Khi người trẻ kể chuyện di sản bằng ngôn ngữ điện ảnh

Cột mốc này vừa khẳng định vị thế, vừa đặt ra yêu cầu cấp thiết về đào tạo lực lượng làm phim kế thừa. Ngày 25/9/2026, Trường Đại học Văn hóa TP Hồ Chí Minh phối hợp cùng Văn phòng UNESCO tại Việt Nam và Viện Phim Việt Nam phát động Liên hoan phim ngắn sinh viên Góc nhìn trẻ 2026 - Nguồn sáng rực rỡ (The Young's Lens 2026 - The Luminous Source). Đây là bước đi cụ thể nhằm kéo gần khoảng cách giữa giảng đường với thực tế sản xuất, tạo cơ hội cọ xát cho những người làm phim tương lai.

Căn cước văn hoá giữa nhịp sống đô thị

Lấy chủ đề Đa dạng - Sáng tạo - Bền vững, liên hoan mở rộng cho ba thể loại gồm phim truyện, phim tài liệu và phóng sự với thời lượng tối đa 30 phút. Ban tổ chức khuyến khích sinh viên tìm kiếm đề tài ngay trong đời sống thường nhật của TP Hồ Chí Minh và các vùng lân cận, từ câu chuyện văn hóa, môi trường, sinh kế của người dân cho đến những chuyển động của đô thị.

Phát biểu taị lễ khai mạc, PGS, TS Lâm Nhân - Hiệu trưởng Trường Đại học Văn hóa TP Hồ Chí Minh - cho biết, tên gọi Góc nhìn trẻ mang một ý nghĩa đặc biệt. "Điện ảnh luôn bắt đầu từ một góc nhìn. Cùng một thành phố, cùng một con người, cùng một câu chuyện, nhưng qua mỗi lăng kính lại được cảm nhận và kể lại theo cách khác nhau. Liên hoan này chính là không gian dành cho góc nhìn của giới trẻ". Theo ông, ba từ khóa chủ đề chính là chiếc la bàn định hướng cho sinh viên bước vào nghề. "Đa dạng là việc nhận diện và tôn trọng sự khác biệt, đưa những câu chuyện bình dị của các cộng đồng bước lên màn ảnh. Sáng tạo trước hết là sự can đảm tìm tòi bản sắc, tiếng nói riêng. Bền vững là tinh thần trách nhiệm của người sáng tạo trước xã hội, để cảm xúc và giá trị tư tưởng từ tác phẩm có sức sống lâu bền".

Chia sẻ về lý do đồng hành cùng chương trình ông Jonathan Baker - Trưởng Đại diện kiêm Trưởng Văn phòng UNESCO tại Việt Nam - cho biết, liên hoan phim phản ánh một mục tiêu mà UNESCO luôn theo đuổi: tạo dựng những không gian ý nghĩa để người trẻ phát triển ý tưởng, bày tỏ góc nhìn và trưởng thành. Điều ông tâm đắc nhất ở chương trình là sự đồng hành cùng các nhà làm phim trẻ trong suốt hành trình sáng tạo, từ khâu ý tưởng, viết kịch bản đến sản xuất, cố vấn chuyên môn và phát triển nghề nghiệp. Đại diện UNESCO kỳ vọng Góc nhìn trẻ sẽ góp phần ươm mầm những tài năng mới, củng cố hệ sinh thái sáng tạo của TP Hồ Chí Minh với tư cách là Thành phố Sáng tạo của UNESCO trong lĩnh vực Điện ảnh.

Tiếp nối góc nhìn về cội nguồn sáng tạo, ông Dương Hải Đăng - đại diện đơn vị đồng hành - nhận định thế hệ hôm nay đang nắm giữ tương lai của nền công nghiệp văn hóa nước nhà. Đứng trước nhiều cơ hội nhưng cũng không ít thách thức, mỗi bạn trẻ cần nuôi dưỡng hành trình sáng tạo bền bỉ từ ba yếu tố nền tảng cốt lõi. "Thứ nhất là gốc rễ văn hóa dân tộc, bởi môi trường học tập và các giá trị di sản chính là điểm tựa vững chắc để sinh viên tự tin bước ra thế giới. Thứ hai là nguồn năng lượng sáng tạo không ngừng để vượt qua ranh giới an toàn, biến ý tưởng thành hiện thực. Thứ ba là mục tiêu phát triển bền vững, gắn kết đam mê cá nhân với lợi ích chung của cộng đồng để cùng nhau tạo nên những giá trị nghệ thuật đích thực".

Từ giảng đường đến phim trường

Điểm khác biệt của Liên hoan phim ngắn sinh viên Góc nhìn trẻ 2026 là quá trình đào tạo và thực hành kéo dài từ tháng 9/2026 đến tháng 4/2027. Sau khi tiếp nhận và tuyển chọn kịch bản, các nhóm tác giả có ý tưởng tiềm năng sẽ bước vào giai đoạn huấn luyện chuyên sâu. Tại đây, thí sinh được đào tạo hoàn toàn miễn phí từ khâu phát triển kịch bản, kỹ thuật quay, dàn dựng cảnh quay cho đến xử lý hậu kỳ dưới sự hướng dẫn trực tiếp của các nhà làm phim chuyên nghiệp như đạo diễn Hà Lệ Diễm, Hồ Thu An, Vũ Hoàng Triều, Hồ Trung Hiếu cùng nhiều giảng viên, nhà sản xuất uy tín.

Ngay tại lễ khai mạc, nhiều sinh viên đã đặt ra câu hỏi về kỹ thuật làm phim và câu chuyện giữ gìn bản sắc trong kỷ nguyên số. Trước băn khoăn của sinh viên Võ Tấn Toàn (Trường Đại học Văn hóa TP Hồ Chí Minh ) về cách dung hòa ngôn ngữ điện ảnh hiện đại với việc giữ gìn chiều sâu bản sắc truyền thống, ông Huỳnh Công Khôi Nguyên - Trưởng phòng Khai thác và Phổ biến tư liệu điện ảnh thuộc Viện Phim Việt Nam - khẳng định công nghệ số hay trí tuệ nhân tạo chỉ là công cụ hỗ trợ làm nổi bật thông điệp, không làm mất đi giá trị cốt lõi. Khi tham gia chương trình, sinh viên sẽ được đội ngũ chuyên môn hướng dẫn khai thác hình ảnh, âm nhạc số một cách chừng mực, vừa bảo đảm hơi thở thời đại vừa giữ trọn mạch nguồn văn hóa.

Ở vị trí người cầm cân nảy mực, PGS, TS Trần Yến Chi - Trưởng Ban Giám khảo Liên hoan - bày tỏ sự thấu hiểu trước khoảng cách thế hệ và sự khác biệt trong góc nhìn giữa những người làm nghề đi trước với thế hệ trẻ hôm nay. Bà nhấn mạnh Hội đồng Giám khảo không đóng vai trò dạy dỗ, mà mong muốn trở thành những người bạn đồng hành, lắng nghe và chia sẻ chân thành cùng sinh viên. Trưởng Ban Giám khảo khuyến khích các bạn trẻ hãy mở rộng tâm hồn, tự tin bộc lộ góc nhìn chân thực của thế hệ mình qua từng khuôn hình, bởi chính sinh viên là những chủ nhân quyết định diện mạo tương lai của điện ảnh TP Hồ Chí Minh.

Theo Ban tổ chức, các tác phẩm đoạt giải và đạt chất lượng tốt sẽ được phát sóng trên các kênh truyền hình lớn như VTV9, Đài Truyền hình Vĩnh Long, hệ thống truyền hình cáp, đồng thời được gửi dự thi tại các liên hoan phim quốc tế.

Đạo diễn Hà Lệ Diễm: Hãy bắt đầu làm phim từ những điều mình trăn trở

Tại lễ khai mạc, đạo diễn Hà Lệ Diễm đã chia sẻ với VTV Online về lý do đồng hành cùng Liên hoan phim ngắn sinh viên Góc nhìn trẻ 2026. Nữ đạo diễn cũng đưa ra lời khuyên giúp những người làm phim trẻ vượt qua sự nhiễu loạn thông tin để tạo nên tác phẩm có chiều sâu.

Điều gì khiến chị quyết định tham gia một dự án phi lợi nhuận như Liên hoan phim ngắn sinh viên "Góc nhìn trẻ 2026" ?

Con đường bước vào nghề của tôi bắt đầu từ các khóa học làm phim ngắn hạn, hoàn toàn miễn phí. Bộ phim dài đầu tay của tôi cũng thành hình nhờ sự dìu dắt, trợ giúp tận tình của các thầy cô, chuyên gia từ khóa học Varan Việt Nam năm 2016. Chính vì vậy nên tôi luôn có sự gắn bó và dành nhiều tình cảm cho các hoạt động đào tạo. Thành thật mà nói, quá trình này cũng giúp tôi học được rất nhiều điều mới mẻ từ góc nhìn tươi mới của các bạn trẻ.

Từng ghi dấu ấn với các tác phẩm tài liệu độc lập, chị kỳ vọng điều gì ở các kịch bản của thí sinh tại vòng sơ khảo?

Tôi hy vọng sẽ được đọc những ý tưởng giàu sức trẻ, sinh động, phản ánh chân thực thế giới quan, đời sống cũng như cảm nhận của chính thế hệ các bạn sinh viên hôm nay.

Chủ đề của liên hoan phim tương đối rộng, từ di sản đến bản sắc văn hóa. Chị có lời khuyên nào giúp thí sinh không bị dàn trải và truyền tải được cảm xúc chân thực đến người xem?

Hãy bắt đầu từ chính những điều các bạn quan tâm sâu sắc nhất. Mỗi người sẽ có một mối rung cảm riêng, có bạn gắn bó với đề tài gia đình, có bạn trăn trở về kinh tế, văn hóa, xã hội, hay có bạn lại đam mê di sản. Khi xuất phát từ mối quan tâm tự nhiên, tác phẩm sẽ có chiều sâu cảm xúc.

Các nhà làm phim trẻ nên rèn luyện kỹ năng gì để chuyển tải đời sống vào phim ảnh một cách sâu sắc?

Thói quen ghi chép mỗi ngày là phương pháp rất quan trọng. Hãy ghi lại mọi ý tưởng nảy sinh trong đầu, dành thời gian suy ngẫm và tích lũy thêm kiến thức, nguồn lực xung quanh đề tài mình đang theo đuổi.

Dưới góc nhìn của một nhà làm phim độc lập, chị thấy mô hình kết nối giữa nhà trường, chuyên gia và các tổ chức quốc tế tại Liên hoan phim Góc nhìn trẻ mang lại giá trị gì cho các nhà làm phim tương lai?

Sự liên kết này mở ra cơ hội quý giá giúp sinh viên tiếp cận trực tiếp với đội ngũ cố vấn giàu kinh nghiệm thực chiến ở cả trong nước lẫn quốc tế. Việc cọ xát với những người đang trực tiếp làm nghề trong các workshop chuyên môn sẽ truyền nguồn năng lượng lớn và trang bị nhiều bài học thực tế cho các bạn.

Theo chị, các nhà làm phim trẻ hiện nay có những thuận lợi và khó khăn gì so với thời điểm chị mới vào nghề?

Các bạn trẻ ngày nay sở hữu rất nhiều lợi thế. Thiết bị quay phim, ánh sáng ngày càng nhỏ gọn, chi phí tiếp cận dễ thở hơn. Nguồn tài liệu trên mạng rất dồi dào, khả năng ngoại ngữ tốt cũng giúp các bạn chủ động tìm kiếm các khóa học trực tuyến hoặc tự tin gửi phim tham dự các liên hoan quốc tế. Tuy vậy, sự bùng nổ thông tin cũng là con dao hai lưỡi dễ gây nhiễu, đặt ra thách thức buộc người làm phim phải có sự tập trung cao độ vào câu chuyện mình thực sự muốn kể.

Dưới góc độ một người đi trước, chị muốn nhắn nhủ điều gì đến các bạn thí sinh trước khi bước vào cuộc thi?

Hãy tự tin và thoải mái làm bộ phim mình mong muốn. Sẽ không bao giờ có một thời điểm hoàn hảo hay một nguồn kinh phí hoàn hảo để bắt đầu. Làm phim là một quá trình thực hành, đòi hỏi sự kiên trì rèn luyện liên tục qua từng tác phẩm, và việc dấn thân bắt tay vào làm quan trọng hơn việc ngồi chờ đợi một cơ hội lý tưởng.

Xin cám ơn chị !