Iran chỉ trích yêu cầu của Mỹ khiến đàm phán tại Islamabad thất bại

Theo Đài Truyền hình Nhà nước Iran và hãng tin Tasnim, các cuộc thương lượng đã kết thúc mà không đạt được khuôn khổ chung, dù hai bên đã thảo luận sâu về nhiều vấn đề trọng tâm, bao gồm tình hình tại eo biển Hormuz và chương trình hạt nhân của Tehran.

Mỹ bị cáo buộc cản trở tiến trình đạt đồng thuận

Các nguồn tin từ phía Iran cho biết phái đoàn nước này đã đưa ra nhiều sáng kiến và đề xuất hợp lý nhằm thu hẹp khác biệt, song phía Mỹ liên tục đưa ra các điều kiện được cho là vượt quá khả năng chấp nhận, khiến tiến trình đàm phán không thể tiến triển.

Theo truyền thông Iran, trong suốt ba vòng đối thoại, các yêu cầu của Mỹ đã ngăn cản việc hình thành một khuôn khổ chung. Những vấn đề gây tranh cãi bao gồm yêu cầu liên quan tới việc kiểm soát eo biển Hormuz và đề xuất đưa một số vật liệu hạt nhân ra khỏi lãnh thổ Iran.

Một nguồn tin thân cận với tiến trình đàm phán nhấn mạnh rằng "quả bóng hiện nằm trong sân của Mỹ", đồng thời khẳng định Iran không chịu áp lực về thời gian. Nguồn tin này cho biết Tehran sẽ không thay đổi hiện trạng tại eo biển Hormuz cho đến khi Washington chấp nhận một thỏa thuận được đánh giá là "hợp lý".

Lập trường cứng rắn của Iran

Theo hãng tin Tasnim, phái đoàn Iran do Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf dẫn đầu, cùng Ngoại trưởng Abbas Araghchi và nhà đàm phán Ali Bagheri, đã tới Islamabad từ cuối ngày 10/4 và tiến hành nhiều cuộc tiếp xúc với giới chức Pakistan trước khi bước vào đối thoại trực tiếp với phía Mỹ.

Các cuộc đàm phán chính thức bắt đầu từ đầu giờ chiều 11/4 với sự tham gia trung gian của Pakistan, sau đó chuyển sang đối thoại trực tiếp giữa hai phái đoàn, bao gồm cả cấp chuyên gia. Tổng thời gian đàm phán kéo dài hơn 21 giờ, song không đạt kết quả cuối cùng. Phóng viên Tasnim tại hiện trường cho biết Iran đã nhiều lần đề xuất các phương án nhằm thúc đẩy tiến trình, đồng thời kêu gọi phía Mỹ tiếp cận vấn đề một cách "thực tế hơn".

Theo đánh giá từ phía Iran, Mỹ đã tìm cách đạt được trên bàn đàm phán những nhượng bộ mà họ không thể giành được bằng biện pháp quân sự, đặc biệt liên quan đến kiểm soát eo biển Hormuz và chương trình hạt nhân của Tehran. Tuy nhiên, phái đoàn Iran khẳng định đã ngăn chặn những yêu cầu này.

Sau các nỗ lực trung gian của Pakistan và việc trao đổi văn bản vào rạng sáng 12/4, đàm phán đã khép lại mà không đạt tiến triển. Hiện chưa có thông tin về thời gian, địa điểm hay chương trình nghị sự cho vòng đàm phán tiếp theo.

Mỹ kêu gọi Iran phản hồi đề xuất

Ở chiều ngược lại, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance - người dẫn đầu đoàn đàm phán Mỹ tại Islamabad - cho biết các cuộc đàm phán đã kết thúc mà không đạt được thỏa thuận do Iran từ chối chấp nhận các điều khoản do Washington đề xuất.

Theo ông Vance, vấn đề cốt lõi vẫn là việc Iran chưa đưa ra cam kết lâu dài về việc từ bỏ phát triển vũ khí hạt nhân. Ông nhấn mạnh Mỹ đã đưa ra "đề xuất cuối cùng và tốt nhất", đồng thời kêu gọi phía Iran xem xét và phản hồi.

Giới chức Mỹ cũng phát tín hiệu rằng các kênh đối thoại trực tiếp có thể tạm thời bị gián đoạn trong ngắn hạn, trong bối cảnh hai bên vẫn duy trì những "lằn ranh đỏ" khó dung hòa. Trong đó, Washington yêu cầu Iran từ bỏ tham vọng hạt nhân, mở lại eo biển Hormuz và hạn chế chương trình tên lửa.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Pakistan Ishaq Dar kêu gọi các bên duy trì lệnh ngừng bắn và tiếp tục đối thoại, khẳng định Islamabad sẽ tiếp tục đóng vai trò trung gian nhằm thúc đẩy tiến trình ngoại giao.

Theo các nguồn tin quốc tế, bối cảnh đàm phán thất bại càng làm gia tăng lo ngại về an ninh năng lượng toàn cầu, khi eo biển Hormuz tiếp tục giữ vai trò then chốt đối với dòng chảy dầu mỏ thế giới. Dữ liệu vận tải biển cho thấy hàng trăm tàu chở dầu vẫn đang chờ đợi trong khu vực Vịnh Ba Tư để được phép di chuyển qua eo biển trong thời gian lệnh ngừng bắn còn hiệu lực.