Kiểm soát lạm phát từ chính sách tài khóa, tiền tệ

Kiểm soát lạm phát những tháng cuối năm

Kiềm chế lạm phát luôn là một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong điều hành kinh tế vĩ mô của Chính phủ nhiều năm qua. Năm nay, áp lực càng lớn hơn khi kinh tế thế giới biến động khó lường, đặc biệt giá năng lượng - đầu vào của nhiều ngành sản xuất - tăng mạnh trong những tháng đầu năm.

Tuy nhiên, tín hiệu tích cực đã xuất hiện. Tháng 7 là tháng thứ hai liên tiếp chỉ số giá tiêu dùng (CPI) giảm so với tháng trước, chủ yếu nhờ giá xăng dầu và lương thực, thực phẩm hạ nhiệt. Mức giảm 0,12% cho thấy các giải pháp điều hành kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát đang phát huy hiệu quả, qua đó tạo thêm dư địa để giữ ổn định mặt bằng giá trong những tháng cuối năm.

Nổi bật nhất trong rổ hàng hóa tháng 7 vừa qua là chỉ số giá nhóm giao thông giảm mạnh trên 2%, góp phần kéo CPI chung giảm khoảng 0,2 điểm phần trăm so với tháng trước. Có thể thấy quyết định giảm thuế xăng dầu, chi quỹ bình ổn giá của Chính phủ đã giúp cắt sớm con sóng tăng giá của xăng dầu trong nước. Khi nguồn nhiên liệu đầu vào giảm giá đã kéo theo cước xe, phí ship, chi phí vận tải cũng rẻ theo, từ đó tác động tích cực đến mặt bằng giá chung.

"Giá xăng dầu giảm giúp giá dịch vụ vận tải giữ ổn định, thậm chí nhiều đơn vị đã điều chỉnh giảm. Đây là tín hiệu rất tích cực, mang lại lợi ích kép cho cả doanh nghiệp vận tải lẫn người tiêu dùng", ông Đặng Văn Chung - Phó Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam cho biết.

Việc nhiều mặt hàng thiết yếu trong những tháng gần đây hạ nhiệt rõ rệt đã giúp chỉ số giá tiêu dùng 7 tháng qua chỉ còn 4,39%. Đây là tiền đề quan trọng để kiểm soát lạm phát cả năm nay ổn định quanh ngưỡng Quốc hội giao.

TS. Nguyễn Đức Độ - Nguyên Phó Viện trưởng Viện Kinh tế Tài chính cho biết: "Nhà nước không nên điều chỉnh giá dịch vụ y tế, giáo dục cũng như giá điện. Thứ hai cần giữ được ổn định tỷ giá. Thứ ba là thuế với các mặt hàng xăng dầu thì có thể phải giữ đến cuối năm".

Chính sách tài khóa và tiền tệ giúp ổn định giá cả

Sở dĩ mặt bằng giá cả đã được kiểm soát và hạ nhiệt trong 2 tháng qua là nhờ sự phối hợp giữa chính sách tài khóa và tiền tệ. Trong đó, chính sách tài khóa đóng vai trò như một "lá chắn" giúp giảm áp lực lạm phát chi phí đẩy thông qua việc miễn, giảm thuế, phí cho nhiều doanh nghiệp sản xuất, cung ứng các hàng hóa và dịch vụ thiết yếu.

Chính phủ từ tháng 3 đến nay đã có nhiều phản ứng kịp thời để ứng phó với những diễn biến bất lợi từ bên ngoài như hạ thuế nhập khẩu một số mặt hàng xăng dầu về 0%, đồng thời tạm ứng 8.000 tỷ đồng để bình ổn giá xăng dầu nhằm hỗ trợ thị trường khi biến động.

Cùng với đó, Ngân hàng Nhà nước triển khai nhiều giải pháp tăng cung ứng vốn cho nền kinh tế nhưng vẫn ưu tiên kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô. Nhiều quy định đã được điều chỉnh để mở rộng dư địa tín dụng cho các dự án trọng điểm, đồng thời triển khai gói tín dụng ưu đãi 220.000 tỷ đồng với lãi suất thấp hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, các lĩnh vực ưu tiên.

Đặc biệt, việc điều hành tỷ giá linh hoạt, phù hợp với diễn biến thị trường đã giúp đồng Việt Nam duy trì ổn định, hạn chế tác động từ các cú sốc bên ngoài và giảm thiểu áp lực lạm phát nhập khẩu.

Hỗ trợ nguồn lực để kiềm chế lạm phát

Có thể thấy, các chính sách tài khóa và tiền tệ đã phát huy hiệu quả, giúp tạo dư địa cho mục tiêu kiểm soát lạm phát. Tuy nhiên, những tháng cuối năm vẫn tiềm ẩn nhiều yếu tố khó lường từ kinh tế thế giới. Vì vậy, Bộ Tài chính - với vai trò Thường trực Ban Chỉ đạo điều hành giá - đang phối hợp với các bộ, ngành xây dựng các kịch bản ứng phó. Trong đó, tiếp tục hỗ trợ về tài khóa và tăng cường kiểm soát giá cả trên thị trường được xác định là những ưu tiên hàng đầu.

Ông Phạm Văn Bình - Phó Cục trưởng Cục Quản lý giá, Bộ Tài chính thông tin: "Bộ Tài chính đã báo cáo cấp có thẩm quyền để tiếp tục giảm thuế VAT 2% đối với hàng hóa dịch vụ; riêng đối với mặt hàng xăng dầu hiện VAT đang là 0%. Đối với thuế sử dụng đất nông nghiệp tiếp tục miễn, giảm kéo dài đến năm 2030. Trong thời gian vừa qua, cũng như những tháng còn lại của năm 2026 sẽ tiếp tục miễn giảm 46 nhóm phí và lệ phí. Nhóm thứ ba để kiểm soát lạm phát là điều hành linh hoạt, kịp thời những mặt hàng do Nhà nước định giá, làm sao phải tính đúng thời điểm đúng mức độ để tránh việc tác động tiêu cực tới việc kiểm soát lạm phát".

Kiểm soát lạm phát không chỉ là giữ ổn định mặt bằng giá, mà còn là điều kiện để giảm gánh nặng chi tiêu cho người dân, củng cố niềm tin của doanh nghiệp và giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô. Với những dư địa đã tạo được cùng việc tiếp tục điều hành linh hoạt chính sách tài khóa và tiền tệ, đặc biệt là các chính sách về thuế và giá các mặt hàng do Nhà nước quản lý, mục tiêu đưa lạm phát cả năm về khoảng 4,5% như Quốc hội giao được đánh giá là khả thi.