Khách e dè đặt tour, doanh nghiệp lữ hành gồng mình neo giá

Theo Cục Du lịch Quốc Gia, tháng 2/2026, cả nước đón 2,23 triệu lượt khách quốc tế. Đây là tháng thứ 3 liên tiếp ngành du lịch phá vỡ kỷ lục đón khách quốc tế. Đang trong mùa cao điểm đón khách nước ngoài (tháng 10 đến thàng 3 hàng năm), nhiều doanh nghiệp lữ hành tính toán cho một kịch bản bùng nổ khách tiếp theo trong tháng 3 nhưng buộc phải xoay vần kế hoạch khi xung đột xảy ra Trung Đông, tác động không nhỏ đến hoạt động lữ hành.

Ông Nguyễn Trần Hoàng Phương, Giám đốc Golden Golden Smile Travel, cho biết Trung Đông vốn là trung tâm trung chuyển hàng không quan trọng giữa châu Âu và châu Á, với các "hub" lớn như Dubai hay Qatar. Khi xung đột xảy ra, việc đóng cửa hoặc hạn chế không phận buộc nhiều chuyến bay phải điều chỉnh hành trình, kéo dài thời gian bay và làm tăng chi phí nhiên liệu.

"Một số hãng hàng không đã điều chỉnh phụ phí nhiên liệu từ giữa tháng 3, như Air China tăng khoảng 30 USD/vé, China Eastern Airlines tăng 15–30% với các đường bay dài. Các hãng nội địa cũng dự kiến tăng phụ phí khoảng 1 triệu đồng/vé" ông Phương nói.

Không chỉ hàng không, chi phí vận chuyển trong nước cũng chịu áp lực. Giá thuê xe du lịch tăng 20–30%, kéo theo chi phí đầu vào của tour tăng đáng kể, đặc biệt với các hành trình dài ngày.

Ông Nguyễn Thanh Sơn, Phó Giám đốc Trung tâm Du lịch Quốc tế BenThanh Tourist cũng thông tin giá xăng dầu tăng đã khiến nhiều đơn vị vận chuyển điều chỉnh cước từ 7–10%, trực tiếp ảnh hưởng đến lợi nhuận doanh nghiệp khi chi phí vận chuyển chiếm tỷ trọng lớn trong giá tour.

Không chỉ vậy, nhiều đơn vị cho biết với đường bay Trung Đông chiếm tỷ lệ cao, nhiều tour đặt trước đó khách cũng cân nhắc, suy xét kỹ hơn trước khi khởi hành.

Golden Smile Travel ghi nhận khoảng 10–20% đoàn khách quốc tế điều chỉnh lịch trình, chủ yếu là lùi ngày khởi hành hoặc thay đổi điểm quá cảnh, tập trung ở nhóm khách đi châu Âu.

BenThanh Tourist cho biết ngay khi chiến sự bùng phát, doanh nghiệp đã có 3 đoàn khách từ Ba Lan, Pháp và Trung Đông phải hủy kế hoạch do không phận bị đóng cửa. Một số đối tác tại Trung Đông cũng tạm dừng bán tour, ảnh hưởng đến nguồn khách tiềm năng.

Tuy vậy, theo ghi nhận từ các doanh nghiệp, thị trường vẫn trong trạng thái "ảnh hưởng có kiểm soát", chưa xảy ra làn sóng hủy tour diện rộng.

Điều đáng chú ý là hành vi của khách du lịch cũng thay đổi khi xu hướng đặt tour cận ngày (last-minute booking) gia tăng khi du khách muốn theo dõi diễn biến tình hình trước khi quyết định. Điều này cũng được BenThanh Tourist xác nhận khi nhiều khách trì hoãn đặt tour hoặc lựa chọn các hành trình bay tránh khu vực xung đột .

"Các thị trường gần như Hàn Quốc, Đài Loan(Trung Quốc) hay Đông Nam Á vẫn duy trì tăng trưởng ổn định, ít chịu tác động từ biến động địa chính trị", ông Phương nói.

Trước biến động của tình hình Trung Đông, các doanh nghiệp lữ hành buộc phải tái cấu trúc thị trường, nguồn khách và sản phẩm. Khó khăn với họ là phải thay đổi phương án trong thời gian ngắn do nhiều đoàn khách quốc tế đã đặt tour từ rất sớm.

Song song đó, "chúng tôi cũng gặp khó khăn về mở rộng nguồn khách và thị trường mới do ảnh hưởng chi phí hiện nay", bà Huỳnh Phan Phương Hoàng, đại diệt Vietravel cho biết.

Trước những biến động, các doanh nghiệp lữ hành đang chủ động thích ứng để duy trì hoạt động trong mùa cao điểm.

Golden Smile Travel cho biết đã tái cấu trúc các hành trình châu Âu, chuyển sang các hãng và tuyến bay thay thế như Air China, Vietnam Airlines, China Southern Airlines, Cathay Pacific… với điểm trung chuyển tại Trung Quốc đại lục hoặc Hong Kong(Trung Quốc), nhằm đảm bảo an toàn và tối ưu chi phí. Đơn vị này đồng thời đẩy mạnh khai thác các thị trường gần, tăng tỷ trọng tour nội địa và inbound ngắn ngày để giảm phụ thuộc vào các tuyến bay dài có chi phí cao.

Phía BenThanh Tourist nhận định giải pháp trước mắt là trao đổi với khách để điều chỉnh hành trình bay theo hướng an toàn hơn, đồng thời phối hợp với hãng hàng không xây dựng các phương án bay thay thế trong dài hạn.

"Doanh nghiệp cũng mở rộng thị trường mới để bù đắp lượng khách bị ảnh hưởng", ông Trần Thanh Sơn cho biết.

Các đơn vị đều nhận định thách thức lớn nhất hiện nay là cân đối giữa chi phí tăng và khả năng giữ giá tour. Với mức tăng giá vé máy bay và xăng dầu hiện nay, biên lợi nhuận đang bị thu hẹp nhưng họ chưa thể điều chỉnh giá bán tương ứng.

Để hỗ trợ đồng bộ để duy trì đà tăng trưởng của ngành du lịch, ông Phương của Golden Smile Travel kiến nghị ổn định giá vé máy bay, mở rộng chính sách visa, tăng cường xúc tiến du lịch quốc tế và xem xét giảm thuế VAT cho doanh nghiệp lữ hành trong giai đoạn khó khăn.

Trong khi đó, BenThanh Tourist đề xuất ngành hàng không sớm đa dạng hóa các đường bay thay thế an toàn, đồng thời có chính sách giá hợp lý.