Israel và Lebanon nhất trí thực thi lệnh ngừng bắn

Israel và Lebanon đã nhất trí thực thi lệnh ngừng bắn sau nhiều tuần giao tranh ác liệt giữa lực lượng của Tel Aviv và nhóm Hezbollah ở miền Nam Lebanon, đe dọa các nỗ lực đàm phán sâu rộng hơn giữa Mỹ và Iran nhằm chấm dứt xung đột. Động thái này làm dấy lên hy vọng về một thỏa thuận rộng hơn nhằm chấm dứt tình trạng xung đột lan rộng tại Trung Đông.

Theo tuyên bố chung được chính phủ Israel, Lebanon và Mỹ đưa ra, thỏa thuận ngừng bắn do Mỹ làm trung gian yêu cầu Hezbollah chấm dứt hoàn toàn các cuộc tấn công, bắn phá nhằm vào Israel và rút khỏi một khu vực rộng lớn ở miền Nam Lebanon. Trong đó, Israel không trực tiếp xung đột với lực lượng vũ trang Lebanon.

Hai bên cũng thống nhất thiết lập các "vùng thí điểm", trong đó quân đội Lebanon sẽ kiểm soát những khu vực này nhằm loại bỏ sự hiện diện của các lực lượng vũ trang phi nhà nước.

Lực lượng Hezbollah được Iran hậu thuẫn và có ảnh hưởng đáng kể ở Lebanon, đặc biệt là trong cộng đồng người Shia. Chính quyền Lebanon từ lâu đã phải vật lộn để kiểm soát nhóm vũ trang bị Mỹ liệt vào danh sách khủng bố này.

Lệnh ngừng bắn hôm 3/6 đạt được sau 2 ngày đàm phán giữa các quan chức Israel và Lebanon tại Washington. Tuyên bố chung cho biết Israel và Lebanon đã nhất trí tổ chức vòng đàm phán tiếp theo trong khoảng 3 tuần nữa, với mục tiêu là đạt được một thỏa thuận toàn diện.

"Tất cả các quốc gia tái khẳng định rằng tương lai của mối quan hệ giữa Israel và Lebanon phải do hai chính phủ có chủ quyền quyết định" - tuyên bố nêu rõ - "Họ bác bỏ mọi nỗ lực của bất kỳ quốc gia hay tổ chức phi nhà nước nào nhằm gây áp lực lên tương lai của Lebanon".

Israel và Hezbollah đã giao tranh trong nhiều tháng, với việc Hezbollah phóng tên lửa vào miền Bắc Israel, trong khi lực lượng Israel kiểm soát phần lớn miền Nam Lebanon.

Trước đó, Israel và Lebanon đã nhất trí ngừng bắn vào tháng 4 và thỏa thuận này được gia hạn vào tháng 5, nhưng bạo lực vẫn tiếp diễn. Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Israel và Hezbollah đã nhất trí giảm giao tranh vào ngày 1/6, nhưng một ngày sau, hai bên lại đụng độ.

Hơn 3.000 người đã thiệt mạng ở Lebanon kể từ khi giao tranh bắt đầu vào đầu tháng 3, và hàng chục người Israel đã thiệt mạng. Hơn 1 triệu người ở Lebanon - quốc gia ước tính có dân số gần 6 triệu người - đã phải di dời.

Cuộc xung đột này đã phủ bóng lên nỗ lực ngoại giao toàn diện hơn nhằm chấm dứt cuộc chiến kéo dài nhiều tháng giữa Mỹ - Israel và Iran. Chính phủ Iran khẳng định rằng bất kỳ thỏa thuận nào để chấm dứt cuộc chiến của Mỹ - Israel với Iran đều phải bao gồm việc chấm dứt giao tranh ở Lebanon. 

Giới quan sát khu vực cho rằng bất cứ thỏa thuận nào giữa Lebanon và Israel đều phải tính tới vấn đề Hezbollah, bởi nhóm vũ trang này không chỉ là một lực lượng quân sự mà còn là một thực thể chính trị - xã hội có ảnh hưởng sâu rộng trong đời sống ở Lebanon.

Đầu tuần này, một hãng thông tấn Iran cho biết nước Cộng hòa Hồi giáo này đã đình chỉ các cuộc đàm phán gián tiếp với Mỹ vì hoạt động quân sự của Israel ở Lebanon, mặc dù Tổng thống Trump nói rằng các cuộc đàm phán vẫn đang diễn ra.