“Không gia đình” - Khi văn học Pháp tỏa sáng trên sân khấu kịch Việt Nam

“Không gia đình” nằm trong chuỗi các hoạt động trình diễn dành cho thiếu nhi vào dịp hè với tên gọi “Mùa hè yêu thương 2026”. Khán phòng luôn được lấp đầy bằng sự yêu mến của khán giả Thủ đô. Với mong muốn mang lại những vở diễn đặc sắc, giàu tính giáo dục và tinh thần nhân văn, đạo diễn NSƯT Lê Ánh Tuyết, biên kịch Bùi Hồng Quế và toàn thể đội ngũ Nhà hát Tuổi trẻ đã nỗ lực để làm nên chuỗi đêm diễn này. Góp mặt trong vở nhạc kịch là dàn diễn viên trẻ tài năng: Nam Anh, Hoàng Sơn, Trung Thạch, Tôn Sơn, Chí Huy, Anh Thơ, Thu Nga,….

Kiệt tác vượt thời gian

Ra đời năm 1878, tiểu thuyết “Không gia đình” (Sans Famille) của đại văn hào Hector Malot đã vượt khỏi biên giới nước Pháp để trở thành một trong những áng văn được yêu thích nhất trên toàn thế giới. Hơn một thế kỷ trôi qua, câu chuyện về cậu bé Rémi vẫn chạm đến trái tim độc giả ở nhiều quốc gia, được dịch ra hàng chục ngôn ngữ, chuyển thể thành phim điện ảnh, hoạt hình và đa dạng các loại hình sân khấu.

Sức sống bền bỉ của tác phẩm không chỉ nằm ở tấn bi kịch đơn thuần mà bởi những giá trị phổ quát mà nó mang lại. Đó là bài học về nghị lực phi thường trước nghịch cảnh, lòng nhân ái giữa đời thường, khát khao được yêu thương cùng niềm tin vào tương lai tươi sáng.

Chính vì thế, Nhà hát Tuổi trẻ đã chọn “Không gia đình” để chuyển tác, như một món quà tinh thần kèm lời nhắn nhủ đến mỗi khán giả: “Dù cuộc đời có ra sao, chỉ cần không bỏ cuộc, ta sẽ luôn tìm được ánh sáng”.

“Không gia đình” qua ánh đèn sân khấu Việt Nam

Lần đầu tiên được dàn dựng tại Nhà hát Tuổi trẻ, vở nhạc kịch “Không gia đình” đã tạo nên một đêm diễn thành công, truyền tải trọn vẹn thông điệp nhân văn sâu sắc của tác phẩm.

Từ những phút đầu tiên cho đến khi tấm rèm nhung được hạ xuống, khán giả đều chìm đắm trong không gian nghệ thuật công phu, giàu cảm xúc. Chỉ trong hơn một giờ đồng hồ, những “phù thủy” của Nhà hát Tuổi trẻ sáng tạo đã khéo léo chắt lọc những tinh túy của nguyên tác để tái hiện lại bằng ngôn ngữ nhạc kịch Việt Nam hiện đại.

Theo chia sẻ của NSƯT Ánh Tuyết - đạo diễn vở kịch, ê-kíp đã sử dụng ngôn ngữ hình thể, âm nhạc, múa và tiết tấu sân khấu mang màu sắc Việt Nam để tạo nên bản sắc riêng. Điểm nhấn đặc biệt của vở diễn là sử dụng âm nhạc cổ điển và hòa âm phối khí mới với mong muốn mang âm nhạc hàn lâm đến với các bạn trẻ. Vận dụng thế mạnh về cảm xúc và tính cộng đồng, các nghệ sĩ đã mang vào câu chuyện một phần đời sống và tâm hồn Việt Nam, vì thế mà người xem được sống cùng nhân vật một cách trọn vẹn nhất. Qua phần trình diễn của dàn diễn viên trẻ tài năng - vừa diễn xuất, ca hát, vừa thể hiện vũ đạo điêu luyện, nghệ thuật sân khấu nhạc kịch đã được nâng lên một tầm cao mới.

Khi được hỏi về quá trình diễn xuất, anh Nam Anh - diễn viên chính đóng vai Rémi chia sẻ: “Đối với tôi, phân cảnh xúc động nhất là khi Rémi chứng kiến sự ra đi của cụ Vitalis trong đêm tuyết. Tôi cũng rất vui khi buổi diễn được sự đón nhận của khán giả, đặc biệt là các em thiếu nhi. Qua đó hy vọng các bạn sẽ thêm yêu thương và trân trọng món quà quý giá mang tên “gia đình” của mình”. Anh cho biết thêm đang nỗ lực cải thiện bản thân hơn để phục vụ các khán giả yêu mến sân khấu kịch Việt Nam trong tương lai.

Chia sẻ với phóng viên, đạo diễn NSƯT Lê Ánh Tuyết - người đã khẳng định tên tuổi với những vở diễn như “Trại hoa vàng”, “Bầy chim thiên nga”, “Rồi tôi sẽ lớn”, “Giấc mơ của Bờm” bày tỏ: “Tuy gặp khó khăn khi về bối cảnh văn hóa và nhịp cảm thụ nhưng điều khiến tôi rất vui là khán giả Việt Nam vẫn đón nhận vở diễn bằng sự xúc động rất chân thành. Trong thời đại hôm nay, khi mọi thứ thay đổi rất nhanh, con người càng cần những câu chuyện giúp mình sống chậm lại, biết yêu thương và biết đồng cảm hơn”. Chị cho biết, “Không Gia Đình” cũng mở ra một hướng đi cho sân khấu Việt Nam: làm mới các tác phẩm kinh điển bằng ngôn ngữ nghệ thuật hiện đại để những giá trị văn học lớn tiếp tục sống trong đời sống đương đại. Với chị, đó còn là cả một hành trình giáo dục cảm xúc và nuôi dưỡng tâm hồn cho thế hệ trẻ.

Cầu nối văn hóa Việt - Pháp

Từ một di sản văn học Pháp cách đây hai thế kỷ, câu chuyện của Hector Malot đã được những nghệ sĩ Việt Nam tiếp nhận, gạn lọc và thổi vào đó bằng tất cả sự tài năng, nhiệt huyết và tình yêu của những người làm nghệ thuật chân chính. Để cuối cùng trình làng một bản giao hưởng thăng hoa của nghệ thuật sân khấu, mang con người lại gần con người hơn.

Trao đổi với chúng tôi, Giám đốc Nhà hát Tuổi trẻ - NSƯT Nguyễn Sĩ Tiến nhấn mạnh: “Với Nhà hát Tuổi trẻ Việt Nam, các tác phẩm chuyển thể không chỉ là hoạt động nghệ thuật đơn thuần mà còn là cầu nối để kể những câu chuyện Việt Nam với thế giới bằng ngôn ngữ sân khấu đương đại. Chúng tôi tin rằng điều quan trọng nhất để sân khấu Việt Nam đến gần khán giả quốc tế không phải là làm cho mình trở nên “giống quốc tế”, mà là giữ được linh hồn văn hóa Việt Nam trong một hình thức biểu đạt hiện đại và giàu cảm xúc”.

Bên cạnh đó, anh chia sẻ thêm rằng trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay, Nhà hát cho rằng sân khấu không còn chỉ là hoạt động biểu diễn trong phạm vi một quốc gia mà đã trở thành không gian đối thoại văn hóa quốc tế. Vì vậy chiến lược của Nhà hát Tuổi trẻ là xây dựng mô hình hợp tác sáng tạo lâu dài với các đối tác quốc tế, đồng thời khuyến khích nghệ sĩ trẻ từng bước hình thành năng lực hội nhập quốc tế bằng chính nghề nghiệp của mình.

Quả thực, “Không gia đình” qua bàn tay nhào nặn của đội ngũ nghệ sĩ Việt Nam đã chạm đến trái tim của mọi khán giả, trở thành nhịp cầu nối hai nền văn hóa từ hai châu lục, kết nối yêu thương của khán giả trên khắp thế giới.

Là một khán giả quốc tế đến với đêm diễn, anh Nicol (đến từ Nam Phi) không giấu nổi sự phấn khích: “Đây là lần đầu tiên tôi có cơ hội được thưởng thức sân khấu kịch Việt Nam nhưng rất bất ngờ về độ hoàn thiện của vở kịch. Hình thức nghệ thuật này nên được phát triển nhiều hơn trong tương lai vì nó sẽ trở thành sợi dây kết nối văn hóa, ngoại giao của các quốc gia”.

Hành trình của Remi trong nhạc kịch “Không gia đình” năm nay vẫn còn tiếp diễn, hứa hẹn sẽ là món quà tinh thần ý nghĩa, nuôi dưỡng tâm hồn cho khán giả mọi lứa tuổi. Hãy cùng đón xem những vở diễn đặc biệt tiếp theo trên sân khấu của Nhà hát Tuổi trẻ.