Kết nối chuyên gia hàng đầu thế giới, thúc đẩy nền tảng công nghệ lượng tử Việt Nam

Trong khuôn khổ Hội thảo khoa học quốc tế "Những tiến bộ mới trong nghiên cứu các hệ điện tử tương quan mạnh" diễn ra từ ngày 1 đến 5/6 tại Trung tâm Quốc tế Khoa học và Giáo dục liên ngành (ICISE), Quy Nhơn, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định đã có cuộc làm việc với nhiều nhà khoa học hàng đầu thế giới trong lĩnh vực vật lý lượng tử, vật chất ngưng tụ và vật liệu lượng tử.

Tham dự cuộc làm việc có GS.TS Trần Tuấn Anh, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam; ông Lâm Hải Giang, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai cùng các nhà khoa học quốc tế uy tín như Giáo sư Charles Kane (Đại học Pennsylvania), Giáo sư Subir Sachdev (Đại học Harvard), Giáo sư Philip W. Phillips (Đại học Illinois Urbana-Champaign), GS.TS Đàm Thanh Sơn và nhiều chuyên gia đang tham dự hội thảo.

Trao đổi với các nhà khoa học, Thứ trưởng Lê Xuân Định khẳng định Việt Nam xác định công nghệ lượng tử là một trong những hướng công nghệ chiến lược dài hạn. Theo Thứ trưởng, Việt Nam không tiếp cận lĩnh vực này theo xu hướng ngắn hạn mà hướng tới xây dựng năng lực thực chất, bắt đầu từ nền tảng khoa học cơ bản, đào tạo nguồn nhân lực, hình thành các nhóm nghiên cứu mạnh, đầu tư hạ tầng nghiên cứu dùng chung và lựa chọn những hướng ứng dụng phù hợp với điều kiện trong nước.

Các chuyên gia quốc tế cho rằng để phát triển công nghệ lượng tử, Việt Nam cần bắt đầu từ giáo dục và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Nhiều ý kiến đề xuất tăng cường tổ chức các trường hè, trường đông, hội thảo chuyên sâu và mời các nhà khoa học quốc tế tham gia giảng dạy nhằm cập nhật kiến thức, xu hướng nghiên cứu mới cho sinh viên và các nhà khoa học trẻ.

Bên cạnh việc đưa sinh viên, nghiên cứu sinh đến đào tạo tại các trung tâm nghiên cứu hàng đầu thế giới, Việt Nam cũng cần có cơ chế thu hút các chuyên gia quốc tế uy tín đến làm việc lâu dài, xây dựng các nhóm nghiên cứu trọng điểm và đào tạo nguồn nhân lực ngay trong nước.

Các nhà khoa học cũng nhấn mạnh vai trò của mạng lưới trí thức Việt Nam ở nước ngoài trong việc kết nối tri thức, chuyển giao kinh nghiệm và thúc đẩy hợp tác nghiên cứu. Việc tăng cường liên kết với các nhà khoa học đang làm việc tại các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp công nghệ lớn trên thế giới sẽ góp phần rút ngắn khoảng cách phát triển và nâng cao năng lực nghiên cứu trong nước.

Theo đánh giá của các chuyên gia, ICISE Quy Nhơn là địa điểm phù hợp để trở thành trung tâm kết nối cộng đồng khoa học quốc tế với Việt Nam thông qua các hoạt động đào tạo, hội thảo và hợp tác nghiên cứu chuyên sâu.

Về hạ tầng nghiên cứu, các chuyên gia khuyến nghị Việt Nam ưu tiên củng cố và kết nối các viện nghiên cứu, trường đại học hiện có, đồng thời đầu tư các phòng thí nghiệm dùng chung phục vụ những hướng nghiên cứu nền tảng. Việc đầu tư cần gắn với các bài toán khoa học cụ thể, có đội ngũ đủ năng lực vận hành và được triển khai theo tầm nhìn dài hạn từ 5 đến 15 năm.

Những trao đổi tại hội thảo được kỳ vọng sẽ góp phần mở rộng hợp tác quốc tế, xây dựng nền tảng khoa học vững chắc và từng bước hình thành hệ sinh thái công nghệ lượng tử tại Việt Nam trong những năm tới.