Làn sóng Gen Z đổ xô mở cửa hàng đồ uống nhượng quyền: Ít rủi ro, hoàn vốn nhanh, cơ hội rộng mở

Đằng sau làn sóng này không chỉ là câu chuyện khởi nghiệp sớm, mà còn phản ánh một sự thay đổi đáng chú ý trong tư duy làm kinh doanh của thế hệ trẻ.

Nhượng quyền lên ngôi: Gen Z chọn cách khởi nghiệp "ít rủi ro hơn"

Nếu như trước đây, khởi nghiệp thường gắn với việc tự xây dựng mọi thứ từ con số 0 - từ sản phẩm, thương hiệu đến vận hành thì Gen Z lại có xu hướng tiếp cận thực tế hơn. Họ hiểu rõ một điều: tỷ lệ thất bại của startup là rất cao, đặc biệt trong lĩnh vực F&B vốn đã cạnh tranh khốc liệt và đòi hỏi chi phí thử sai lớn. Trong bối cảnh đó, nhượng quyền trở thành một lựa chọn "ít rủi ro hơn", khi người trẻ có thể bắt đầu với một mô hình đã được kiểm chứng. Đây không phải là sự thiếu sáng tạo, mà là biểu hiện của một tư duy mới: tối ưu rủi ro thay vì chấp nhận rủi ro mù quáng.

Trong các lĩnh vực nhượng quyền, đồ uống - đặc biệt là trà sữa và cà phê đang nổi lên như "mảnh đất vàng" đối với Gen Z. Lý do không khó để lý giải: nhu cầu tiêu dùng cao, tần suất mua lặp lại lớn, mô hình linh hoạt từ ki ốt nhỏ đến cửa hàng tiêu chuẩn, và đặc biệt là khả năng tận dụng tốt mạng xã hội để kéo khách.

Không ít chủ cửa hàng sinh từ năm 1996 - 2003 hiện nay vừa đóng vai trò quản lý, vừa trực tiếp làm nội dung trên TikTok, Instagram để quảng bá. Với họ, cửa hàng không chỉ là nơi bán đồ uống, mà còn là một kênh truyền thông thu nhỏ - nơi trải nghiệm và câu chuyện thương hiệu được lan tỏa theo cách rất riêng.

Bà Phạm Thanh Huyền (SN 1997) - Giám đốc phụ trách nhượng quyền thương hiệu trà sữa Yi He Tang - cho biết, chỉ trong vòng 3 năm, đội ngũ của bà đã đồng hành cùng khoảng 50 đối tác, "ươm mầm" thành công hơn 70 cửa hàng nhượng quyền. Điều đáng chú ý, một nửa trong số đó là những gương mặt Gen Z - thế hệ trẻ mang trong mình khát vọng khởi nghiệp cháy bỏng. Họ bước vào cuộc chơi với tinh thần táo bạo, sáng tạo như những "tay lái mới" không ngại thử đường lạ, đồng thời linh hoạt thích nghi với công nghệ số, tận dụng các sàn thương mại điện tử như một cánh buồm đón gió lớn, đưa cửa hàng vươn xa hơn trên thị trường.

Theo bà Thanh Huyền, khi làm việc cùng các đối tác trẻ, điều khiến bà ấn tượng không chỉ là sự năng động, mà còn là tinh thần chủ động "tự mở đường". Gen Z vững công nghệ, ưa trải nghiệm, sẵn sàng thử - sai - học nhanh.

"Rất nhiều bạn trẻ từng đi du lịch Malaysia, Thái Lan, Indonesia, Trung Quốc… Khi tận mắt chứng kiến các cửa hàng Yi He Tang phát triển sôi động như những điểm sáng giữa lòng đô thị, họ mang theo ấn tượng đó trở về Việt Nam và chủ động liên hệ với chúng tôi với mong muốn trở thành đối tác nhượng quyền" - bà Huyền chia sẻ.

Ở phía sau, Yi He Tang đóng vai trò như một "bệ phóng" vững chắc, nâng bước những người trẻ trên hành trình khởi nghiệp. Từ công thức, nguyên vật liệu, menu, R&D sản phẩm cho tới chiến lược truyền thông marketing - tất cả được chuẩn bị như một hệ sinh thái hoàn chỉnh, giúp đối tác không phải "tự bơi" giữa thị trường khốc liệt, mà có thể vững vàng tiến lên.

Nhờ đó, không ít bạn trẻ đã sớm "hái quả ngọt", thậm chí nhanh chóng mở rộng sang cửa hàng thứ hai, thứ ba. Điển hình như một nữ đối tác sinh năm 1997, khai trương cửa hàng vào cuối năm 2025. Ban đầu, cô chỉ kỳ vọng doanh thu ngày đầu đạt khoảng 40 triệu đồng. Thế nhưng thực tế lại vượt xa dự đoán: doanh thu bùng nổ lên tới 70 triệu đồng, khiến cửa hàng hoạt động hết công suất đến tận đêm khuya. Những ngày sau đó, doanh thu vẫn duy trì ổn định ở mức 12 - 16 triệu đồng/ngày - một kết quả đáng mơ ước với nhiều mô hình F&B.

Một trong những "vũ khí bí mật" giúp Gen Z tạo lợi thế khi tham gia nhượng quyền chính là khả năng làm chủ công nghệ. Họ mở rộng tệp khách hàng online qua các nền tảng như Grab Food, Shopee Food… Không dừng lại ở đó, họ còn sáng tạo các chiến dịch truyền thông linh hoạt: từ voucher, quà tặng đến chương trình tích điểm. "Như dịp 8/3 vừa qua, nhiều cửa hàng nhượng quyền đã tặng hoa và nước uống cho khách nữ", bà Huyền nhấn mạnh.

Trong bức tranh đó, Gen Z không chỉ là người vận hành cửa hàng, mà còn là những "người kể chuyện thương hiệu", biến mỗi ly đồ uống thành một trải nghiệm, và mỗi cửa hàng thành một điểm chạm cảm xúc.

Nhượng quyền không chỉ là mở rộng: Bài toán vận hành quyết định sống còn

Tuy nhiên, nhượng quyền không phải là "con đường tắt" dẫn đến thành công như nhiều người lầm tưởng. Việc sở hữu một thương hiệu có sẵn không đồng nghĩa với việc bài toán kinh doanh đã được giải. Thực tế, rủi ro không biến mất mà chỉ chuyển từ dạng này sang dạng khác: từ việc không biết bán gì sang việc vận hành có hiệu quả hay không; từ việc lo sản phẩm không có khách sang bài toán chọn mặt bằng, quản lý chi phí và nhân sự.

Nói cách khác, Gen Z không mua "thành công", họ chỉ mua một nền tảng tốt hơn để bắt đầu. Điểm đáng chú ý nằm ở cách thế hệ này tiếp cận bài toán kinh doanh. Thay vì đặt mục tiêu xây dựng một doanh nghiệp lớn ngay từ đầu, họ ưu tiên những bước đi nhỏ nhưng chắc: mở một cửa hàng, tối ưu vận hành, thu hồi vốn nhanh, sau đó mới tính đến mở rộng hoặc chuyển hướng. Đây là tư duy "lean" điển hình - không cần đúng ngay từ đầu, nhưng phải tồn tại đủ lâu để tối ưu và phát triển, bà Huyền bày tỏ.

Để một cửa hàng nhượng quyền có thể vận hành trơn tru như cỗ máy được tra dầu kỹ lưỡng, bà Thanh Huyền cho rằng trong ngành F&B, chất lượng sản phẩm chỉ là phần "bề nổi của tảng băng". Ẩn sâu bên dưới còn là cả một hệ thống vận hành, cách ứng xử với khách hàng và nhân viên - những "mạch máu" nuôi sống cửa hàng mỗi ngày. Với các chủ quán Gen Z, đây chính là những điểm chạm tinh tế nhưng mang tính quyết định, giống như việc pha một ly trà: không chỉ cần nguyên liệu ngon mà còn cần đúng tỷ lệ, đúng thời điểm và đủ sự tinh ý.

Chính vì vậy, Yi He Tang không chỉ dừng lại ở việc cung cấp sản phẩm, mà còn đóng vai trò như một "người thầy", đồng hành cùng đối tác trong việc xây dựng từng quy chuẩn vận hành. Từ cách phục vụ khách hàng sao cho khéo léo như một cuộc trò chuyện dễ chịu, đến cách xử lý khiếu nại, hay ứng phó với khủng hoảng truyền thông - tất cả đều được hướng dẫn bài bản, chi tiết.

Ngày nay, Gen Z định nghĩa "khởi nghiệp" đang dần thay đổi. Những khẩu hiệu như "theo đuổi đam mê" hay "thay đổi thế giới" không còn là ưu tiên hàng đầu. Thay vào đó là những câu hỏi rất thực tế: bao lâu hoàn vốn, biên lợi nhuận ra sao, mô hình có thể nhân rộng hay không. Ngành đồ uống nhượng quyền, với đặc tính dễ đo lường và tối ưu, trở thành một lựa chọn phù hợp với tư duy này.

Làn sóng Gen Z tham gia vào mô hình nhượng quyền đồ uống cho thấy một sự chuyển dịch rõ rệt: từ giấc mơ startup hào nhoáng sang chiến lược kinh doanh thực dụng và linh hoạt hơn. Họ không còn tìm kiếm con đường nhanh nhất để nổi bật, mà chọn con đường có khả năng đi xa.