Hiểm họa từ mỹ phẩm làm trắng da thần tốc

Cơ quan chức năng vừa triệt phá một công xưởng quy mô lớn tại TP Hồ Chí Minh chuyên sản xuất mỹ phẩm giả. Tại hiện trường, lực lượng chức năng thu giữ hàng tấn nguyên liệu trôi nổi cùng các loại hóa chất không nhãn mác được phối trộn thủ công trong điều kiện vệ sinh kém.

Câu hỏi đặt ra: Hệ lụy sức khỏe nào chờ đợi người tiêu dùng khi sử dụng các sản phẩm này?

Lời quảng cáo có cánh và kịch bản tàn phá làn da

Trắng bật tông sau 3 ngày, da mịn màng không tì vết sau 1 tuần, những cam kết đánh vào tâm lý nôn nóng của khách hàng đang xuất hiện dày đặc trên các nền tảng bán hàng trực tuyến. Tuy nhiên, đằng sau hiệu quả tức thì là một lộ trình tàn phá nhan sắc khốc liệt.

Trao đổi với phóng viên, BS.CKI Trần Thị Phượng (Khoa Da liễu, Bệnh viện Lê Văn Thịnh) cho biết: "Các loại kem này tạo ảo giác hiệu quả rất nhanh: da trắng mịn, giảm mụn, giảm đỏ chỉ sau vài ngày. Thực chất, đây không phải là quá trình phục hồi sinh học mà là hậu quả của việc da bị ức chế viêm, bào mòn hàng rào bảo vệ hoặc nhiễm độc kim loại nặng".

Công thức chung: Độc chất và sự bào mòn

Một số các nghiên cứu của quốc tế, cũng như thực tế cho thấy nhiều loại kem làm trắng nhanh có chứa hàm lượng thủy ngân vượt ngưỡng, chì hoặc thành phần Corticoid gây teo da.

Với Corticoid: Hoạt chất này làm co mạch, chống viêm mạnh nên da nhìn trắng hơn, bớt ngứa tạm thời. Tuy nhiên, dùng kéo dài sẽ làm mỏng thượng bì, rối loạn lipid hàng rào bảo vệ và giảm tổng hợp collagen. Hậu quả là da mỏng yếu, giãn mạch, đỏ dai dẳng, nổi mụn dạng steroid; nếu ngưng đột ngột sẽ gây bùng phát đỏ rát dữ dội theo kiểu "cai nghiện" Corticoid.

Với Thủy ngân: Do ức chế quá trình tạo melanin, thủy ngân khiến da sáng nhanh nhưng gây kích ứng, phát ban, rối loạn sắc tố và để lại sẹo. Đáng lo ngại, thủy ngân hấp thụ qua da gây độc toàn thân, tổn thương thận, hệ thần kinh và mắt. Người thân sống chung cũng có nguy cơ phơi nhiễm qua hơi và bề mặt nhiễm bẩn.

Với Chì: Phơi nhiễm chì kéo dài liên quan đến tổn thương thần kinh, tim mạch, thận, đặc biệt nguy hiểm cho phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ. Chì trong mỹ phẩm không thể nhận biết bằng mắt thường mà phải qua xét nghiệm, phản ánh tình trạng sản phẩm không được kiểm soát chất lượng, dễ đi kèm các tạp nhiễm vi sinh và hóa chất cấm.

Ghi nhận tại Bệnh viện Lê Văn Thịnh

Theo thống kê từ Khoa Da liễu, Bệnh viện Lê Văn Thịnh, số lượng bệnh nhân nhập viện do biến chứng mỹ phẩm giả có xu hướng gia tăng. BS.CKI Trần Thị Phượng cho biết tình trạng bệnh lý thường tập trung ở hai nhóm:

Nhóm viêm da tiếp xúc kích ứng giai đoạn đầu: Trường hợp nhẹ, phát hiện sớm dấu hiệu bất thường. Do hàng rào bảo vệ da chưa bị phá hủy sâu, việc điều trị bằng phác đồ kháng viêm, dưỡng phục hồi thường mang lại kết quả khả quan.

Nhóm tổn thương nặng do lệ thuộc hóa chất: Bệnh nhân nhập viện trong tình trạng da suy yếu nghiêm trọng, bùng phát mụn viêm, đỏ rát và giãn mao mạch diện rộng. Nhiều trường hợp da đã "nghiện" hóa chất; khi ngừng sử dụng, các triệu chứng châm chích, bong vảy, nhiễm nấm và ký sinh trùng Demodex xuất hiện dữ dội.

BS. Phượng nhấn mạnh: "Điều đáng sợ nhất là bệnh nhân thường đến viện khi hàng rào bảo vệ da đã bị phá hỏng hoàn toàn. Nhiều biến chứng như teo da, giãn mạch là không thể hồi phục".

Chế tài nghiêm khắc đối với tội sản xuất, buôn bán hàng giả

Theo Điều 192 Bộ luật Hình sự 2015, hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả chịu chế tài nghiêm khắc. Đối với cá nhân, mức phạt tù cao nhất lên đến 15 năm và phạt tiền đến 1 tỷ đồng. Đối với pháp nhân thương mại, mức phạt tiền dao động từ 1 tỷ đến 9 tỷ đồng, đi kèm hình phạt đình chỉ hoạt động có thời hạn hoặc vĩnh viễn theo Điều 79 Bộ luật Hình sự. Ngoài ra, pháp nhân còn bị cấm kinh doanh, cấm huy động vốn từ 1 đến 3 năm.

Việc quy định khung hình phạt nghiêm khắc thể hiện quyết tâm của Nhà nước trong việc bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và đảm bảo sự minh bạch của thị trường.