Kinh tế đêm thành "mỏ vàng" nghìn tỷ của du lịch TP Hồ Chí Minh

Với hàng loạt sản phẩm mới từ tour trải nghiệm, show thực cảnh đến du lịch đường thủy, TP Hồ Chí Minh đang từng bước định hình mô hình "thành phố không ngủ", hướng đến mục tiêu biến kinh tế đêm thành ngành kinh tế dịch vụ giá trị cao.

Theo Sở Du lịch, trong 4 tháng đầu năm 2026, tổng thu du lịch của thành phố ước đạt 172.000 tỷ đồng, bằng 52% kế hoạch năm. Thành phố đón khoảng 4,78 triệu lượt khách quốc tế và 19,2 triệu lượt khách nội địa, tiếp tục giữ vai trò đầu tàu du lịch cả nước.

Nếu tính theo tỷ trọng khoảng 30% doanh thu đến từ kinh tế đêm, lĩnh vực này hiện mang về cho TP Hồ Chí Minh hơn 51.000 tỷ đồng chỉ trong 4 tháng đầu năm. Dịp nghỉ lễ kéo dài từ 25/4 đến 3/5 vừa qua, thành phố đón khoảng 190.000 lượt khách quốc tế, 1,5 triệu lượt khách nội địa với tổng thu du lịch ước đạt 8.700 tỷ đồng.

Bà Nguyễn Thị Thanh Thảo, Trưởng phòng Quy hoạch phát triển Tài nguyên Du lịch thuộc Sở Du lịch, cho biết các sản phẩm đêm bước đầu giúp tăng mức chi tiêu của du khách, đặc biệt khách quốc tế, thêm khoảng 20-30% cho các dịch vụ ăn uống, mua sắm và giải trí; đồng thời kéo dài thời gian lưu trú bình quân từ nửa ngày đến một ngày.

Hiện, TP Hồ Chí Minh đã hình thành nhiều sản phẩm đêm đặc trưng như tour "Sài Gòn - Sắc màu đêm", "Trăng chiến khu" tại Địa đạo Củ Chi, "Nhà Bè - Ngàn lẻ một đêm", city tour bằng xe buýt hai tầng Hop-on Hop-off hay "Retro Rides Saigon by Night" với trải nghiệm khám phá Sài Gòn bằng xe cổ. Chợ Lớn Night Tour cũng đang được nâng cấp để khai thác chiều sâu văn hóa cộng đồng người Hoa về đêm.

Song song đó là hệ sinh thái biểu diễn nghệ thuật và giải trí như À Ố Show, Teh Dar, múa rối nước Rồng Vàng, "VietCharm - Culture & Dining Show", "Đất Thép", "Chào Show"… góp phần tạo thêm trải nghiệm về đêm cho du khách quốc tế.

Du lịch đường thủy ban đêm cũng nổi lên như một điểm sáng mới. Các tàu nhà hàng như Saigon Princess, Bến Thành Princess hay Indochina Junk khai thác dịch vụ ẩm thực kết hợp ngắm cảnh sông Sài Gòn về đêm. Trong khi đó, Saigon Water Bus đạt công suất khai thác cao nhờ trải nghiệm ngắm hoàng hôn và thành phố lên đèn với chi phí phù hợp. Các không gian như phố đi bộ Nguyễn Huệ, phố Tây Bùi Viện hay chợ đêm Bến Thành tiếp tục là những "tọa độ" hút khách của kinh tế đêm TP Hồ Chí Minh.

Không chỉ tập trung vào các hoạt động vui chơi, thành phố còn đẩy mạnh phát triển du lịch MICE và các sự kiện quốc tế. Đầu tháng 5, TP đón đoàn gần 890 khách MICE từ Indonesia lưu trú nhiều ngày tại thành phố, cho thấy sức hút ngày càng lớn của phân khúc khách chi tiêu cao.

Tuy nhiên, theo bà Nguyễn Thị Thanh Thảo, kinh tế đêm TP Hồ Chí Minh hiện vẫn chủ yếu dựa vào ăn uống và mua sắm nhỏ lẻ, thiếu các dịch vụ giải trí cao cấp đủ sức tạo mức chi tiêu lớn. Điểm nghẽn lớn nhất là thiếu cơ chế pháp lý đồng bộ và quy hoạch không gian chuyên biệt cho kinh tế đêm.

Các quy định liên quan đến hoạt động sau 24 giờ, tiếng ồn hay cấp phép biểu diễn nghệ thuật còn chồng chéo khiến nhiều nhà đầu tư lớn còn dè dặt. Sở Du lịch kiến nghị cần có nghị quyết chuyên đề hoặc quy hoạch các tổ hợp giải trí độc lập, tách biệt khu dân cư để cho phép hoạt động 24/7; đồng thời nới lỏng thời gian kinh doanh và đơn giản hóa thủ tục cấp phép cho các sự kiện nghệ thuật quốc tế.

Các chuyên gia du lịch cũng cho rằng nhiều phố đêm hiện nay thiếu quy hoạch tổng thể, dễ rơi vào tình trạng "na ná nhau", nhanh chóng gây nhàm chán cho du khách. TP cần tập trung đầu tư chiều sâu cho một số khu vực trọng điểm thay vì phát triển dàn trải. Sức sống của các phố đêm phụ thuộc lớn vào tính đặc trưng văn hóa và sự tham gia của cộng đồng dân cư. Những khu vực như Bùi Viện hay Tạ Hiện thành công nhờ hình thành được hệ sinh thái dịch vụ liền mạch và không khí đường phố riêng biệt.

Về dài hạn, TP Hồ Chí Minh định hướng phát triển mô hình "thành phố không ngủ" tích hợp đa trải nghiệm, tận dụng lợi thế sông nước và kết nối biển. Khu vực Bến Bạch Đằng dự kiến được nâng cấp để phát triển các show thực cảnh trên sông kết hợp trình diễn ánh sáng và mapping dọc hai bờ sông Sài Gòn. Song song đó, tuyến biển khu vực Vũng Tàu được kỳ vọng trở thành trung tâm thể thao, giải trí biển về đêm quy mô lớn, kết nối trực tiếp với du lịch đường thủy nội đô.

Ông Nguyễn Trần Hoàng Phương, Chủ tịch HĐQT Golden Smile, cho rằng ngành du lịch cần thay đổi tư duy phát triển, hướng đến mô hình bền vững, lấy trải nghiệm và nhu cầu thực sự của du khách làm trung tâm và nhận định sản phẩm ngắn ngày sẽ là động lực tăng trưởng quan trọng.

Các chuyến đi 3-5 ngày đang phù hợp hơn với nhịp sống hiện đại vì dễ sắp xếp thời gian, chi phí linh hoạt và có thể thực hiện nhiều lần trong năm. "Thay vì chỉ tập trung vào tour dài ngày, doanh nghiệp cần đầu tư mạnh vào các sản phẩm ngắn ngày nhưng có chiều sâu trải nghiệm hoặc khám phá văn hóa địa phương", ông Phương chia sẻ.

Với quy mô doanh thu hàng chục nghìn tỷ đồng và dư địa tăng trưởng còn rất lớn, kinh tế đêm được kỳ vọng sẽ trở thành một trong những "động cơ" quan trọng thúc đẩy du lịch TP Hồ Chí Minh tăng tốc, đồng thời góp phần định vị hình ảnh một đô thị hiện đại, năng động và giàu trải nghiệm trên bản đồ du lịch khu vực.