Không để học sinh thiếu sách giáo khoa, rà soát về học phí đại học

Phát biểu kết luận Phiên giải trình lĩnh vực giáo dục và đào tạo do Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội tổ chức sáng 20/9, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh ghi nhận tinh thần giải trình trách nhiệm của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng lãnh đạo các bộ, ngành liên quan.

Nhấn mạnh giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, luôn nhận được sự quan tâm đặc biệt từ Đảng, Nhà nước, hệ thống chính trị và toàn xã hội, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho rằng các nội dung được đưa ra thảo luận tại Phiên giải trình vừa mang tính chiến lược dài hạn, vừa cụ thể và tác động trực tiếp, sâu rộng đến đời sống nhân dân.

Trên cơ sở tổng hợp ý kiến, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh đề nghị Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo tập trung rà soát 9 nhóm vấn đề trọng tâm.

Liên quan đến công tác xây dựng văn bản quy định chi tiết và thực hiện luật, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội cho biết, mặc dù Bộ đã có nhiều nỗ lực và cơ bản ban hành đầy đủ các văn bản, song vẫn còn một số ít văn bản chậm tiến độ hoặc ban hành muộn. Theo yêu cầu của Quốc hội, các nghị định và thông tư hướng dẫn phải được ban hành đồng bộ cùng với luật, do đó Bộ Giáo dục và Đào tạo cần tập trung khắc phục triệt để độ trễ này. Bên cạnh đó, Bộ cần tiếp tục quan tâm tăng cường, bồi dưỡng nâng cao trình độ cho lực lượng làm công tác xây dựng pháp luật nhằm bảo đảm chất lượng của các văn bản được ban hành.

Về chính sách dành cho đội ngũ nhà giáo và học sinh, ông Nguyễn Đắc Vinh đề nghị, Bộ Giáo dục và Đào tạo cần nghiên cứu giải quyết triệt để tình trạng thừa, thiếu giáo viên. Ủy ban Văn hóa và Xã hội hoan nghênh Chính phủ đã ban hành quy định về phụ cấp cho giáo viên, đồng thời mong muốn chính sách tiền lương nhà giáo sớm được hiện thực hóa. Đối với các chính sách hỗ trợ học sinh và giáo viên, đề nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo tiến hành rà soát, tích hợp các quy định về chính sách đối với học sinh vào chung một nghị định để thuận tiện cho việc cân đối giữa các vùng miền, nhóm đối tượng và dễ dàng điều chỉnh khi cần thiết.

Liên quan đến công tác phân luồng học sinh, đề nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với Bộ Tài chính triển khai chủ trương của Đảng và Nhà nước về việc đầu tư xây dựng thêm trường trung học phổ thông, phấn đấu mỗi xã có ít nhất một trường để tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh đến trường. Đồng thời, cần đẩy nhanh việc triển khai mô hình "trường trung học nghề" đã được quy định trong Luật Giáo dục. Đây là giải pháp quan trọng nhằm thực hiện phân luồng học sinh một cách thực chất, giúp học sinh sớm định hướng nghề nghiệp nhưng vẫn hoàn thiện kiến thức phổ thông.

Liên quan đến công tác thi, kiểm tra, đánh giá và tuyển sinh đại học, cần giữ vững hai nguyên tắc cốt lõi là "trung thực" và "công bằng", đồng thời tiếp tục cải tiến nội dung cùng phương pháp ra đề thi. Bộ Giáo dục và Đào tạo cần chủ trì rà soát các quy định pháp luật để bịt kín các lỗ hổng, hoàn thiện quy chế nhằm tổ chức kỳ thi công bằng, khách quan và đúng pháp luật.

Liên quan đến phòng, chống bạo lực học đường, tư vấn tâm lý và xây dựng văn hóa học đường, cần nghiên cứu ban hành cơ chế quản lý, hạn chế các tác động tiêu cực của không gian mạng đối với trẻ em và học sinh. Về công tác tư vấn tâm lý học đường, Bộ Giáo dục và Đào tạo cần có chính sách quan tâm đặc biệt, chú trọng đào tạo, tập huấn cho đội ngũ giáo viên trực tiếp làm nhiệm vụ này để kịp thời hỗ trợ học sinh.

Về vấn đề dạy thêm, học thêm, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội nhấn mạnh quan điểm nghiêm cấm tuyệt đối việc ép buộc học sinh đi học thêm.

Về SGK và chương trình phổ thông, ông Nguyễn Đắc Vinh đề nghị rà soát, tăng cường nội dung lịch sử, văn hóa dân tộc, đạo đức lối sống. Bên cạnh đó, không để học sinh thiếu sách giáo khoa, đồng thời tính ngay phương án cho năm tới để không lặp lại tình trạng này.

Liên quan an toàn bữa ăn học đường, cần kiểm soát chặt chất lượng, vệ sinh an toàn thực phẩm, cần nghiên cứu chính sách miễn, giảm thuế cho các cơ sở cung cấp suất ăn trường học để gián tiếp nâng cao chất lượng bữa ăn cho các cháu.

Về học phí đại học, cho rằng đây là vấn đề rất đáng lo ngại, ông Nguyễn Đắc Vinh nêu ý kiến: "Nhiều trường đại học đang thu học phí rất cao. Dù có chính sách tín dụng, nhưng thực tế nhiều gia đình khó khăn không kham nổi, sinh viên đỗ đại học đành ngậm ngùi đi làm công nhân. Bộ Giáo dục và Đào tạo phải rà soát lại toàn bộ hệ thống tín dụng, học bổng xem đã đủ chưa. Phải có công cụ kiểm soát, giữ học phí ở mức độ hợp lý, nếu không chúng ta sẽ đánh mất sự công bằng trong tiếp cận giáo dục đại học đối với người nghèo".

Kết thúc Phiên giải trình, 100% đại biểu có mặt biểu quyết thống nhất thông qua nguyên tắc dự thảo kết luận Phiên giải trình. Văn bản kết luận chính thức sẽ được gửi lấy ý kiến các thành viên Ủy ban Văn hóa và Xã hội trước khi hoàn thiện và ban hành.