Hơn 30.000 người lao động tại TP Hồ Chí Minh có nhu cầu nhà ở xã hội

Tại họp báo cung cấp thông tin về các vấn đề kinh tế - xã hội trên địa bàn TP Hồ Chí Minh vào chiều nay ngày 01/10, ông Trần Thanh Thảo, Phó Chánh Văn phòng Liên đoàn Lao động TP Hồ Chí Minh, cho biết qua khảo sát bước đầu, có khoảng 3.181 trường hợp có nhu cầu thuê nhà và 30.339 trường hợp có nhu cầu thuê mua, mua nhà ở xã hội.

Phần lớn người lao động hiện đang thuê trọ tại các khu dân cư tự phát, với điều kiện về diện tích, an toàn, phòng cháy chữa cháy và hạ tầng xã hội còn hạn chế.

Theo ông Thảo, rào cản lớn nhất không chỉ là giá nhà mà còn là khả năng cân đối dòng tiền hàng tháng. Người lao động phải đồng thời chi trả tiền thuê hoặc tiền trả góp nhà, chi phí sinh hoạt, nuôi con, đi lại, học hành và các khoản phát sinh khác.

"Với thu nhập còn hạn chế, người lao động phải đồng thời chi trả tiền thuê hoặc tiền trả góp nhà, chi phí sinh hoạt, nuôi con, đi lại, học hành và các khoản phát sinh khác. Vì vậy, ngay cả khi có chính sách tín dụng ưu đãi, nếu thời hạn vay chưa đủ dài, nguồn cung nhà cho thuê phù hợp chưa đủ lớn và giá nhà chưa tương xứng với khả năng chi trả thì việc tiếp cận vẫn khó khăn", ông Thảo chia sẻ. 

Hiện chính sách tín dụng nhà ở xã hội đã có bước hỗ trợ đáng kể, với lãi suất cho vay tại Ngân hàng Chính sách xã hội đối với chương trình nhà ở xã hội ở mức 5,4%/năm. Tuy nhiên, Liên đoàn Lao động Thành phố cho rằng cần có các sản phẩm nhà ở phù hợp ngay từ đầu, đặc biệt là nhà ở cho thuê và thuê mua với diện tích, vị trí và mức giá phù hợp với thu nhập của người lao động.

128.000 căn nhà dự kiến phát triển đến năm 2030

Liên đoàn Lao động TP Hồ Chí Minh cho biết đã ký biên bản thỏa thuận hợp tác với 9 doanh nghiệp, với tổng số khoảng 128.000 căn nhà dự kiến phát triển đến năm 2030.

Đây là nguồn lực xã hội quan trọng nhưng là cam kết và danh mục dự kiến, không đồng nghĩa với số căn đã khởi công hoặc hoàn thành. Tiến độ các dự án hiện không đồng đều.

Một số dự án đã cơ bản hoàn thiện hồ sơ và dự kiến khởi công. Trong đó, dự án Hoa Sen An Hạ dự kiến khởi công trong quý IV/2026 với 1.853 căn hộ tại xã Tân Vĩnh Lộc. Một số dự án khác đang hoàn thiện thủ tục, dự kiến khởi công trong năm 2027; trong khi một số doanh nghiệp tiếp tục nghiên cứu, tìm kiếm quỹ đất phù hợp.

"Quan điểm của Liên đoàn Lao động Thành phố là không để các thỏa thuận dừng lại ở việc ký kết. Vì vậy, Công đoàn đang chuyển từ phương thức 'kết nối, ký kết' sang 'kết nối – theo dõi – tháo gỡ – giám sát tiến độ'", ông Thảo cho biết.

Theo Liên đoàn Lao động Thành phố, Công đoàn đang triển khai mô hình liên kết "03 bên" giữa tổ chức Công đoàn – doanh nghiệp đầu tư nhà ở – người sử dụng lao động và người lao động. Công đoàn giữ vai trò kết nối, điều phối; doanh nghiệp đầu tư chịu trách nhiệm triển khai dự án theo pháp luật; doanh nghiệp sử dụng lao động phối hợp xác nhận nhu cầu của công nhân và nghiên cứu hỗ trợ người lao động tiếp cận nhà ở.

Qua thực tế triển khai, Liên đoàn Lao động Thành phố xác định quỹ đất sạch và thủ tục đầu tư là hai nhóm vấn đề cần tập trung tháo gỡ. Một số dự án còn gặp khó khăn trong bồi thường, giải phóng mặt bằng, giao đất và chuyển mục đích sử dụng đất.

Liên đoàn Lao động Thành phố kiến nghị Thành phố tiếp tục thực hiện hiệu quả cơ chế "luồng xanh", ưu tiên tháo gỡ các thủ tục đối với dự án nhà ở xã hội; đồng thời rà soát quỹ đất công, quỹ nhà tái định cư chưa sử dụng và các quỹ đất phù hợp để bổ sung nguồn cung nhà ở cho công nhân.

Một đề xuất cụ thể là chuyển đổi 953 căn hộ tái định cư chưa sử dụng tại Khu dân cư Vĩnh Lộc B sang nhà ở cho thuê phục vụ công nhân, người lao động.

Bên cạnh chỗ ở, Liên đoàn Lao động Thành phố cho rằng nhà ở công nhân cần gắn với nơi làm việc, thiết chế Công đoàn và hệ thống hạ tầng xã hội như trường học, nhà trẻ, cơ sở y tế, văn hóa, thể thao, thương mại và giao thông công cộng.

Theo đó, các dự án cần được quy hoạch theo hướng "nơi ở – nơi làm việc – dịch vụ thiết yếu – giao thông" có sự kết nối đồng bộ. Việc người lao động phải di chuyển quá xa nơi làm việc có thể tiếp tục làm tăng chi phí và thời gian đi lại.

Để người lao động tiếp cận đúng nguồn cung, Công đoàn sẽ tiếp tục phát huy hệ thống công đoàn cơ sở để rà soát, cập nhật nhu cầu nhà ở; phối hợp với cơ quan chức năng và chủ đầu tư công khai thông tin về dự án, số lượng căn hộ, hình thức thuê hoặc thuê mua, tiến độ, điều kiện và phương thức tiếp nhận hồ sơ.

Liên đoàn Lao động Thành phố cũng sẽ từng bước ứng dụng dữ liệu và nền tảng số để kết nối người có nhu cầu với doanh nghiệp sử dụng lao động và chủ đầu tư. Việc xét duyệt, xác định đối tượng và ký hợp đồng phải được thực hiện theo đúng quy định pháp luật và thẩm quyền của chủ đầu tư, cơ quan quản lý nhà nước.