“Khoe con” trên mạng xã hội: Cần cảnh giác và lường trước những rủi ro

Chia sẻ con cái trên mạng xã hội (sharenting) là thuật ngữ kết hợp giữa hai từ "chia sẻ" (sharing) và "nuôi dạy con cái" (parenting), dùng để chỉ thói quen đăng tải tin tức, hình ảnh, video, và các thông tin chi tiết về con trẻ của phụ huynh lên mạng xã hội.

Theo nghiên cứu mới nhất mang tên "Chia sẻ giản đơn, Rủi ro khó lường: Cách phụ huynh đánh giá mối đe dọa và ứng phó với việc chia sẻ dữ liệu về con trẻ" của Kaspersky và Viện công nghệ Singapore (SIT), một bộ phận không nhỏ phụ huynh có xu hướng "sharenting", tức là thường xuyên chia sẻ quá trình nuôi dạy con lên mạng xã hội. 

Tuy nhiên, thực tế khảo sát cho thấy tại khu vực Châu Á - Thái Bình Dương (APAC) và Ai Cập lại cho thấy, những phụ huynh thường xuyên đăng tải câu chuyện đời tư trên mạng xã hội lại chính là những người ít bận tâm đến việc bảo vệ thông tin cá nhân trên không gian mạng. 

"Bài phân tích của chúng tôi kết hợp các phương pháp hồi quy, tương quan và so sánh giá trị trung bình để xem xét mối quan hệ giữa hành vi chia sẻ của cha mẹ và thái độ của họ đối với vấn đề an toàn trên không gian mạng. Kết quả cho thấy: khi tần suất chia sẻ hình ảnh và thông tin của con cái trên mạng của cha mẹ ngày càng tăng lên thì động lực áp dụng các biện pháp phòng vệ càng giảm xuống. Điều này cho thấy một nghịch lý trong hành vi: Cha mẹ càng khoe con trên mạng nhiều bao nhiêu, thì lại càng ít để ý đến việc bảo vệ thông tin cá nhân và quyền riêng tư của con bấy nhiêu", Phó Giáo sư Jiow Hee Jhee, Phó Giám đốc Học viện Giảng dạy và Học tập tại SIT nhận định. 

Khảo sát dựa trên dựa trên 152 phản hồi khảo sát trực tuyến thu thập từ các phụ huynh tại Ai Cập, Hong Kong (Trung Quốc), Ấn Độ, Indonesia, Malaysia, Myanmar, Philippines, Singapore và Việt Nam.

Theo đó, đại đa số phụ huynh (87%) đồng ý rằng việc giới hạn phạm vi hiển thị bài viết trên mạng xã hội, chỉ cho phép gia đình và bạn bè thân thiết giúp giảm đáng kể nguy cơ rò rỉ quyền riêng tư. Tuy nhiên, gần một nửa (49%) lại thấy quá trình thiết lập này tốn thời gian.

Tương tự, khoảng 4 trong 5 người được hỏi (80%) cho biết rằng việc gỡ bỏ các quyền chia sẻ lại nội dung là một biện pháp hiệu quả để bảo vệ quyền riêng tư, nhưng 40% cho biết việc này đòi hỏi nhiều công sức.

Thêm vào đó, cứ 10 người thì có hơn 8 người (83%) nhận định rằng việc tắt siêu dữ liệu (metadata) và định vị vị trí (geotagging) sẽ giúp bảo vệ thông tin cá nhân, nhưng có đến hơn một phần ba số người được hỏi (36%) cho rằng thực hiện thao tác này rất mất thời gian.

"Nghiên cứu chỉ ra: một số phụ huynh cho biết họ cảm thấy khá phiền phức khi phải điều chỉnh các thiết lập quyền riêng tư trên mạng xã hội hoặc tắt tính năng gắn thẻ vị trí trên ứng dụng. Mặc dù nhận thức được tầm quan trọng của an toàn số nhưng sự chủ quan trong việc thiết lập lớp phòng vệ trên không gian mạng cùng những bất tiện trong quá  trình thực hiện lại tạo ra rào cản tâm lý đáng kể cho các bậc phụ huynh", bà Trishia Octaviano, Quản lý Cấp cao mảng Giáo dục An ninh mạng khu vực châu Á - Thái Bình Dương (APAC) tại Kaspersky, giải thích.

Làm thế nào để hạn chế rủi ro

Khi được hỏi về mức độ tự tin trước các rủi ro về quyền riêng tư từ việc chia sẻ hình ảnh và thông tin của con cái trên mạng xã hội, cứ 5 phụ huynh thì có hơn 4 người tin rằng họ có khả năng loại bỏ các thông tin định danh của con cái ra khỏi bài đăng, không chia sẻ những hình ảnh riêng tư khiến con cảm thấy xấu hổ, và thiết lập quyền riêng tư trên mạng xã hội để giới hạn người xem.

Dù chủ động tăng cường các biện pháp bảo vệ quyền riêng tư, 72% phụ huynh vẫn lo ngại rằng tài khoản và dữ liệu của họ có thể bị tin tặc xâm phạm, ngay cả khi các cài đặt quyền riêng tư trên mạng xã hội đã được thiết lập phù hợp.