Ít nhất 58 quốc gia và vùng lãnh thổ bị ô nhiễm bom mìn

Cao ủy Nhân quyền Liên hợp quốc Volker Türk cho biết trong một tuyên bố mới đây: "Thật đáng lo ngại khi gần 30 năm kể từ khi Hiệp định chống mìn sát thương cá nhân Ottawa (Công ước Ottawa) được thông qua, những vũ khí nổ này vẫn tiếp tục giết hại và làm bị thương người dân, thường là hàng chục năm sau khi bom mìn được gài. Điều cần thiết là tất cả các quốc gia phải cam kết chấm dứt việc sản xuất, sử dụng và chuyển giao các loại vũ khí này, tăng cường nỗ lực hợp tác trong việc rà phá bom mìn".

Ông Türk đã đưa ra báo cáo về tình hình ô nhiễm bom mìn dựa trên thông tin từ các chính phủ, tổ chức phi chính phủ, tổ chức nhân đạo và xã hội dân sự. Báo cáo Giám sát mìn và bom chùm cho thấy chỉ riêng trong năm 2024, ít nhất 945 người đã thiệt mạng và 4.325 người bị thương do bom mìn và tàn dư vật liệu nổ chiến tranh. "Trong số các nạn nhân, thường dân chiếm khoảng 90% tổng số thương vong do bom mìn còn sót lại được ghi nhận trong năm 2024" - theo báo cáo.

Các quốc gia có số thương vong do ô nhiễm bom mìn cao nhất trong năm 2024 là Myanmar với 2.029 người, Syria 1.015 người, Afghanistan 624 người. Tiếp theo là Ukraine, Nigeria, Mali, Yemen và Burkina Faso - mỗi nước ghi nhận hơn 200 trường hợp thương vong.

Trong một tuyên bố riêng, Chiến dịch quốc tế cấm mìn sát thương cho biết mìn và các vật liệu nổ còn sót lại sau chiến tranh - bao gồm cả bom chùm - đã cướp đi sinh mạng hoặc làm bị thương hơn 5.000 người trong năm 2025, phần lớn là dân thường.

Văn phòng của ông Türk lưu ý rằng trẻ em chiếm hơn 40% tổng số thương vong dân thường do mìn chống bộ binh gây ra kể từ năm 1999. Ngoài việc gây chết người và thương tích, mìn chống bộ binh còn biến các khu vực thành vùng cấm đi lại, cản trở quyền lợi, kéo dài thời gian di dời và ngăn cản việc sử dụng đất cho nông nghiệp.

Mặc dù đã có 162 quốc gia gia nhập Công ước Ottawa về cấm mìn, ông Türk lưu ý rằng nhiều quốc gia có kho dự trữ bom mìn đáng kể lại chưa tham gia công ước. Estonia, Phần Lan, Latvia, Litva và Ba Lan gần đây đã rút khỏi công ước và Ukraine đang tạm dừng việc thực hiện.

"Các quốc gia chưa phê chuẩn hiệp ước nên nhanh chóng thực hiện điều này và những quốc gia đã rút khỏi công ước nên nhanh chóng tái gia nhập" - ông Türk nói.

Ông hoan nghênh quyết định gần đây của Lebanon tham gia Công ước Ottawa, bất chấp cuộc chiến giữa Israel và Hezbollah.

Báo cáo của Cao ủy Nhân quyền Liên hợp quốc cho biết trong 7 năm tính đến năm 2025, các khoản đóng góp cho Quỹ Tín thác Tự nguyện của Liên hợp quốc về hỗ trợ hoạt động rà phá bom mìn đã giảm mạnh từ 125 triệu USD xuống còn 46 triệu USD (từ 107 triệu Euro xuống còn 39 triệu Euro).