Khơi thông dòng vốn xanh: Vận hội mới đưa kinh tế Việt Nam bứt phá năm 2026

"Luồng xanh" từ chính sách: Đòn bẩy thể chế thúc đẩy đầu tư thế hệ mới

Bước sang năm 2026, Việt Nam không chỉ dừng lại ở những cam kết mạnh mẽ về môi trường mà đã thực sự chuyển hóa các mục tiêu đó thành những cơ chế chính sách cụ thể, đầy sức hút. Một trong những điểm sáng nổi bật nhất chính là việc hình thành các "luồng xanh" ưu tiên cho các dự án đầu tư thế hệ mới. Đây là những dự án không chỉ mang lại giá trị kinh tế cao mà còn đáp ứng nghiêm ngặt các tiêu chuẩn về bảo vệ môi trường, tiết kiệm năng lượng và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn.

Việc chính thức áp dụng bảng giá đất mới từ ngày 01/01/2026 theo Luật Đất đai 2024 đã mang lại sự minh bạch chưa từng có, giúp các nhà đầu tư dễ dàng hoạch định tài chính và yên tâm thực hiện các dự án xanh dài hạn. Sự rõ ràng trong quản lý đất đai đã xóa bỏ những rào cản về thủ tục, tạo điều kiện thuận lợi để các khu công nghiệp xanh và các dự án năng lượng tái tạo được triển khai nhanh chóng trên khắp cả nước.

Bên cạnh đó, các chính sách ưu đãi về thuế và phí cũng được nâng lên một tầm cao mới nhằm khuyến khích doanh nghiệp dấn thân vào con đường phát triển bền vững. Nghị định 320/2025/NĐ-CP về thuế thu nhập doanh nghiệp đã mở rộng diện ưu đãi đáng kể cho các ngành nghề sản xuất xanh và các địa bàn khó khăn có tiềm năng phát triển năng lượng sạch. Những doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao để giảm phát thải không chỉ được giảm thuế mà còn được hưởng các ưu đãi về phí và lệ phí môi trường theo Nghị định 05/2025/NĐ-CP.

"Điều này tạo ra một lực đẩy mạnh mẽ, biến chuyển đổi xanh từ một "gánh nặng chi phí" thành một "lợi thế cạnh tranh" thực thụ. Khi mỗi đồng vốn bỏ ra cho công nghệ xanh đều nhận được sự hỗ trợ thiết thực từ Nhà nước, các nhà đầu tư cả trong và ngoài nước đều cảm thấy tràn đầy niềm tin vào một tương lai bền vững tại Việt Nam", TS Tô Hoài Nam, Phó Chủ tịch Thường trực, kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam.

Cũng theo ông Nam, việc thiết kế các chính sách ưu đãi này là một bước đi chiến lược để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng GDP 10% trong năm 2026. Khi chúng ta tạo ra được các "luồng xanh" trong thủ tục và tài chính, chúng ta không chỉ thu hút được vốn mà còn thu hút được cả công nghệ và tri thức tiên tiến nhất của thế giới. Đặc biệt, sự chuyển mình của thể chế trong năm 2026 là minh chứng rõ nét cho thấy Việt Nam đang chủ động kiến tạo một hệ sinh thái kinh tế mà ở đó, sự giàu có về tiền bạc luôn đi đôi với sự trong lành của môi trường. Đây chính là nền tảng để chúng ta xây dựng một nền kinh tế độc lập, tự chủ và có sức chống chịu cao trước những biến động của thị trường toàn cầu.

Bên cạnh đó, TS Nguyễn Đức Độ, Phó Viện trưởng phụ trách Viện Kinh tế - Tài chính cũng bày tỏ sự lạc quan khi phân tích về tác động lan tỏa của các chính sách này. Ông cho rằng các ưu đãi thuế và đất đai sẽ là liều thuốc hữu hiệu để kích thích tổng cầu đầu tư xanh, góp phần kiểm soát lạm phát thông qua việc nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên. Việc đẩy mạnh các dự án nhà ở xã hội vào "luồng xanh" ưu tiên không chỉ giải quyết vấn đề an sinh mà còn thúc đẩy ngành xây dựng chuyển dịch sang sử dụng vật liệu thân thiện môi trường. Sự phối hợp nhịp nhàng này giúp nền kinh tế duy trì được nhịp độ tăng trưởng cao mà vẫn giữ được sự ổn định vĩ mô cần thiết, tạo ra một vòng xoáy tăng trưởng tích cực cho cả giai đoạn 2026-2030.

Xung lực từ tài chính xanh và khát vọng vươn tầm của cộng đồng doanh nghiệp Việt

Một trong những bước ngoặt lớn của năm 2026 chính là sự bùng nổ của các công cụ tài chính xanh, mở ra cánh cửa tiếp cận nguồn vốn dồi dào và giá rẻ cho các dự án bền vững. Việc thí điểm phát hành trái phiếu chính phủ xanh và sự hình thành của thị trường tín dụng xanh bài bản đã tạo ra một làn sóng đầu tư mới đầy phấn khởi. Gói hỗ trợ lãi suất 2% dành riêng cho các dự án áp dụng tiêu chuẩn ESG (Môi trường - Xã hội - Quản trị) thông qua các ngân hàng thương mại đã thực sự trở thành chiếc phao cứu sinh và bệ phóng cho nhiều doanh nghiệp. Dòng vốn này không chỉ giúp doanh nghiệp giải quyết bài toán thiếu hụt tài chính mà còn thúc đẩy họ chuẩn hóa quy trình sản xuất theo các tiêu chuẩn quốc tế khắt khe nhất, từ đó dễ dàng tiến sâu vào các thị trường khó tính như châu Âu, Mỹ...

Dưới góc nhìn của chuyên gia tài chính - ngân hàng, TS Nguyễn Trí Hiếu nhận định, năm 2026 là "năm bản lề" để tài chính xanh thực sự đi vào đời sống kinh tế. Ông cho rằng, sự xuất hiện của các định chế tài chính chuyên biệt và sự sẵn sàng của hệ thống ngân hàng trong việc thẩm định các dự án xanh đã tạo ra một môi trường đầu tư đầy cảm hứng.

Cũng theo ông Hiếu, việc minh bạch hóa các tiêu chí phân loại xanh sẽ giúp loại bỏ hiện tượng "xanh hóa giả tạo", bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư và nâng cao uy tín của thị trường tài chính Việt Nam. Ông tin tưởng rằng khi dòng tín dụng xanh được khơi thông, nó sẽ tạo ra một sức bật mãnh liệt cho nền kinh tế, giúp Việt Nam không chỉ đạt được các con số tăng trưởng mà còn nâng cao chất lượng sống cho người dân thông qua những công trình xanh và môi trường sống sạch.

Đứng ở vị trí của người sát cánh cùng cộng đồng kinh doanh, đại diện Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam cho biết, các doanh nghiệp SME hiện nay đang thay đổi tư duy một cách mạnh mẽ, coi chuyển đổi xanh là "tấm hộ chiếu" để hội nhập toàn cầu. Sự hỗ trợ từ gói lãi suất 2% và các chính sách ưu đãi thuế đã giúp nhiều doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư vào hệ thống năng lượng mặt trời áp mái, thay thế máy móc cũ bằng công nghệ tiết kiệm điện. "Sự đồng hành của Chính phủ thông qua các chính sách cụ thể và thiết thực đã tiếp thêm sức mạnh để doanh nghiệp vượt qua những bỡ ngỡ ban đầu, biến những thách thức về tiêu chuẩn xanh thành cơ hội để đổi mới và bứt phá. Với ông, năm 2026 không chỉ là năm của những mục tiêu kinh tế mà còn là năm của sự gắn kết, nơi Nhà nước và doanh nghiệp cùng chung tay vì một mục tiêu Việt Nam thịnh vượng và bền vững", ông Nam khẳng định.

Sự lạc quan này cũng được củng cố bởi sự chuyển mình của các địa phương trong việc thực thi chính sách. Những vùng đất như Gia Lai, Tây Ninh, Phú Thọ…đang nỗ lực hết mình để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng 10% thông qua việc thu hút các dự án nông nghiệp công nghệ cao và công nghiệp xanh. Việc phân cấp, phân quyền mạnh mẽ đã cho phép các địa phương linh hoạt hơn trong việc áp dụng các mức ưu đãi cao nhất cho nhà đầu tư chiến lược. Khi những dự án xanh được triển khai đồng đều trên khắp các tỉnh thành, nó không chỉ tạo ra việc làm mà còn thúc đẩy quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại, giảm dần sự phụ thuộc vào các ngành khai thác tài nguyên truyền thống.

"Việt Nam có quyền tự tin rằng với những chính sách ưu đãi đúng đắn và sự đồng lòng của tất cả các thành phần kinh tế, dòng vốn xanh sẽ thực sự trở thành "dòng máu" nuôi dưỡng cơ thể kinh tế Việt Nam phát triển khỏe mạnh và vươn tầm. Năm 2026 sẽ ghi dấu ấn như một cột mốc quan trọng, nơi khát vọng xanh hóa đất nước được hiện thực hóa bằng trí tuệ và bản lĩnh Việt Nam. Mỗi dự án xanh thành công sẽ là một viên gạch xây dựng nên một Việt Nam hùng cường, nơi sự thịnh vượng được bền vững qua thời gian và được gìn giữ cho những thế hệ mai sau", ông Nam nhấn mạnh thêm./.