Kỹ thuật viên bán dẫn: Không cần xuất sắc Toán, Lý vẫn có thể "thực chiến"

Nhiều người cho rằng muốn bước chân vào ngành bán dẫn bắt buộc phải là thiên tài Toán học hay Vật lý. Tuy nhiên, ở phân khúc vận hành sản xuất và đóng gói kiểm thử – khâu đang quyết định sản lượng của chuỗi cung ứng, yếu tố cốt lõi của người làm nghề lại nằm ở tính kỷ luật và sự kiên trì.

Yếu tố quan trọng hơn cả sự thông minh

Theo thầy Lê Văn Thùy, giảng viên chuyên ngành Chip & Bán dẫn tại Trường Cao đẳng FPT Polytechnic, một trong những lầm tưởng phổ biến nhất hiện nay là đánh đồng toàn bộ nhân lực ngành bán dẫn đều phải làm công việc thiết kế hàn lâm. Trên thực tế, thị trường đang rất khát lực lượng kỹ thuật viên ứng dụng – những người trực tiếp làm việc trong các nhà máy sản xuất, đóng gói và kiểm thử.

"Đối với các kỹ thuật viên làm công tác vận hành, kiến thức Toán, Lý chỉ cần ở mức độ vừa đủ để tiếp thu công nghệ. Khả năng tuân thủ quy trình, làm việc cẩn trọng và duy trì tính chính xác là những yêu cầu gần như bắt buộc đối với người làm nghề. Bởi lẽ trong ngành này một sai số rất nhỏ cũng có thể ảnh hưởng đến chất lượng của cả sản phẩm hoặc quy trình sản xuất" - thầy Thùy phân tích.

Yêu cầu này được thể hiện rõ trong công việc hằng ngày của những người đang làm trong lĩnh vực bán dẫn. Hiện đang tham gia các quy trình kiểm tra độ tin cậy của chip tại FPT Semiconductor, Phan Mùi – cựu sinh viên FPT Polytechnic Đà Nẵng – cho biết mỗi phép đo, mỗi thông số đều phải được kiểm tra nhiều lần trước khi đưa ra kết quả cuối cùng. Theo bạn Mùi, một sơ suất dù là nhỏ nhất trong quá trình làm việc cũng có thể làm sai lệch hoàn toàn kết quả đánh giá chất lượng sản phẩm.

Bản chất ngành bán dẫn: Không chỉ có thiết kế

Sở dĩ có lầm tưởng trên là bởi "hào quang" truyền thông thường đổ dồn vào các phòng nghiên cứu thiết kế vi mạch tỷ đô. Nhưng đó chỉ là phần nổi của tảng băng chìm. Chuỗi giá trị của ngành chip rất dài, trải từ lập trình hệ thống nhúng, sản xuất, cho đến đóng gói và kiểm thử… Mỗi công đoạn đều cần những nhóm nhân lực với trình độ và kỹ năng khác nhau.

Theo ông Trần Vân Nam, Phó Hiệu trưởng Trường Cao đẳng FPT Polytechnic, để xây dựng một ngành công nghiệp bán dẫn hoàn chỉnh, thị trường không chỉ cần đội ngũ kỹ sư nghiên cứu và thiết kế mà còn cần số lượng lớn kỹ thuật viên tham gia trực tiếp vào các khâu sản xuất, đóng gói và kiểm thử. Những quan sát thực tế của ông Nam từ chuyến công tác tại bang Saxony (Đức) – trung tâm sản xuất bán dẫn lớn nhất châu Âu – cho thấy khoảng 70% lực lượng lao động trực tiếp tham gia vào các công đoạn vận hành, đóng gói và kiểm thử tại đây được đào tạo thông qua hệ thống giáo dục nghề nghiệp trong thời gian từ 2 đến 3 năm.

Đây cũng là xu hướng nhiều quốc gia đang theo đuổi nhằm giải quyết bài toán thiếu hụt nhân lực. Việc dịch chuyển trọng tâm sang lực lượng "thực chiến" đồng nghĩa với việc cơ hội nghề nghiệp trong ngành bán dẫn đang mở rộng cửa cho khối giáo dục nghề nghiệp với thời gian đào tạo ngắn và tối ưu hóa thực hành.

Hướng đi thực chiến cho người học

Từ thực tế đặc thù đó, việc được học trong môi trường doanh nghiệp, tiếp xúc sớm với thực tế sẽ giúp người học rút ngắn thời gian thích nghi khi tham gia vào thị trường lao động. Trước nhu cầu nhân lực ngày càng tăng, Trường Cao đẳng FPT Polytechnic là một trong những đơn vị tiên phong triển khai chương trình đào tạo Chip & Bán dẫn theo định hướng thực hành sát với thực tế ngành.

Là đơn vị thuộc hệ sinh thái Tập đoàn FPT - doanh nghiệp đang tham gia sâu vào lĩnh vực bán dẫn thông qua FPT Semiconductor và nhà máy kiểm thử, đóng gói chip bán dẫn tiên tiến, nhà trường có lợi thế trong việc kết nối hoạt động đào tạo với nhu cầu thực tế của ngành.

Chương trình được xây dựng với khoảng 70% thời lượng dành cho thực hành, giúp sinh viên tiếp cận các quy trình kỹ thuật ngay từ giai đoạn đầu của khóa học. Ngoài thời gian học tại trên lớp và xưởng thực hành chuyên ngành, sinh viên còn có cơ hội tham gia các workshop chuyên môn, giao lưu cùng chuyên gia và kết nối với doanh nghiệp trong lĩnh vực bán dẫn.

Nhà trường cũng đang mở rộng mạng lưới hợp tác quốc tế nhằm mang đến thêm cơ hội trải nghiệm thực tế cho sinh viên. Mới đây, trong chuyến công tác tại Thâm Quyến (Trung Quốc) – một trong những trung tâm công nghệ hàng đầu châu Á, đại diện FPT Polytechnic đã có các buổi làm việc với doanh nghiệp trong lĩnh vực sản xuất và đóng gói bán dẫn, hướng tới các chương trình hợp tác đào tạo, thực tập và trao đổi chuyên môn trong thời gian tới.

Theo định hướng phát triển ngành công nghiệp bán dẫn quốc gia, Việt Nam đặt mục tiêu đào tạo khoảng 50.000 nhân lực đến năm 2030. Tuy nhiên, nhu cầu nhân lực chỉ thực sự trở thành cơ hội đối với những người được chuẩn bị đúng kỹ năng, đúng tư duy và lựa chọn được môi trường học tập phù hợp.

Trong một lĩnh vực đòi hỏi sự chính xác và liên tục đổi mới như bán dẫn, những người trẻ có tính kỷ luật, sự kiên trì và tinh thần học hỏi sẽ có nhiều cơ hội tham gia vào một trong những ngành công nghệ quan trọng nhất của tương lai.