Lễ hội Tháp Bà Pô Nagar - điểm hẹn hấp dẫn, nơi du khách chạm vào chiều sâu văn hóa bản địa

Khi những hồi trống lễ vang lên bên dòng Sông Cái, cũng là lúc không gian Tháp Bà Pô Nagar bước vào mùa lễ hội linh thiêng và rực rỡ nhất trong năm. Không chỉ là một sinh hoạt tín ngưỡng lâu đời của cư dân miền duyên hải Nam Trung Bộ, Lễ hội Tháp Bà Pô Nagar hôm nay còn trở thành điểm hẹn văn hóa, du lịch đặc sắc, nơi du khách tìm thấy chiều sâu bản địa giữa nhịp sống hiện đại của phố biển Nha Trang.

Từ sáng sớm, khu vực cù lao Xóm Bóng đã rộn ràng tiếng trống chiêng, tiếng nhạc lễ hòa trong dòng người đổ về tham dự lễ rước kiệu. Đoàn rước diễu hành qua các tuyến đường ven chân đồi Cù Lao với cờ hoa rực rỡ, những xe hoa được trang trí công phu cùng các đội nghi lễ trong trang phục truyền thống Chăm - Việt tạo nên không gian đậm màu sắc văn hóa dân gian.

Trong dòng người nối dài ấy, không chỉ có người dân địa phương mà còn có rất nhiều du khách trong và ngoài nước. Họ đứng dọc hai bên đường, chăm chú dõi theo từng nghi thức, từng nhịp trống, từng mâm lễ đầy hoa trái, trầu cau...được nâng niu đưa về tháp cổ. Với nhiều du khách, đây không đơn thuần là một lễ hội để tham quan, mà là cơ hội để bước vào đời sống tâm linh và văn hóa của vùng đất xứ Trầm Hương.

Anh Alexei Ivanov chia sẻ, đây là lần đầu tiên anh tham dự Lễ hội Tháp Bà Pô Nagar và đặc biệt ấn tượng với không khí linh thiêng, gần gũi của lễ hội. "Tôi từng đến nhiều lễ hội ở châu Á, nhưng ở đây có cảm giác rất khác. Người dân rất thành kính, thân thiện và mọi nghi thức đều mang chiều sâu văn hóa", anh nói.

Điểm nhấn xúc động nhất của lễ hội là nghi thức cầu siêu và thả hoa đăng bên dòng Sông Cái dưới chân đồi Cù Lao. Khi màn đêm buông xuống, hàng nghìn người cùng hướng về dòng sông. Hơn 10.000 hoa đăng được thả xuống mặt nước, mang theo những lời tri ân dành cho tiền nhân, cho những người đã khuất trên sông biển, đồng thời gửi gắm ước nguyện bình an, no ấm.

Ánh sáng lung linh trải dài trên mặt nước tạo nên khung cảnh huyền ảo, vừa linh thiêng vừa giàu chất thơ. Trong khoảnh khắc ấy, du khách không còn là người đứng ngoài quan sát, mà thực sự hòa vào dòng chảy cảm xúc và tín ngưỡng của cộng đồng cư dân bản địa.

Lễ hội năm nay diễn ra từ ngày 5 đến 11/5 (nhằm 19 đến 25/3 âm lịch) với chuỗi nghi lễ truyền thống như lễ rước nước, thay y Mẫu, cầu quốc thái dân an, lễ cầu an của đồng bào Chăm, lễ tế cổ truyền, lễ tôn vương và lễ cúng tạ. Mỗi nghi thức đều phản ánh sự giao thoa văn hóa Chăm - Việt đã tồn tại qua hàng trăm năm trên vùng đất Khánh Hòa.

Lễ hội Tháp Bà Pô Nagar được tổ chức hằng năm nhằm tưởng nhớ Nữ thần Pô Inư Nưgar - Bà Mẹ xứ sở của người Chăm, đồng thời là Thánh Mẫu Thiên Y A Na trong tín ngưỡng dân gian của người Việt. Tín ngưỡng ấy không chỉ tồn tại trong các nghi thức tế lễ mà còn hiện diện trong đời sống tinh thần, trong niềm tin về sự che chở, mùa màng và bình yên của cư dân miền biển.

Năm 2012, Lễ hội Tháp Bà Pô Nagar được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, khẳng định giá trị lịch sử, văn hóa và tâm linh đặc sắc của lễ hội. Tuy nhiên, điều làm nên sức sống lâu bền của lễ hội không chỉ nằm ở danh hiệu di sản, mà còn ở khả năng kết nối cộng đồng và tạo ra những trải nghiệm chân thực cho du khách.

Trong bối cảnh du lịch Khánh Hòa phục hồi mạnh mẽ, lễ hội ngày càng được đầu tư bài bản về công tác tổ chức, không gian trải nghiệm và quảng bá điểm đến. Các hoạt động được triển khai theo hướng an toàn, văn minh và giữ gìn bản sắc truyền thống. Đây cũng là cách để địa phương bảo tồn di sản gắn với phát triển du lịch bền vững.

Giữa một Nha Trang sôi động với biển xanh, nghỉ dưỡng và giải trí hiện đại, Lễ hội Tháp Bà Pô Nagar vẫn giữ cho mình nét riêng khó thay thế. Đó là nơi du khách không chỉ đến để ngắm nhìn di tích cổ kính hay hòa vào không khí lễ hội, mà còn để cảm nhận chiều sâu văn hóa của vùng đất, lắng nghe những lớp ký ức được lưu giữ qua từng nghi lễ, từng làn khói hương bên dòng Sông Cái.

Chính sự giao hòa giữa tín ngưỡng, văn hóa và trải nghiệm cộng đồng ấy đã khiến Lễ hội Tháp Bà Pô Nagar trở thành điểm hẹn đặc biệt của du lịch Khánh Hòa - nơi mỗi mùa lễ hội đi qua đều để lại trong lòng du khách một dư vị rất riêng của miền di sản xứ Trầm Hương.