal, giá bộ nhớ có thể ổn định vào giữa năm 2027, song khó quay trở lại mặt bằng cũ. Phân khúc dưới 100 USD, tương đương khoảng 171 triệu thiết bị, sẽ trở nên “kém hiệu quả về mặt kinh tế một cách lâu dài”. “Tóm lại, sẽ không có chuyện quay lại trạng thái kinh doanh như trước đây, cả với nhà cung cấp lẫn người tiêu dùng”.