Kiến nghị dừng xuất khẩu dầu thô, tăng xăng sinh học để bảo đảm nguồn cung xăng dầu trong nước

Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) cho biết trước nguy cơ thị trường năng lượng toàn cầu bị gián đoạn do xung đột tại Trung Đông, doanh nghiệp đã báo cáo Chính phủ và các bộ, ngành về các phương án bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Ngày 6/3, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 36/NQ-CP với các giải pháp cấp bách nhằm bảo đảm nguồn cung và điều hành giá xăng dầu trước rủi ro địa chính trị. Nghị quyết cho phép Petrovietnam và các đơn vị thành viên chủ động hơn trong hoạt động mua bán, nhập khẩu dầu thô và nguyên liệu phục vụ sản xuất xăng dầu nhằm ứng phó với nguy cơ gián đoạn nguồn cung từ Trung Đông.

Trên cơ sở đánh giá các kịch bản thị trường, Petrovietnam kiến nghị Chính phủ xem xét những biện pháp mạnh hơn trong điều hành nguồn dầu thô, trong đó có đề xuất tạm dừng xuất khẩu dầu thô để ưu tiên cho nhu cầu chế biến trong nước. Theo doanh nghiệp, đây là giải pháp quan trọng nhằm bảo đảm nguồn nguyên liệu ổn định cho các nhà máy lọc dầu nội địa, góp phần tăng sản lượng xăng dầu cung ứng cho thị trường.

Song song đó, Petrovietnam cũng triển khai nhiều giải pháp điều hành nguồn cung nhằm duy trì hoạt động ổn định của các nhà máy lọc dầu trong nước.

Tập đoàn đã rà soát toàn bộ nguồn nguyên liệu đầu vào, bao gồm dầu thô và các sản phẩm trung gian tồn kho từ cả nguồn trong nước và nhập khẩu, để xây dựng kế hoạch vận hành phù hợp cho các tháng tới. Đồng thời, Petrovietnam cũng làm việc với các đối tác quốc tế để bổ sung nguồn dầu thô, hỗ trợ Công ty TNHH Lọc hóa dầu Nghi Sơn ký thêm các hợp đồng mua dầu mới nhằm duy trì sản xuất ổn định.

Trong khi đó, Công ty cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR), đơn vị vận hành Nhà máy Lọc dầu Dung Quất, cho biết đang vận hành nhà máy trên 100% công suất. Việc duy trì sản xuất ở mức cao được đánh giá là giải pháp tăng nguồn cung xăng dầu cho thị trường trong nước và sẵn sàng hỗ trợ khi các nhà máy khác gặp khó khăn trong nguồn nguyên liệu.

Ngoài ra, các đơn vị trong hệ sinh thái Petrovietnam cũng triển khai nhiều giải pháp đồng bộ. Tổng Công ty Dầu Việt Nam (PVOIL) xây dựng các kịch bản nhập khẩu bổ sung và đa dạng hóa nguồn cung; Tổng công ty Khí Việt Nam (PV GAS) tăng cường cấp khí cho sản xuất điện; trong khi Tổng công ty Cổ phần Vận tải Dầu khí (PVTrans) rà soát hoạt động đội tàu nhằm bảo đảm vận chuyển năng lượng an toàn.

Đẩy mạnh sản xuất xăng sinh học E10

Bên cạnh việc tối ưu nguồn dầu thô và nâng công suất lọc dầu, một hướng đi khác được thúc đẩy là mở rộng sản xuất và sử dụng xăng sinh học E10.

Theo kế hoạch, từ cuối tháng 3/2026, Nhà máy Lọc dầu Dung Quất sẽ tiếp nhận khoảng 60.000 tấn nhiên liệu sinh học E100 từ Nhà máy Nhiên liệu sinh học dầu khí Miền Trung để pha chế thành xăng E10. Hoạt động này được kỳ vọng sẽ giúp gia tăng sản lượng xăng dầu trong nước trong bối cảnh xuất nhập khẩu nhiên liệu bị gián đoạn.

Ông Phạm Văn Vượng, Giám đốc Công ty Cổ phần Nhiên liệu Sinh học Dầu khí Miền Trung cho biết nhà máy đã chạy thử từ ngày 20/1/2026 và đến đầu tháng 2/2026 đã cho ra sản phẩm ethanol nhiên liệu đầu tiên. Trong giai đoạn chạy thử, nhà máy sản xuất khoảng 470 m³ ethanol, đồng thời xuất lô hàng đầu tiên 210 m³ cung cấp cho BSR để phục vụ phối trộn xăng sinh học E10 RON95.

Dự kiến từ ngày 20/3, nhà máy sẽ vận hành ở công suất tối ưu với sản lượng khoảng 60.000 tấn ethanol mỗi năm, tương đương hơn 5.000 tấn mỗi tháng. Nguyên liệu đầu vào chủ yếu là sắn lát khô được cung ứng theo các hợp đồng dài hạn, giúp bảo đảm nguồn nguyên liệu ổn định cho quá trình sản xuất ethanol.

Ethanol sau khi sản xuất sẽ được chuyển trực tiếp sang Nhà máy Lọc dầu Dung Quất thông qua hệ thống đường ống kết nối với bồn bể của nhà máy. Ngoài ra, doanh nghiệp cũng đầu tư hệ thống xuất sản phẩm bằng đường bộ để sẵn sàng cung cấp cho các đối tác khác khi thị trường có nhu cầu.

Việc mở rộng sản xuất ethanol và xăng sinh học không chỉ đáp ứng nhu cầu thị trường trước mắt mà còn gắn với lộ trình chuyển đổi nhiên liệu tại Việt Nam.

Theo Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam, hiện cả nước có 6 nhà máy sản xuất ethanol nhiên liệu với tổng công suất thiết kế khoảng 600.000 m³ mỗi năm. Tuy nhiên, ngay cả khi các nhà máy vận hành tối đa công suất, sản lượng này mới chỉ đáp ứng khoảng 40% nhu cầu ethanol phục vụ pha chế xăng E10, tương đương khoảng 1,5 triệu m³ mỗi năm.

Phần còn lại vẫn phải bổ sung từ nguồn nhập khẩu, chủ yếu từ Mỹ và Brazil hai quốc gia có ngành công nghiệp nhiên liệu sinh học phát triển mạnh. Do đó, việc khôi phục và vận hành hiệu quả các nhà máy ethanol trong nước được đánh giá là yếu tố quan trọng giúp Việt Nam tăng tính chủ động trong bảo đảm an ninh năng lượng.

Trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu tiềm ẩn nhiều biến động, các giải pháp như ưu tiên dầu thô cho chế biến trong nước, duy trì công suất cao tại các nhà máy lọc dầu và thúc đẩy sản xuất xăng sinh học được xem là những bước đi quan trọng nhằm củng cố an ninh năng lượng quốc gia.

Petrovietnam cho biết tập đoàn đã thiết lập cơ chế điều hành và trao đổi thông tin theo thời gian thực giữa các đơn vị thành viên nhằm cập nhật diễn biến thị trường và kịp thời xử lý các tình huống phát sinh. Các kịch bản ứng phó cũng được xây dựng để bảo đảm đủ xăng dầu cho thị trường nội địa trong mọi tình huống.