Khả năng Mỹ - Iran tiến gần đến thỏa thuận chấm dứt xung đột

Hãng tin AP dẫn lời 3 quan chức khu vực cho biết Mỹ và Iran đang tiến gần tới việc ký thỏa thuận chấm dứt xung đột giữa 2 nước. Một quan chức cấp cao Mỹ nói rằng dự thảo có điều khoản đưa vật liệu hạt nhân ra khỏi Iran và tiêu hủy số vật liệu này.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi ngày 12/6 viết trên mạng xã hội X rằng một thỏa thuận “chưa bao giờ ở gần đến vậy”. Tuy nhiên, ông không nêu chi tiết và cho biết văn kiện cuối cùng vẫn chưa hoàn tất.

Diễn biến này xuất hiện sau 3 ngày Iran và Mỹ - Israel tấn công qua lại trong tuần này, làm gia tăng nguy cơ Trung Đông rơi vào xung đột toàn diện. Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng nhiều lần nói rằng 2 bên đang ở rất gần một thỏa thuận.

Cuộc xung đột do Mỹ và Israel phát động từ ngày 28/2 đã làm rung chuyển Trung Đông, đồng thời gần như khiến hoạt động vận chuyển dầu mỏ và khí đốt tự nhiên qua eo biển Hormuz bị đình trệ. Một lệnh ngừng bắn mong manh được duy trì từ ngày 7/4.

Các quan chức khu vực nói rằng thỏa thuận có thể mở đường khôi phục hoạt động tại eo biển Hormuz, tuyến hàng hải đặc biệt quan trọng với dầu mỏ và khí đốt toàn cầu. Văn kiện này cũng có thể dẫn tới việc dỡ bỏ từng phần lệnh trừng phạt nhằm vào Iran và giải phóng một số tài sản của Tehran đang bị phong tỏa.

Một quan chức cấp cao Mỹ cho biết các điều khoản chính còn bao gồm tháo dỡ chương trình hạt nhân của Iran và yêu cầu Tehran không tài trợ cho các nhóm khủng bố. Iran lâu nay khẳng định chương trình hạt nhân của mình phục vụ mục đích hòa bình, trong khi Mỹ và Israel lo ngại Tehran có thể phát triển vũ khí hạt nhân.

Tuy nhiên, kết quả đàm phán vẫn mong manh. Tổng thống Trump tiếp tục gây sức ép với Iran trên mạng xã hội, yêu cầu Tehran nhanh chóng đưa ra quyết định.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei nói rằng các bên trung gian vẫn đang làm việc và văn bản thỏa thuận “về cơ bản đã hoàn tất”.

Theo các quan chức khu vực, Pakistan đóng vai trò trung gian chính, với sự hậu thuẫn của Saudi Arabia, Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập và Qatar. Israel tuyên bố không phải là một bên trong thỏa thuận, nhưng khẳng định Iran không được sở hữu vũ khí hạt nhân.