Khẩn trương kiểm soát hàm lượng hóa chất trong hàng xuất khẩu

Từ 1/7, Đan Mạch đã cấm nhập khẩu mới các sản phẩm tiêu dùng chứa hóa chất PFAS vượt ngưỡng; hàng tồn chỉ được bán đến 1/1 năm sau. Trong khi đó, châu Âu cũng đã có quy định chung và đang tiến tới hạn chế rộng hơn. Các doanh nghiệp xuất khẩu của Việt Nam cần lưu ý, đặc biệt là các doanh nghiệp trong lĩnh vực dệt may, da giày.

PFAS là nhóm hóa chất tổng hợp được sử dụng rộng rãi do có khả năng chống nước, chống dầu, chống bẩn, chịu nhiệt và bền trong môi trường. Từ 10/10, EU sẽ hạn chế các chất liên quan trong nhiều nhóm sản phẩm. 

Doanh nghiệp dệt may, da giày, túi xách, phụ liệu và hóa chất hoàn tất của Việt Nam cần lập danh mục các sản phẩm xuất khẩu sang EU có nguy cơ liên quan đến PFAS, đặc biệt là hàng xuất sang Đan Mạch, Thụy Điển và các thị trường Bắc Âu. Với các đơn hàng mới, doanh nghiệp cần chuyển sang nguyên liệu, hóa chất và công nghệ không PFAS, đồng thời yêu cầu nhà cung cấp cung cấp tuyên bố không sử dụng PFAS, bảng dữ liệu an toàn hóa chất, danh mục chất hạn chế và kết quả thử nghiệm khi cần thiết.

Hợp đồng xuất khẩu cần bổ sung điều khoản rõ về PFAS, bao gồm yêu cầu sản phẩm không chứa PFAS thuộc diện bị hạn chế, trách nhiệm cung cấp chứng từ, quyền kiểm nghiệm độc lập, trách nhiệm khi hàng không đạt yêu cầu và phương án xử lý trong trường hợp quy định EU hoặc quy định quốc gia thay đổi. Với các đơn hàng có chức năng chống thấm hoặc chống bẩn, doanh nghiệp không nên chỉ dựa vào cam kết miệng của nhà cung cấp, mà cần có tài liệu kỹ thuật và kết quả kiểm nghiệm phù hợp với yêu cầu của khách hàng hoặc cơ quan kiểm soát thị trường.

Doanh nghiệp cũng cần thận trọng với quảng cáo và nhãn sản phẩm. Các tuyên bố như PFC-free, PFAS-free, fluorine-free hoặc free from harmful chemicals chỉ nên sử dụng khi có cơ sở chứng minh đầy đủ, vì các tuyên bố môi trường không chính xác có thể dẫn đến rủi ro về pháp lý, thu hồi hàng hóa và mất uy tín với nhà mua hàng.

Việc EU và các nước Bắc Âu siết chặt quản lý PFAS cho thấy tiêu chuẩn tiếp cận thị trường châu Âu đang thay đổi mạnh từ kiểm tra sản phẩm cuối cùng sang kiểm soát toàn bộ chuỗi cung ứng hóa chất. Đối với doanh nghiệp Việt Nam, yêu cầu cấp thiết hiện nay là không tiếp tục xuất khẩu các sản phẩm thuộc diện hạn chế có chứa PFAS vượt ngưỡng vào Đan Mạch, đồng thời chuẩn bị sớm cho các hạn chế EU áp dụng từ tháng 10/2026 và khung hạn chế PFAS rộng hơn trong thời gian tới. Doanh nghiệp nào chủ động loại bỏ PFAS, kiểm soát nguyên liệu và minh bạch hồ sơ tuân thủ sẽ có lợi thế rõ rệt khi làm việc với các nhà mua hàng EU, đặc biệt tại khu vực Bắc Âu.