Kinh tế Mỹ vẫn đối mặt với bài toán lạm phát

Kinh tế Mỹ vẫn đối mặt với bài toán lạm phát

Từ quyết định được đưa ra tại Fed, nhìn vào một câu hỏi gần với đời sống hơn: lãi suất cuối cùng đi vào túi tiền của người Mỹ như thế nào? Bởi những thay đổi vài điểm phần trăm có thể truyền tới khoản vay mua nhà, mua xe, thẻ tín dụng, tiền tiết kiệm và cả quyết định chi tiêu của mỗi gia đình.

Nhà, xe, thẻ tín dụng - đây là những nơi người Mỹ có thể cảm nhận rõ nhất tác động của môi trường lãi suất. Chi phí vay vẫn cao, trong khi một sức ép khác lên túi tiền cũng chưa biến mất: giá cả vẫn tăng nhanh hơn mức Fed mong muốn.

Ông James Bullard - Cựu Chủ tịch Ngân hàng Dự trữ Liên bang St. Louis cho biết: "Lạm phát đang cao hơn mức mà Fed mong muốn. Tranh luận nằm ở câu hỏi liệu lạm phát có tự giảm trở lại hay sẽ tiếp tục neo ở mức hiện tại. Cả hai phía đều có những lập luận thuyết phục".

Tháng 8, giá tiêu dùng tại Mỹ tăng 3,4% so với một năm trước. Riêng trong tháng, CPI tăng 0,4%, trong đó chi phí năng lượng tăng mạnh. Và sức ép đang thể hiện rõ trong tâm lý người tiêu dùng. Chỉ số niềm tin tiêu dùng tháng 9 giảm xuống 47,8 điểm, tháng giảm thứ hai liên tiếp. Kỳ vọng lạm phát trong một năm tới tăng lên mức 4,6%, mức cao nhất kể từ tháng 6. Nhưng đây cũng chính là điều khiến bài toán của Fed phức tạp: lạm phát còn cao, trong khi nền kinh tế và thị trường lao động vẫn tương đối vững.

Ông James Bullard - Cựu Chủ tịch Ngân hàng Dự trữ Liên bang St. Louis nhận định: "Tôi cho rằng kinh tế Mỹ đang hoạt động khá tốt. Tỷ lệ thất nghiệp vẫn rất thấp nếu so với lịch sử và thông thường đây là một yếu tố hỗ trợ tiêu dùng".

Những con số đó cho thấy Fed không chỉ phải tính tới sức ép giá cả hiện tại, mà còn phải cân nhắc liệu nhu cầu trong nền kinh tế có đủ mạnh để khiến lạm phát khó trở lại mục tiêu 2%.

Ông James Bullard - Cựu Chủ tịch Ngân hàng Dự trữ Liên bang St. Louis nêu ý kiến: "Vấn đề chính là lạm phát vẫn cao hơn khoảng 1 đến 1,2 điểm phần trăm so với mức mong muốn. Fed muốn đưa lạm phát trở lại mục tiêu 2% trong tương lai".

Với người dân, tác động từ chính sách của Fed cũng không đến ngay lập tức. Lãi suất vay mua nhà cố định 30 năm tại Mỹ hiện ở mức 6,76% và còn chịu ảnh hưởng từ diễn biến của thị trường trái phiếu. Vì thế, sau mỗi quyết định của Fed, với các hộ gia đình Mỹ, câu hỏi không chỉ là lãi suất tăng hay giảm, mà là khi nào sự thay đổi ấy thực sự xuất hiện trong chi phí vay và túi tiền của họ.

Chính sách lãi suất của Fed đến cuối năm?

Trong động thái mới nhất, tất cả 12 thành viên có quyền bỏ phiếu của Ủy ban Thị trường Mở Liên bang đều nhất trí Fed cần hành động ngay, chứ không chờ lạm phát hạ nhiệt. Chủ tịch Fed Kevin Warsh nhấn mạnh "lạm phát đang quá cao trong thời gian dài". Dữ liệu cho thấy chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân toàn phần tháng 8 vẫn tăng khoảng 3,6% so với cùng kỳ. Thậm chí mức giá nhiều nhóm hàng hóa và dịch vụ vẫn tăng trên 3% xét cả trong khoảng thời gian 6 tháng và 12 tháng. Còn các rủi ro lạm phát lại quay trở lại, từ giá dầu trên 100 USD/thùng, cho đến thuế nhập khẩu. Trong khi đó, kinh tế Mỹ đang cho thấy sức chống chịu tốt. Tuyển dụng, thu nhập khu vực tư nhân và đầu tư của doanh nghiệp đều cải thiện. Dòng tín dụng vẫn mạnh. Thị trường lao động tương đối ổn định. Như vậy, đây được xem là điều kiện quan trọng để Fed có dư địa ưu tiên mục tiêu kiểm soát lạm phát.

Sau cuộc họp lần này, thị trường đang phải điều chỉnh lại kỳ vọng về đường đi của lãi suất, chứ không chỉ về một lần tăng 0,25 điểm phần trăm. Thị trường đang tính đến kịch bản về lãi suất còn mạnh hơn. Theo công cụ theo dõi CME FedWatch, thị trường chỉ đánh giá khoảng 13% khả năng Fed giữ nguyên lãi suất từ nay đến cuối năm. Trong khi gần 52% khả năng Fed tăng thêm 0,25 điểm phần trăm, hơn 35% khả năng rơi vào kịch bản Fed tăng thêm 0,5 điểm phần trăm. Tuy vậy, một số tổ chức ngân hàng, quỹ đầu tư và quản lý tài sản nhận định, hướng đi của lãi suất sẽ phụ thuộc phần lớn vào diễn biến lạm phát và giá năng lượng từ nay đến cuối năm.