Jim Carrey, Leonardo DiCaprio và hồi kết của tiêu chuẩn kép về tuổi tác ở nam giới

Việc phân tích các dấu hiệu can thiệp thẩm mỹ trên gương mặt của các nữ minh tinh từ lâu đã trở thành một thú vui phổ biến của cộng đồng mạng. Từ làn da căng bóng, không tì vết cho đến những đường nét thon gọn, săn chắc đều bị đặt dưới 'kính hiển vi' của cả giới chuyên gia lẫn công chúng, để rồi đưa ra những "chẩn đoán" quen thuộc như căng da mặt, cắt mí, tiêm filler hay botox. Tuy nhiên, trong vài tháng trở lại đây, tâm điểm của sự săm soi ấy không còn là "đặc quyền" độc nhất của phái đẹp, khi diện mạo của các quý ông Hollywood cũng bắt đầu rơi vào tầm ngắm.

Trong khi màn 'thăng hạng nhan sắc' của DiCaprio nhận về nhiều phản hồi tích cực, thì diện mạo mới đầy khác lạ của người đồng nghiệp Jim Carrey tại Lễ trao giải César vài tuần trước đó lại không may mắn nhận được sự ưu ái như vậy. Gây dựng cả sự nghiệp lẫy lừng nhờ cơ mặt linh hoạt và những biểu cảm 'biến hóa khôn lường', tài tử 64 tuổi khiến công chúng ngỡ ngàng trước gương mặt có phần thiếu tự nhiên sau nhiều năm vắng bóng khỏi ánh hào quang. Trên không gian mạng, nhiều giả thuyết ly kỳ thậm chí đã xuất hiện ý kiến cho rằng nam diễn viên đã cử người đóng thế đến tham dự buổi lễ thay vì tự mình xuất hiện. Nghi vấn này càng được đẩy lên đỉnh điểm khi nghệ sĩ trang điểm kiêm chuyên gia giả dạng người nổi tiếng Alexis Stone chia sẻ bức ảnh của nam tài tử trên Instagram cùng dòng chú thích: 'Alexis Stone trong vai Jim Carrey tại Paris'. (Phía Stone hiện chưa đưa ra phản hồi trước yêu cầu bình luận từ CNN).

Họ không phải là những quý ông Hollywood duy nhất trở thành tâm điểm của những lời đồn đoán xung quanh việc can thiệp thẩm mỹ để níu giữ tuổi xuân. Vào tháng 1 vừa qua, nam tài tử Bradley Cooper đã phải lên tiếng phủ nhận mọi nghi vấn phẫu thuật thẩm mỹ trong chương trình podcast SmartLess, sau khi liên tục bị người qua đường tiếp cận và gặng hỏi về những thay đổi trên gương mặt. Trong khi đó, Ryan Gosling cũng từng là nạn nhân của một trò lừa đảo bằng ảnh cắt ghép nhằm chứng minh anh đã tiêm chất làm đầy vùng má - sự việc diễn ra chỉ vài tháng sau khi anh bị một bộ phận cư dân mạng chê 'quá già' để hóa thân vào vai Ken trong bộ phim điện ảnh Barbie. Ở một diễn biến khác, gương mặt có phần đầy đặn hơn của Barry Keoghan cũng khiến dư luận không khỏi nghi ngờ về việc can thiệp filler. Chia sẻ trên sóng đài phát thanh SiriusXM vừa qua, Keoghan trải lòng về việc những lời công kích, miệt thị ngoại hình trên không gian mạng đang ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống của anh, đến mức nam diễn viên không còn muốn bước chân ra ngoài.

Bên cạnh những lời đồn đoán, không ít sao nam đã thẳng thắn thừa nhận việc sử dụng 'Brotox' - thuật ngữ được giới truyền thông ưu ái gọi tên cho xu hướng tiêm Botox đang ngày càng thịnh hành trong phái mạnh. Từ năm 2022, nam ca sĩ Joe Jonas đã trở thành gương mặt đại diện cho Xeomin, một loại chất tiêm thẩm mỹ được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) cấp phép và được xem là giải pháp thay thế cho Botox truyền thống. Chia sẻ với tạp chí Allure vào thời điểm đó, anh khẳng định: "Diện mạo hoàn hảo nhất chỉ đến khi chúng ta có một tinh thần tốt nhất. Tôi luôn ưu tiên những thói quen và phương pháp chăm sóc giúp bản thân trở thành phiên bản tuyệt vời nhất của chính mình". Trước đó, hàng loạt tên tuổi quyền lực như Robbie Williams, Gordon Ramsay, Gene Simmons, Tom Sandoval và Simon Cowell cũng từng cởi mở chia sẻ về việc từng cậy nhờ đến phương pháp này.

Theo Tiến sĩ Chris Haywood, chuyên gia nghiên cứu chuyên sâu về nam giới học tại Đại học Newcastle (Vương quốc Anh): "Về mặt truyền thống, giá trị của người đàn ông thường được định đoạt qua những thành quả mà họ kiến tạo bằng cơ bắp và sức lao động. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, hệ giá trị ấy đang có sự dịch chuyển rõ rệt sang những nỗ lực mà họ đầu tư để chăm chút và hoàn thiện chính cơ thể của mình".

Vậy điều gì đã thúc đẩy làn sóng phái mạnh tìm đến các liệu pháp thẩm mỹ để níu giữ tuổi xuân ở thời điểm hiện tại? Giới chuyên gia nhận định, hiện tượng này là hệ quả tổng hòa từ nhiều yếu tố, bao gồm sự bùng nổ của mạng xã hội, tần suất sử dụng các ứng dụng họp trực tuyến (như Zoom) tăng cao, cùng sức ảnh hưởng từ các chương trình truyền hình thực tế. Những yếu tố này vô hình trung đã cổ xúy cho quan điểm "ngoại hình không tì vết", trở thành nguồn cơn gây nên áp lực tâm lý và sự tự ti nghiêm trọng, đặc biệt là ở thế giới của những người đàn ông trẻ tuổi.

Song song với đó, trên không gian mạng hiện nay đã hình thành cả một cộng đồng nam giới theo đuổi trào lưu mang tên 'looksmaxxing' (tối đa hóa ngoại hình). Tại đây, họ tìm mọi cách để tối ưu hóa các đường nét trên khuôn mặt, từ những bài tập cơ học đơn giản như 'mewing' (đặt lưỡi lên vòm họng để định hình đường xương hàm), cho đến các biện pháp can thiệp sâu hơn như cấy tóc, phẫu thuật thẩm mỹ, và thậm chí là những tác động cực đoan lên cấu trúc xương hàm nhằm có được một diện mạo sắc sảo, góc cạnh hơn.

Tiến sĩ Chris Haywood, chuyên gia nghiên cứu chuyên sâu về nam giới học tại Đại học Newcastle (Vương quốc Anh) nhận định: "Về mặt truyền thống, giá trị của người đàn ông thường được định đoạt qua những thành quả nghề nghiệp mà họ kiến tạo bằng cơ bắp và sức lao động. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, hệ giá trị ấy đang có sự dịch chuyển rõ rệt sang những nỗ lực mà họ đầu tư để chăm chút và hoàn thiện chính cơ thể của mình. Tuy nhiên, sự thành đạt trong sự nghiệp vẫn luôn là một thước đo giá trị được xã hội công nhận; song, việc tự chăm sóc bản thân, từ gu ăn mặc, cách quản lý vóc dáng cho đến diện mạo tổng thể bên ngoài, đang ngày càng nắm giữ vai trò quan trọng hơn bao giờ hết".

Tuy nhiên, sự chuyển dịch này lại đang xung đột gay gắt với một quan điểm từ xưa - đàn ông không nên quá bận tâm đến vẻ bề ngoài. Trên thực tế, như Tiến sĩ Haywood giải thích, nhu cầu làm đẹp vốn từ lâu đã bị đóng khung như một đặc tính thuộc về phái nữ. "Dù chúng ta đang chứng kiến sự dịch chuyển giá trị sang diện mạo bên ngoài của nam giới, nhưng những lăng kính truyền thống cũ kỹ không hề biến mất mà vẫn tồn tại song song. Do đó, thực tế hiện nay cho thấy phái mạnh, đặc biệt là những người đàn ông dị tính, dường như đang phải bước đi trên một sợi dây thăng bằng đầy bấp bênh", ông chia sẻ.

Nhìn lại lịch sử, các tài tử Hollywood luôn nhận được sự ưu ái và bao dung hơn rất nhiều từ công chúng trước những dấu vết của thời gian. George Clooney luôn được ca tụng là một "quý ông tóc bạc" lịch lãm, trong khi Harrison Ford lại được mô tả bằng những mỹ từ như "phong trần" hay "đĩnh đạc". Thế nhưng giờ đây, cục diện dường như đang đảo chiều khi nam giới ngày càng bị phán xét bởi chính những tiêu chuẩn kép khắt khe vốn trước nay chỉ áp đặt lên các nữ minh tinh. Liệu đây có phải là một tín hiệu đáng mừng? Dưới góc nhìn của một số chuyên gia, xu hướng này có thể là một minh chứng cho thấy sự độc hại và những định kiến xoay quanh áp lực tuổi tác thực chất chỉ đang ngày một hằn sâu.

Bà Lauren Steckles-Young, giảng viên chuyên ngành xã hội học tại Đại học Sunderland (Vương quốc Anh) phân tích: "Điều này cho thấy chúng ta đang vô hình trung gắn kết những giá trị đạo đức với sự trẻ trung, đồng thời mặc định thanh xuân đồng nghĩa với năng suất lao động, sự hấp dẫn, sức khỏe và thậm chí là cả giá trị của một con người. Trong tiến trình đó, ranh giới giữa "sức khỏe" và "sắc đẹp" đang bị xóa nhòa. Chúng ta thường tự quy ước rằng nếu một người có ngoại hình thu hút thì họ đương nhiên khỏe mạnh; và nếu họ vừa khỏe mạnh lại vừa cuốn hút, họ sẽ sở hữu vị thế đạo đức cao hơn trong xã hội. Mạng xã hội càng thổi bùng xu hướng này khi bủa vây chúng ta bằng những gương mặt đã qua bộ lọc chỉnh sửa và được sắp đặt hoàn hảo, khiến sự lão hóa tự nhiên vô tình bị coi như một sự thất bại thay vì một quy luật tất yếu. Tâm lý bài trừ sự già đi thực chất phản ánh một nền văn hóa đang chật vật trong việc chấp nhận những khiếm khuyết, sự thay đổi hay tính đa dạng của diện mạo con người".

Bà Steckles-Young bổ sung: "Khi chúng ta dần xóa bỏ những gương mặt in hằn dấu vết thời gian khỏi không gian công cộng, chúng ta cũng đồng thời đánh mất đi cái nhìn thực tế về quy luật già đi của đời người. Trào lưu này vô tình tạo ra một vòng lặp độc hại: nơi những người trẻ tuổi luôn sống trong nỗi sợ hãi tuổi già, còn những người lớn tuổi lại phải gánh chịu áp lực tự xóa nhòa đi dấu ấn của chính bản thân mình".