Kinh tế Việt Nam vững đà tăng trưởng

Sự tăng trưởng này mở ra cơ hội nhưng cũng đặt ra không ít thách thức cho chặng đường còn lại của năm.

Bức tranh kinh tế nhiều màu sáng

Nỗ lực lớn và tinh thần vượt khó là những từ mà Cục trưởng Cục Thống kê Nguyễn Thị Hương miêu tả về tốc độ tăng trưởng kinh tế Việt Nam 6 tháng đầu năm 2026.

Tiếp tục đà tăng trưởng của quý I, kinh tế Việt Nam quý II/2026 đã ghi nhận kết quả tăng trưởng tích cực với tốc độ tăng GDP đạt 8,39%. Mức tăng này đã kéo tăng trưởng GDP 6 tháng đầu năm lên mức 8,18%.

Cục trưởng Cục Thống kê đánh giá, đây là kết quả tăng trưởng khá ấn tượng trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục bất ổn và nhiều rủi ro gia tăng. Đặc biệt là nền kinh tế trải qua cú sốc giá dầu trong thời gian qua.

Nói về chất lượng tăng trưởng, bà Hương đánh giá nền kinh tế tiếp tục được cải thiện ở cả phía cung lẫn phía cầu. Nhìn từ phía cung, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo là động lực tăng trưởng của toàn nền kinh tế với tốc độ tăng đến 10,23%.

Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) 6 tháng đầu năm tăng đến 10,8% so với cùng kỳ năm trước. Đây là mức tăng cao nhất kể từ năm 2019. Đáng chú ý, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng tại 34 tỉnh, thành cho thấy tín hiệu rất đáng mừng của nền sản xuất trong nước.

Dự báo ngành công nghiệp chế biến, chế tạo sẽ tiếp tục mang lại “quả ngọt” cho nền kinh tế khi khảo sát của Cục Thống kê cho thấy, có 39,4% số doanh nghiệp trong ngành này đánh giá xu hướng kinh doanh quý III sẽ tốt lên so với quý II và 44% số doanh nghiệp cho rằng tình hình sản xuất kinh doanh sẽ ổn định.

Trong khi đó, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tiếp tục là trụ đỡ quan trọng của nền kinh tế. Số liệu từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho thấy, tổng kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản 6 tháng đầu năm đạt khoảng 35,88 tỷ USD, tăng 6% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó có nhiều mặt hàng xuất khẩu tăng trưởng hai con số như: hạt tiêu, sản phẩm chăn nuôi…

Nhìn từ phía cầu, 6 tháng đầu năm, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng theo giá hiện hành ước đạt gần 3,9 triệu tỷ đồng, tăng 12,9% so với cùng kỳ năm trước. Mức tăng này cho thấy sức mua của nền kinh tế tiếp tục được cải thiện. Tiêu dùng cuối cùng của hộ gia đình vẫn duy trì được xu hướng tăng trưởng tốt, với mức tăng 9,48% 6 tháng đầu năm, phản ánh sức cầu dân cư được cải thiện rõ nét hơn.

Theo Cục Thống kê, cơ cấu tiêu dùng đang có sự chuyển dịch rõ nét theo hướng nâng cao chất lượng và bền vững hơn. Xu hướng gia tăng chi tiêu cho các sản phẩm thân thiện môi trường cùng với sự mở rộng nhanh của nhóm dịch vụ trải nghiệm cho thấy sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng theo hướng hiện đại hóa và gia tăng hàm lượng dịch vụ.

Cùng với đó, tích lũy tài sản là động lực tăng trưởng kinh tế quan trọng trong 6 tháng đầu năm, với kết quả tăng trưởng ấn tượng quý II đạt 15,2% trong 6 tháng. Điều này phản ánh những cải thiện đáng kể trong thực hiện đầu tư công và tín hiệu phục hồi của khu vực sản xuất.

Vẫn còn đó những áp lực

Trong bức tranh nhiều màu sáng trong nửa đầu năm, kinh tế Việt Nam vẫn đang đối diện với không ít áp lực.

Theo Cục trưởng Cục Thống kê Nguyễn Thị Hương, xu hướng gia tăng bảo hộ thương mại, mở rộng các biện pháp phòng vệ thương mại và rào cản kỹ thuật đang làm gia tăng rủi ro đối với xuất khẩu của Việt Nam. Với độ mở kinh tế lớn, những biến động của thương mại toàn cầu nhanh chóng lan truyền đến khu vực sản xuất, nhất là các ngành chế biến, chế tạo định hướng xuất khẩu.

Cùng với đó, lạm phát được xem là một trong những áp lực lớn nhất. Số liệu từ Cục Thống kê cho biết, bình quân 6 tháng đầu năm, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng 4,38% so với cùng kỳ năm trước; lạm phát cơ bản tăng 4,12%. Với mức tăng này, mục tiêu CPI trong cả năm 2026 ở 4,5% được xem là đầy thách thức.

Dự báo 6 tháng cuối năm mặt bằng giá trong nước dự báo tiếp tục chịu áp lực từ cả yếu tố bên ngoài và trong nước. Trên thế giới, xung đột địa chính trị, đặc biệt tại Trung Đông nếu tiếp tục diễn biến phức tạp có thể làm gia tăng giá năng lượng, chi phí vận tải và nguyên vật liệu nhập khẩu, qua đó tạo áp lực lạm phát nhập khẩu.

“Áp lực lớn nhất hiện nay của hơn 70% doanh nghiệp xây dựng được khảo sát chính là tình trạng giá nguyên vật liệu biến động và duy trì ở mức cao”, Cục trưởng Cục Thống kê Nguyễn Thị Hương chỉ ra áp lực lớn từ lạm phát với doanh nghiệp.

Ngoài ra, dù tình hình sản xuất kinh doanh tiếp tục có xu hướng được cải thiện song khu vực doanh nghiệp vẫn tiếp tục chịu nhiều áp lực. Sau giai đoạn phục hồi, nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, vẫn gặp khó khăn về dòng tiền, khả năng tiếp cận tín dụng, chi phí logistics và biến động của thị trường đầu ra. Mặc dù mặt bằng lãi suất đã giảm so với giai đoạn trước, khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế chưa thực sự cải thiện, phản ánh tâm lý thận trọng trong mở rộng đầu tư sản xuất, kinh doanh.

Kịch bản tăng trưởng năm 2026

Với mức tăng 8,18% sau nửa đầu năm, Cục Thống kê đã cập nhật kịch bản 6 tháng cuối năm cho mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Theo kịch bản, GDP quý III tăng 11,16%, 9 tháng tăng 9,19%; quý IV tăng 12,09%, cả năm tăng 10%. Để đạt mục tiêu tăng trưởng 10% cả năm nay, 6 tháng cuối năm cần đạt 11,7%.

Nhận định về kịch bản tăng trưởng 6 tháng cuối năm, ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Khối Ngân hàng đầu tư của Công ty Chứng khoán An Bình đánh giá, nền kinh tế Việt Nam đang ở vị thế tốt hơn đáng kể so với cùng kỳ năm ngoái.

Ông Minh dẫn chứng, dù trước áp lực nhập siêu và đồng USD mạnh lên, nhưng tỷ giá USD/VND vẫn được duy trì ở mức rất ổn định. Số liệu từ Ngân hàng Nhà nước cho biết, đến ngày 30/6 vừa qua, tỷ giá liên ngân hàng ở mức khoảng 26.308 VND/USD, tăng 0,07% so với cuối năm 2025.

Việc tỷ giá được duy trì ổn định giúp tăng niềm tin của các nhà đầu tư, đặc biệt là các nhà đầu tư nước ngoài. Điều này đã cụ thể hoá trên thực tế với tổng vốn FDI đăng ký vào Việt Nam 6 tháng đầu năm 2026 đạt 34,65 tỷ USD, tăng 61% so với cùng kỳ. Trong khi vốn thực hiện đạt 13,03 tỷ USD - mức cao nhất của nửa đầu năm trong 5 năm qua.

Ngoài ra, với tỷ giá có mức tăng rất thấp sẽ giúp Ngân hàng Nhà nước có nhiều dư địa hơn trong chính sách tiền tệ để hỗ trợ doanh nghiệp trong 6 tháng cuối năm.

Nói về những động lực tăng trưởng 6 tháng cuối năm, ông Nguyễn Thế Minh nhấn mạnh vai trò quan trọng của đầu tư công. Tính đến 25/6, các bộ ngành và địa phương mới giải ngân vốn đầu tư công khoảng 299.501 tỷ đồng. Điều này đồng nghĩa với việc còn gần 700.000 tỷ đồng cần giải ngân trong nửa cuối năm nếu muốn đạt tỷ lệ giải ngân 100%. “Đầu tư công thường được giải ngân mạnh trong 6 tháng cuối năm, đây sẽ là động lực lớn kéo nền kinh tế tăng trưởng cao”, ông Nguyễn Thế Minh cho biết.

Ngoài ra, năng lực sản xuất của các nền kinh tế cũng như thị trường lao động Mỹ và Trung Quốc tiếp tục phục hồi trong thời gian qua mở ra cơ hội cho xuất khẩu của Việt Nam trong 6 tháng cuối năm.

“Với một vị thế tốt hơn rất nhiều so với năm 2025, cùng với những bệ đỡ quan trọng, tôi nghĩ tăng trưởng khoảng 10% trong năm 2026 là kịch bản có thể đạt được”, ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Khối Ngân hàng đầu tư của Công ty Chứng khoán An Bình nhận định.

Kết quả tăng trưởng 8,18% sau nửa đầu năm đã tạo nền tảng thuận lợi để Việt Nam hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026. Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu này, nền kinh tế sẽ cần tiếp tục dựa vào những động lực trong nước như đầu tư công, tiêu dùng và khu vực sản xuất, đồng thời duy trì sự linh hoạt trong điều hành trước những biến động khó lường của kinh tế toàn cầu.