Không để khoảng trống pháp lý về an toàn, an ninh mạng

Xây dựng Luật An ninh mạng trên cơ sở hợp nhất Luật An ninh mạng và Luật An toàn thông tin

Tại phiên họp, trình bày Tờ trình tóm tắt dự án, dự thảo Luật An ninh mạng, Thượng tá Triệu Mạnh Tùng, Phó Cục trưởng Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao - Bộ Công an cho biết, nhận thức rõ tầm quan trọng của không gian mạng, thời gian qua, Đảng và Nhà nước ban hành nhiều chủ trương, định hướng liên quan đến hoàn thiện thể chế về an ninh mạng, gần đây là Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về Đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới… Tại Nghị quyết số 87/2025/UBTVQH15 ngày 10/7/2025 về điều chỉnh Chương trình lập pháp năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã quyết nghị bổ sung Luật An ninh mạng vào Chương trình lập pháp năm 2025 trên cơ sở sửa đổi toàn diện Luật An ninh mạng và sửa đổi toàn diện Luật An toàn thông tin mạng thành 01 luật.

Dự án Luật An ninh mạng dự kiến quy định về hoạt động bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân trên không gian mạng; bảo đảm an ninh thông tin, an toàn hệ thống thông tin; trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan. Dự án Luật dự kiến áp dụng với cơ quan, tổ chức, cá nhân Việt Nam, tổ chức, cá nhân nước ngoài trực tiếp tham gia hoặc có liên quan đến hoạt động bảo vệ an ninh mạng tại Việt Nam; tổ chức, cá nhân Việt Nam, tổ chức, cá nhân nước ngoài trực tiếp tham gia hoặc có liên quan đến hoạt động kinh doanh sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng.

Dự thảo Luật gồm 09 chương với 58 điều, trong đó kế thừa 29 điều của Luật An ninh mạng năm 2018; kế thừa 19 điều của Luật An toàn thông tin mạng năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2018); hợp nhất nội dung của 08 điều luật của 02 luật nêu trên; bổ sung 03 điều. Dự thảo Luật có một số nội dung mới và nội dung được sửa đổi, bổ sung, cụ thể là:

- Bổ sung thêm 01 điều luật quy định về bảo đảm an ninh dữ liệu.

- Bổ sung thêm 01 khoản tại điều luật quy định về trách nhiệm của doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trên không gian mạng. Theo đó, yêu cầu doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trên không gian mạng phải định danh địa chỉ internet (địa chỉ IP) của tổ chức, cá nhân sử dụng dịch vụ int

ernet, cung cấp cho lực lượng chuyên trách bảo vệ an ninh mạng để quản lý phục vụ công tác đảm bảo an ninh mạng.

- Bổ sung thêm 01 khoản tại điều luật quy định về kinh phí bảo vệ an ninh mạng.

- Bổ sung quy định về việc khuyến khích các cơ quan, tổ chức thuộc hệ thống chính trị, doanh nghiệp nhà nước sử dụng sản phẩm, dịch vụ công nghiệp an ninh của Việt Nam bảo đảm tiêu chuẩn, quy chuẩn chất lượng để nâng cao năng lực tự chủ về an ninh mạng.

- Bổ sung quy định về việc người đứng đầu, chịu trách nhiệm phụ trách hệ thống thông tin quan trọng về an ninh quốc gia phải tham gia sát hạch và được cấp chứng chỉ về an ninh mạng.

- Các nội dung hợp nhất, bổ sung mới trong dự thảo Luật nhằm bảo đảm phù hợp, thống nhất với cơ cấu, tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, được quy định tại các văn bản luật khác.

Phòng ngừa và ngăn chặn các hành vi tấn công mạng

Trình bày Báo cáo thẩm tra sơ bộ dự án Luật, Thiếu tướng Vũ Huy Khánh, Ủy viên là đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại cho biết, Thường trực Ủy ban nhất trí về sự cần thiết ban hành Luật An ninh mạng (ANM); đồng thời, nhấn mạnh, việc ban hành Luật nhằm quán triệt và thực hiện kịp thời đường lối, chủ trương, các quan điểm chỉ đạo của Đảng về bảo vệ Tổ quốc; bảo vệ an ninh mạng; đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Việc xây dựng dự án Luật này trên cơ sở hợp nhất nội dung ANM (điều chỉnh tại Luật ANM số 24/2018/QH14) và nội dung an toàn thông tin mạng (điều chỉnh tại Luật An toàn thông tin mạng số 86/2015/QH13) là phù hợp với chủ trương, chỉ đạo của Đảng về đổi mới tư duy trong hoạt động lập pháp. Việc ban hành Luật nhằm tập trung tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc pháp lý hiện nay, loại bỏ sự chồng chéo, mâu thuẫn giữa Luật ANM và Luật An toàn thông tin mạng hiện hành, nhất là sự phân định thiếu rõ ràng giữa ANM và an toàn thông tin mạng; sự chồng chéo về thẩm quyền, chức năng nhiệm vụ quản lý nhà nước và sự chồng chéo trong việc thực hiện, nhất là trong bảo vệ hệ thống thông tin quan trọng quốc gia và hệ thống thông tin quan trọng về an ninh quốc gia.

Bên cạnh đó, việc ban hành Luật là đáp ứng cầu cấp bách của tình hình thực tiễn bảo vệ, phòng ngừa và ngăn chặn các hành vi tấn công mạng, bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức, nhất là trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra sâu rộng trên hầu hết các lĩnh vực thì nguy cơ lợi dụng môi trường mạng để thực hiện các hành vi chống phá Đảng, Nhà nước, xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân diễn biến phức tạp.

Thường trực Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại cũng cho rằng, hiện nay nội dung về ANM đang được quy định trong nhiều văn bản luật chuyên ngành khác như Luật Dữ liệu, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân, Bộ luật Hình sự, Luật Viễn thông, Luật Công nghệ thông tin, Luật Giao dịch điện tử, Luật Công nghiệp Công nghệ số, Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo và nhiều luật, văn bản dưới luật khác có liên quan. Cần có sự thống nhất của hệ thống pháp luật, thống nhất về cơ quan quản lý nhà nước, lực lượng chuyên trách về ANM, an toàn thông tin mạng. Vì vậy, đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, rà soát kỹ lưỡng các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan hoàn thiện dự thảo Luật này bảo đảm tính thống nhất. Đồng thời, rà soát các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên, các vấn đề thực tiễn phát sinh để quy định vào dự thảo Luật đảm bảo tính thống nhất, tính khả thi, tính tương thích với các điều ước quốc tế.

Ban hành Luật An ninh mạng là phù hợp với xu thế hiện nay

Tại Phiên thẩm tra, các đại biểu đánh giá cao cơ quan chủ trì soạn thảo đã chuẩn bị hồ sơ dự án luật công phu, nghiêm túc. Hồ sơ dự án luật đã bổ sung nhiều tài liệu để báo cáo UBTVQH, trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 10. Có ý kiến cho rằng, Việt Nam là nước phát triển Internet hàng đầu thế giới, đặc biệt là phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn…đi kèm với đó, mối đe dọa về an ninh mang ngày càng lớn. Vì vậy việc ban hành Luật An ninh mạng là hết sức cần thiết và phù hợp với xu thế hiện nay.

Các đại biểu bày tỏ đồng tình với sự cần thiết hợp nhất 2 dự án Luật thành một luật là Luật An ninh mạng, để cho không chỉ giới chuyên môn mà người dân cũng dễ tiếp cận, nắm bắt. Dự án Luật An ninh mạng thể chế các nội dung trong các Nghị quyết của Bộ Chính trị để tạo hành lang pháp lý đồng bộ cho việc triển khai thực hiện.

Các ý kiến tại Phiên họp thẩm tra cũng đề nghị cần tiếp tục rà soát các nội dung trong dự thảo luật để đảm bảo đồng bộ, thống nhất trong hệ thống pháp luật; đồng thời các đại biểu cũng cho ý kiến về các nội dung như: hệ thống thông tin cơ yếu, xử lý vi phạm pháp luật về an ninh mạng... Có ý kiến cũng cho rằng cần thiết bổ sung kiến thức giáo dục về ANM vào trong nhà trường; ngăn chặn, xử lý việc phát tán các nội dung làm ảnh hưởng đến trẻ em trên không gian mạng.

Không để khoảng trống pháp lý về an ninh mạng, an toàn thông tin trên không gian mạng

Phát biểu kết thúc Phiên họp thẩm tra, thay mặt Thường trực Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại, Trung tướng Nguyễn Minh Đức, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại mong muốn tiếp tục nhận được các ý kiến đóng góp về dự thảo Luật. Đối với cơ quan soạn thảo.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại đề nghị, trên cơ sở ý kiến các đại biểu góp ý tại Phiên họp, cơ quan soạn thảo tiếp thu, chỉnh sửa và khẩn trương hoàn chỉnh báo cáo giải trình; phối hợp chặt chẽ với Thường trực Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại để báo cáo UBTVQH tại Phiên họp thứ 49. Về phía cơ quan thẩm tra, phối hợp chặt chẽ với Ban soạn thảo, để hoàn thiện hồ sơ và nội dung dự án Luật, báo cáo Phó Chủ tịch Quốc hội Trần Quang Phương trước khi trình UBTVQH cho ý kiến. Trong xây dựng dự thảo Luật An ninh mạng cần đảm bảo tính hợp hiến, hợp pháp, thống nhất trong hệ thống pháp luật. Trên cơ sở cần thiết xem xét thực tiễn, Trung tướng Nguyễn Minh Đức đề nghị cần rà soát, lưu ý phân định rõ chức năng nhiệm vụ của các cơ quan, đơn vị, không để khoảng trống pháp lý về an ninh mạng, an toàn thông tin trên không gian mạng, góp phần bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa./.