Kinh tế quý I/2026: GDP tăng trưởng ấn tượng 7,83% và sức bật từ những động lực mới

Sự cộng hưởng từ làn sóng đầu tư FDI thế hệ mới, sự phục hồi thần tốc của ngành du lịch và điểm tựa vững chắc từ công nghiệp chế biến, chế tạo đã tạo nên một khởi đầu vững chắc cho mục tiêu kinh tế cả năm.

Khởi sắc trong bối cảnh đầy biến động, "kiềng ba chân" dẫn dắt đà tăng trưởng

Sáng nay, ngày 4/4, Cục Thống kê (Bộ Tài chính) đã tổ chức buổi họp báo định kỳ công bố bức tranh kinh tế - xã hội tháng 3 và quý I năm 2026. Những số liệu được đưa ra cho thấy sự vươn lên mạnh mẽ của nền kinh tế Việt Nam trước các biến số phức tạp từ thị trường quốc tế.

Tổng sản phẩm trong nước (GDP) quý I/2026 ước tính tăng 7,83% so với cùng kỳ năm trước. Đây là con số gây bất ngờ cho nhiều tổ chức tài chính quốc tế, bởi nó cao hơn đáng kể so với mức tăng 7,07% của quý I/2025. Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu vẫn đang trong quá trình tái cấu trúc và lạm phát tại nhiều nền kinh tế lớn chưa hoàn toàn hạ nhiệt, các chuyên gia kinh tế đánh giá, kết quả này cho thấy tính hiệu quả trong công tác chỉ đạo, điều hành quyết liệt của Chính phủ.

Đáng chú ý, bức tranh tăng trưởng kinh tế trong 3 tháng đầu năm 2026 ghi nhận sự chuyển dịch tích cực và đồng đều giữa các khu vực chủ chốt, tạo nên một nội lực cộng hưởng mạnh mẽ. Đáng chú ý, cơ cấu kinh tế đang vận hành theo mô hình "kiềng ba chân" với những bước tiến đột phá, không chỉ đảm bảo mục tiêu tăng trưởng định lượng mà còn cải thiện rõ nét về chất lượng nội tại.

Giữ vai trò "đầu tàu" dẫn dắt đà tăng chung, khu vực dịch vụ khẳng định vị thế ưu thế khi đóng góp tới 50,32% vào mức tăng trưởng GDP toàn nền kinh tế. Với mức tăng ghi nhận 8,18%, khu vực này đã tận dụng tối đa sự bùng nổ của nhu cầu nội địa trong dịp Tết Nguyên đán kết hợp cùng các chiến lược xúc tiến thương mại xuyên suốt. Hệ quả tất yếu là tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đã bứt phá 10,9%, tạo ra một dòng chảy tài chính sôi động trong lòng nền kinh tế.

Trong bối cảnh đó, ngành du lịch nổi lên như một điểm sáng rực rỡ nhất với những con số kỷ lục. Việc đón 6,76 triệu lượt khách quốc tế chỉ trong vỏn vẹn một quý - mức cao nhất lịch sử từ trước đến nay không chỉ mang lại mức tăng trưởng 12,4% so với cùng kỳ, mà còn là minh chứng đanh thép cho sức hấp dẫn của thương hiệu du lịch quốc gia. Sự phục hồi toàn diện của các đường bay quốc tế và chính sách thị thực linh hoạt đã biến Việt Nam thành điểm đến ưu tiên trên bản đồ dịch vụ toàn cầu.

Song hành cùng dịch vụ, khu vực công nghiệp và xây dựng đóng vai trò là "bệ phóng" công nghệ cao với mức tăng trưởng ấn tượng 8,92%. Ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục khẳng định vị thế "trái tim" của nền kinh tế khi ghi nhận mức tăng 9,73%, góp phần quan trọng vào 44,08% tổng mức đóng góp GDP. Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) quý I tăng 9,0% với sự lan tỏa rộng khắp tại 34 địa phương trên cả nước, cho thấy đà phục hồi sản xuất đang diễn ra đồng bộ và mạnh mẽ.

Điểm chuyển mình sâu sắc nhất của khu vực công nghiệp chính là xu hướng dịch chuyển sang các mặt hàng giá trị gia tăng cao. Việc tập trung vào lĩnh vực linh kiện điện tử, chip bán dẫn và thiết bị viễn thông đã giúp công nghiệp Việt Nam thoát khỏi cái bẫy gia công đơn thuần để tiến sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Đây chính là động lực cốt lõi để duy trì sức cạnh tranh dài hạn của nền kinh tế trong kỷ nguyên số.

Hoàn thiện thế trận tăng trưởng bền vững là sự ổn định vững chắc từ khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản. Dù chiếm tỷ trọng đóng góp khiêm tốn hơn ở mức 5,60%, nhưng khu vực này vẫn duy trì đà tăng trưởng ổn định 3,58%. Bằng việc đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ vào nuôi trồng thủy sản cùng sự phục hồi tích cực của ngành chăn nuôi, nông nghiệp một lần nữa hoàn thành xuất sắc vai trò "bệ đỡ" cho nền kinh tế. Không chỉ đảm bảo an ninh lương thực quốc gia trong mọi biến động, khu vực này còn tạo dư địa lớn cho xuất khẩu nông sản, khẳng định vị thế của Việt Nam trên thị trường thực phẩm thế giới.

Sức hút từ dòng vốn FDI 

Một trong những động lực then chốt thúc đẩy GDP quý I chính là sự bứt phá của dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Tổng vốn đăng ký đạt 15,20 tỷ USD, tăng vọt 42,9% so với cùng kỳ năm 2025. Quan trọng hơn, số vốn thực hiện đạt 5,41 tỷ USD (tăng 9,1%) cho thấy niềm tin của các nhà đầu tư quốc tế vào môi trường kinh doanh của Việt Nam là rất lớn.

Về phía nội lực, sự gia nhập thị trường của các doanh nghiệp trong nước cũng đầy sôi động. Riêng tháng 3/2026, có gần 22 nghìn doanh nghiệp thành lập mới, tăng trưởng gần gấp đôi so với tháng trước. Tổng cộng quý I có 96 nghìn doanh nghiệp gia nhập và quay lại thị trường, tăng 31,7%. Đây là tín hiệu cho thấy tinh thần khởi nghiệp và niềm tin vào chu kỳ kinh tế mới đang lan tỏa mạnh mẽ.

Tuy nhiên, bức tranh không chỉ có màu hồng. Thị trường vẫn đang trải qua quá trình thanh lọc khắc nghiệt khi có tới 91,8 nghìn doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường trong quý I. Sự sụt giảm 5,1% tổng vốn đăng ký bổ sung vào nền kinh tế cho thấy các doanh nghiệp đang trở nên thận trọng hơn, ưu tiên tối ưu hóa nguồn lực thay vì mở rộng ồ ạt.

Dù các con số tăng trưởng trong quý I/2026 mang lại sự lạc quan lớn, nền kinh tế vẫn đang phải thận trọng hóa giải những bài toán hóc búa từ áp lực lạm phát và biến động cán cân thương mại. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 3/2026 đã ghi nhận mức tăng 4,65% - đỉnh cao nhất trong vòng 5 năm qua. 

Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu quý I đã cán mốc ấn tượng 249,50 tỷ USD, bứt phá 23,0% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, một diễn biến đáng chú ý là nền kinh tế đang ghi nhận mức nhập siêu 3,64 tỷ USD, với kim ngạch nhập khẩu đạt 126,57 tỷ USD (tăng 27,0%), vượt qua con số xuất khẩu 122,93 tỷ USD (tăng 19,1%). Dưới góc nhìn chuyên gia kinh tế - thị trường, ông Trần Mạnh Hùng đánh giá đây là trạng thái "nhập siêu tích cực". Việc gia tăng mạnh mẽ nhu cầu nhập khẩu máy móc, thiết bị và nguyên vật liệu chiến lược chủ yếu nhằm phục vụ các dự án FDI mới và chuẩn bị năng lực sản xuất cho những quý tiếp theo. Đây chính là bước chạy đà cần thiết, tạo nguồn lực dự trữ để thúc đẩy xuất khẩu và tăng trưởng trong tương lai gần.

Song hành với những chuyển động vĩ mô, một nền kinh tế khỏe mạnh thực sự phải được phản ánh qua chất lượng sống của người dân. Trong quý I/2026, thu nhập bình quân của người lao động đã đạt mức 9,0 triệu đồng/tháng, tăng thêm hơn 700 nghìn đồng so với cùng kỳ năm trước. Sự cải thiện về thu nhập đi đôi với ổn định việc làm không chỉ mang ý nghĩa an sinh, mà còn là nhân tố then chốt để kích cầu tiêu dùng nội địa, tạo ra một vòng tuần hoàn kinh tế khép kín và bền vững cho cả năm bản lề 2026.

Đặc biệt, dựa trên kết quả điều tra xu hướng kinh doanh, có tới 78,3% số doanh nghiệp ngành chế biến, chế tạo tin tưởng rằng tình hình quý II/2026 sẽ tốt hơn hoặc giữ mức ổn định so với quý I. Với đà tăng trưởng hiện tại, cùng sự hỗ trợ từ các chính sách tài khóa và sự phục hồi sâu rộng của các thị trường xuất khẩu lớn, Việt Nam hoàn toàn có cơ sở để đạt được những cột mốc kinh tế mới trong những tháng tiếp theo./.